ریحانه جولایی
گزارشگر
اخبار مرتبط
تحریریه آوش/ در روزهایی که غبار درگیریهای نظامی بر آسمان کشور سایه انداخته، خسارات وارده به اموال غیرنظامی، لایههای تازهای از یک بحران اقتصادی را نمایان کرده است. بسیاری از شهروندان با خانهها و خودروهای آسیب دیده، پشت درهای بسته بیمه با حقیقتی تلخ روبهرو شدند «جنگ، جزو استثنائات بیمه است.»
تحریریه آوش/نظام آموزشی ایران با یکی از بزرگترین چالشهای تاریخ معاصر خود دست و پنجه نرم میکند. امروز در اردیبهشت ۱۴۰۵و با وجود برقراری آتشبس، سایه سنگین آموزش غیرحضوری همچنان بر سر دانشآموزان سنگینی میکند؛ وضعیتی که نه تنها نویدبخش بازگشت به روال عادی نیست، بلکه بیم آن میرود که نابرابری آموزشی و افت تحصیلی به زخمی عمیق و ماندگار بر پیکره نسل آینده تبدیل شود.
تحریریه آوش/ طرح «اینترنت پرو» با هزینه فعالسازی نجومی ۲ میلیون و ۱۶۰ هزار تومانی، نه تنها زندگی را جاری نمیکند، بلکه تیر خلاصی بر پیکر عدالت دیجیتال است. گزارشها نشان میدهد که با محدودیت سقف ۵ گیگابایت در روز، یک کاربر حرفهای یا صاحب کسب وکار تنها میتواند حدود ۷ ساعت تماس تصویری یا آپلود محتوا داشته باشد؛ محدودیتی که با ادعای «پرو» بودن در تضاد مطلق است. فاجعه اصلی آنجاست که ۲.۵ میلیون کسب وکار خرد در پلتفرمهایی مثل اینستاگرام که معیشت حدود ۱۰ میلیون نفر به آنها وابسته است، زیر چرخدندههای این «تبعیض طبقاتی» له میشوند. در حالی که طبق گزارشهای رسمی، تقاضا برای وی پی ان در سالهای اخیر ۳۰ برابر شده و فیلترینگ عملا با شکست مواجه شده است، دولت با اینترنت پرو به دنبال قانونی کردن رانت برای قشری است که پول دارند، تا در مقابل، طبقات پایین جامعه را در تله فقر ابدی رها کند
تحریریه آوش/ با فروکش کردن شعلههای درگیری، حالا نوبت به چالشِ بزرگ بازسازی رسیده است. اما در این میان، نخستین پرسشی که در دوران پساجنگ ذهن طرفین قرارداد را به خود مشغول میکند، طبق ماده ۴۸۶ قانون مدنی ایران، کلیه تعمیرات و مخارجی که برای امکان بهرهبرداری از ملک ضرورت دارد، بر عهده مالک است. در وضعیت فعلی، نوسازی مواردی همچون زیرساختهای لولهکشی، سیمکشیهای آسیبدیده، جایگزینی پنجرههای شکسته و ترمیم دیوارهای غیرباربر، همگی در زمره تعمیرات اساسی تلقی میشوند. از آنجا که این خسارات خارج از اراده و کنترل مستاجر ایجاد شده، او طبق ماده ۴۹۳ قانون مدنی از هرگونه مسئولیت تضامنی مبراست. مستاجر تنها در صورتی مسئول است که در نگهداری ملک تقصیر کرده باشد، اما حملات نظامی آفت سماوی محسوب شده و مستاجر ضامن تلف شدن ملک در این شرایط نیست. بنابراین، مالک موظف است ملک را به حالتی بازگرداند که قابلیت انتفاع و سکونت داشته باشد؛ در غیر این صورت، مستاجر حق خواهد داشت تا زمان انجام تعمیرات، از پرداخت اجارهبها خودداری کرده یا قرارداد را فسخ کند.تکلیف هزینههای سنگین املاک آسیبدیده با کیست؟
تحریریه آوش/ بارشهای بهاری سال جاری اگرچه میانگین بارش کشور را به حدود ۲۰۰ میلیمتر رساند و افزایشی ۶۵ درصدی نسبت به سال گذشته ایجاد کرد، اما این «ترسالی اتفاقی» نباید به ابزاری برای مصادرههای تبلیغاتی و پوشاندن ناکارآمدیهای ساختاری بدل شود. چنان که میزان بارش تجمیعی کشور در سال 1402و 1403 رقمی حدود ۲۳۴.۵ میلیمتر بوده که تقریباً به اندازه میانگین بلندمدت بوده است. سال آبی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ نیز میزان بارش ۱۹۱.۷ میلیمتر بوده است.حالی که برخی مدیران با ذوق زدگی از افزایش ۵ برابری وسعت دریاچه ارومیه و رسیدن پهنه آبی آن به ۲۳۵۰ کیلومتر مربع سخن میگویند، آمارهای دقیق تر نشان میدهد که تراز دریاچه همچنان بیش از ۳ متر با تراز اکولوژیک فاصله دارد. این یعنی آنچه امروز در رسانهها به عنوان احیا نمایش داده میشود، تنها یک آبگیری سطحی و فصلی است که با نخستین موج گرمای تابستان و تبخیرِ لایههای نازک آب، دوباره به شوره زاری بحرانی بدل خواهد شد
تحریریه آوش/ جنگ هر کجا که باشد، بوی ویرانی میدهد، اما وقتی شعلههای آن دامن میراث یک ملت را میگیرد، فاجعه فراتر از اعداد و ارقام میرود. در جنگ اخیر، ۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان ایران زخم خوردهاند؛ زخمهایی که از قلب پایتخت تا کرانههای خلیج فارس دهان باز کردهاند.
تحریریه آوش/ در حالی که طرفهای درگیر در جنگ تحمیلی و رییس جمهوری آمریکا از «آتشبس نامحدود» سخن میگوید، برای میلیونها ایرانی اما جنگ هنوز تمام نشده؛ جنگی بیصدا در پشت صفحههای خاموش، جایی که اینترنت؛ این نبض حیاتی زندگی روزمره، هنوز قطع یا طبقاتی است. اینترنت جهانی، اکنون نه یک ابزار لوکس، بلکه نبض حیاتی زندگی است؛ از چک کردن آب وهوا و آپدیت کرن پلیلیست موسیقی گرفته تا بقای آنلاینشاپها و معیشت میلیونها نفر همه وابسته به همین ابزار است.در چنین شرایطی اما طی بیش از 50 روز گذشته تنها گروهی محدود با سیم کارتهای سفید به جهان متصل بودند، و حالا پدیده عجیبی به نام اینترنت پرو نیز متولد شده است؛ کالایی که چیزی جز رسمیت بخشیدن به تبعیض نیست.
تحریریه آوش/ وضعیت صنعت نشر در سالهای اخیر به مرحله احتضار رسیده است. با بالا رفتن سرسامآور قیمتها، مردم دیگر تمایل چندانی به خرید کتاب ندارند و این کالای ارزشمند عملا از سبد فرهنگی خانوادهها خارج شده است. براساس آمار خانه کتاب، در سال ۱۴۰۴ تعداد ۱۰۶ هزار و ۵۷۰ عنوان کتاب منتشر شد در مقایسه آماری تعداد عناوین منتشر شده در سال گذشته با سال ۱۴۰۳، بیانگر ۱۰ درصد کاهش است.
تحریریه آوش/ بازار داروی ایران در سال ۱۴۰۵ وارد یکی از بحرانیترین مقاطع خود شده؛ جایی که همزمان با فشارهای اقتصادی و تحولات سیاسی، دارو برای بسیاری از بیماران یا نایاب شده یا به کالایی لوکس تبدیل شده است.
تحریریه آوش/ در روزگاری که دسترسی به اینترنت آزاد به عنوان یکی از ارکان حقوق شهروندی شناخته میشود، بستههای «اینترنت پرو» با هزینههای نجومی و دسترسیهای گزینشی، عملا جامعه را به دو طبقه برخوردار و محروم تقسیم کرده است.
تحریریه آوش/ دریای خزر، پهنهای که روزگاری مامن بیش از یک میلیون فک خزری بود، اکنون به گورستانی بزرگ برای تنها پستاندار خود تبدیل شده است. فک خزری، یا همان سگ آبی سواحل شمال، امروز در فهرست قرمز گونههای در معرض خطر انقراض، نفسهای آخرش را میکشد. تقویم سالهای اخیر، ورق شمارِ یک فاجعه پیوسته است؛ ۲۹ فروردین امسال، کشف حدود ۲۰۰ لاشه در سواحل قزاقستان لرزه بر تن محیطزیست انداخت. پیش از آن در ۱۳ آبان سال گذشته، ۱۱۲ لاشه دیگر در منطقه مانگیستائو پیدا شد و ۱۲ آذرماه 1404، موج مرگ به سواحل داغستان رسید، جایی که بیش از ۴۸۰ فک بیجان به گل نشستند. اما اوج این تراژدی در ۲۸ آبان ۱۴۰۳ رقم خورد؛ همزمان با اجلاس اقلیمی کاپ، گزارش تلف شدن بیش از ۱۰۰۰ فک خزری در قزاقستان، دنیا را تکان داد
تحریریه آوش/ در شرایطی که در اواخر اسفند سال گذشته، کشور با جنگ و تهدید نظامی مقابله میکرد و تمامی نهادهای نظارتی و مجلس در تعطیلات به سر میبردند، مصوبهای با افزایش ۷۵ درصدی حقوق اساتید به امضا رسید که دریافتی برخی از آنان را به مرز خیرهکننده ۲۰۰ میلیون تومان میرساند.