نباید فرصت‌ها را از دست بدهیم/ در جنگ تحمیلی شعارهای بسیار تند منجر شد جنگ بیش از اندازه طول بکشد

محسن هاشمی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی، در گفت‌وگو با آوش درباره اهمیت اجرایی شدن تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا گفت: مدتی قبل از شهادت آیت‌الله خامنه‌ای، کشور مسئله مذاکره را پذیرفته بود و تنها بحث درباره مستقیم یا غیرمستقیم بودن مذاکرات مطرح بود. بنابراین مذاکرات شکل گرفت و آمریکا در جریان مذاکرات ایران را بمباران و حمله نظامی کرد و تا حدودی مذاکرات بهم خورد. این اقدام چند بار تکرار شد اما در نهایت آقای پزشکیان و تیم دیپلماسی ایران و همچنین آقای قالیباف موضوع را پیگیری کردند و حتی بخش کوچکی از مذاکرات در حد چند دیدار به مذاکرات مستقیم نیز کشیده شد.

او افزود: در نهایت نتیجه مذاکرات همین تفاهم‌نامه‌ای شد که ۱۴ بند داشت و خوشبختانه به‌سرعت توسط پزشکیان و ترامپ امضا شد. واقعاً می‌توان گفت این تفاهم‌نامه به‌دلیل مقاومت ایران دستاورد بسیار خوبی است. حرکتی که ایران توانست در جنگ از خود نشان دهد، نتیجه‌اش همین تفاهم‌نامه شد. در شرایط فعلی تقریباً اکثر مسئولان نسبت به این تفاهم‌نامه نظر مثبتی دارند. فقط ناگهان  یک سوءتفاهم پیش آمد؛ به این ترتیب که آمریکا از همان ابتدا قصد اجرای تفاهم‌نامه را نداشت بنابراین مجدداً این موضوع زیر سؤال رفت.

هاشمی تصریح کرد: هنگام تشییع پیکر رهبر شهید نیز مجدداً برای اینکه به آمریکا ثابت شود باید تفاهم‌نامه دقیقاً همان‌گونه که تنظیم شده اجرا شود، اتفاقی در خلیج فارس رخ داد و چند کشتی مورد حمله قرار گرفتند و در نتیجه، تفاهم‌نامه زیر سؤال رفت و از آن به بعد وارد فاز جدیدی شدیم. اکنون به نظر می‌رسد همه دست‌اندرکاران، جای دیپلماسی را در این جنگ خالی می‌بینند و علاقه‌مند هستند که مجدداً این موضوع فعال شود و بتوانند همان تفاهم‌نامه را اجرایی کنند.

عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی اظهار کرد: ترامپ در زمان امضای تفاهم‌نامه با هجمه بسیار جدی در داخل آمریکا مواجه شد و از سوی دموکرات‌ها و اکثر مخالفانش مورد انتقاد قرار گرفت؛ به‌دلیل اینکه معتقد بودند او به نفع ایران عمل کرده است. بنابراین، ترامپ تا حدودی دچار تردید شد که مجدداً همین تفاهم‌نامه را اجرا کند. به نظر می‌رسد او به دنبال این است که یکی دو بند از این تفاهم‌نامه را تغییر دهد و مواردی را به نفع خودش به آن اضافه کند یا مجدداً مسئله هسته‌ای را به‌عنوان اولویت اول وارد تفاهم‌نامه کند.

هاشمی ادامه داد: در حال حاضر وظیفه دیپلمات‌های کشور این است که این تفاهم‌نامه را مجدداً فعال کنند اما با سوءتفاهمات دوباره به جنگ نپردازند بلکه تلاش از طریق مذاکرات، این سوءتفاهمات را برطرف کنند. جنگ تحمیلی عراق علیه ایران نیز به همین دلیل آغاز شد. آن‌ها با فرض ضعف ایران، با چراغ سبز استکبار و کمک ارتجاع منطقه به ایران حمله کردند. آن زمان استکبار شامل هر دو طرف شرق و غرب بود، آن‌ها تصور می‌کردند ایران ضعیف شده است، خوزستان را از ایران جدا می‌کنند و با جدا شدن خوزستان، ایران به سمت سقوط می‌رود و حکومت جمهوری اسلامی سقوط می‌کند اما دفاع جانانه‌ای که آن زمان صورت گرفت، باعث شد این اتفاق رخ ندهد.

او خاطرنشان کرد: با این حال، چون دیپلماسی تا حدودی در محاق بود و جدی گرفته نمی‌شد و شعارهای بسیار تندی نیز در آن زمان مطرح می‌شد؛ از جمله شعار «جنگ، جنگ تا پیروزی» اینها باعث شده بود که احساسات بر جنگ غلبه کند و در نتیجه، جنگ بیش از اندازه‌ای که لازم بود، طول کشید اما خوشبختانه امام خمینی (ره) تصمیم قاطعی گرفتند و قطعنامه را پذیرفتند و کشور به سمت بازسازی حرکت کرد و نتایج مثبتی نیز به همراه داشت. الان هم باید تفاهم‌نامه را پایه قرار دهیم تا در مذاکرات بتوانیم امتیازات بیشتری بگیریم. به نظر می‌رسد اگر این مسیر را طی کنیم، هم از جنگ پرهیز و هم استهلاک کشور را جبران کردیم و هم بر مردم فشار وارد نمی‌شود. علاوه بر این، با توجه به وضعیت بدی که اکنون ترامپ دارد، می‌توانیم در مذاکره امتیازات بیشتری بگیریم. اگر نسبت به این موضوع حساس نباشیم، ممکن است دوباره فرصت‌ها را از دست بدهیم. اکنون که همه بر ضرورت مذاکره تأکید کرده‌اند، باید دیپلماسی با جدیت بیشتری وارد معرکه شود.

هاشمی در واکنش به اینکه بنابراین به نظر شما در حاکمیت اجماعی با رویکرد مثبت درباره مذاکره با آمریکا شکل گرفته است؟ یادآور شد: بله، به نظر من حتی از زمان آقای شهید این تصمیم گرفته شده بود که الان هم باید ادامه پیدا کند.

گفتنی است؛ اخیراً حسین طائب، رئیس سازمان بسیج مستضعفین، گفته بود که «ما نباید از روی سستی و ترس با دشمن مذاکره کنیم، ولی اگر دشمن درخواست تسلیم شدن یا مذاکره کرد، باید با قدرت و به‌قصد گرفتن حق خود با او وارد گفت‌وگو شد.»