دیپلماسی بحران؛ از مکه تا تهران
سفر هم‌زمان مقام‌های ارشد عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه به تهران، در شرایطی که غرب آسیا با مجموعه‌ای از بحران‌های امنیتی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، فراتر از یک دیدار تشریفاتی یا رایزنی معمول دیپلماتیک قابل ارزیابی است.
روزنامه شرق در گزارشی نوشت:
سفر هم‌زمان مقام‌های ارشد عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه به تهران، در شرایطی که غرب آسیا با مجموعه‌ای از بحران‌های امنیتی و سیاسی دست‌وپنجه نرم می‌کند، فراتر از یک دیدار تشریفاتی یا رایزنی معمول دیپلماتیک قابل ارزیابی است. حضور وزیر دفاع عربستان، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه در پایتخت ایران، آن هم در مقطعی که تحولات یمن، پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران و نگرانی از گسترش دامنه درگیری‌ها به یکی از دغدغه‌های اصلی کشورهای منطقه تبدیل شده، نشان‌دهنده ضرورت گفت‌وگو میان بازیگران مؤثر منطقه‌ای است.
با این حال، برخلاف برخی گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره احتمال پیوستن جمهوری اسلامی ایران به پیمان دفاعی مکه، شواهد موجود از دستور کار اعلام‌شده این نشست، چنین برداشتی را تأیید نمی‌کند. اساسا تفاوت در مبانی امنیتی و تأکید تهران بر ایجاد ترتیبات امنیتی مستقل از قدرت‌های فرامنطقه‌ای، طرح عضویت ایران در یک پیمان دفاعی با سازوکار مشخص را دست‌کم در شرایط کنونی با ابهام جدی مواجه می‌کند. به نظر می‌رسد محور اصلی این تحرکات را باید در دو سطح جست‌وجو کرد؛ نخست، رایزنی درباره معادلات امنیتی ناشی از جنگ یمن و تلاش برای جلوگیری از گسترش بحران به دیگر کشورهای منطقه و دوم، کمک به فعال‌ماندن کانال‌های دیپلماتیک و میانجیگری، به‌ویژه در مناسبات تهران و واشینگتن. در واقع، اهمیت این دیدار بیش از آنکه در تغییر آرایش پیمانی منطقه باشد، در تلاش برای مدیریت بحران‌ها از مسیر گفت‌وگو با ایران نهفته است.
نشست چهارجانبه تهران؛ تأکید ایران بر امنیت منطقه‌ای و مخالفت با مداخله بیگانگان
تهران روز گذشته، دوشنبه، میزبان هیئتی از مقام‌های ارشد سه کشور عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه و برگزاری نشست چهارجانبه بود. بنا بر اعلام مقام‌های کشورمان، محور اصلی نشست مذکور بررسی مسائل امنیت منطقه‌ای و یافتن زمینه‌های همکاری میان کشورهای منطقه بود. خالد بن‌سلمان وزیر دفاع عربستان سعودی، فیلد مارشال عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان و ابراهیم کالین رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه، در این نشست حضور یافتند تا در کنار مقام‌های جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات و چالش‌های امنیتی منطقه به رایزنی بپردازند. علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، پیش از برگزاری این نشست جزئیاتی از چگونگی شکل‌گیری ابتکار یادشده ارائه کرد. به گفته او، در جریان سفر هفته گذشته عاصم منیر به جمهوری اسلامی ایران و دیدار او با سردار سرلشکر محسن رضایی، دبیر شعام، پیشنهاد سفر مقام‌های عالی‌رتبه سه کشور عربستان، ترکیه و پاکستان به تهران و برگزاری نشست مشترک با دبیر شورای عالی امنیت ملی مطرح شد. باقری توضیح داد این نشست دو هدف اصلی را دنبال می‌کند؛ نخست، تبریک به سرلشکر رضایی به مناسبت احراز مسئولیت جدید و دوم، گفت‌وگو درباره مسائل امنیت منطقه‌ای. معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در تشریح دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، به ایستادگی ملت ایران و نیروهای مسلح کشور در برابر تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی اشاره کرد و ناکامی آنان در تحقق اهدافشان را مورد تأکید قرار داد. او همچنین دفاع مبتنی بر توانمندی‌های درونی و ظرفیت‌های داخلی را تجربه‌ای موفق در امنیت‌سازی ملی توصیف کرد و گفت این الگو می‌تواند در شکل‌گیری ترتیبات امنیتی منطقه نیز مورد توجه قرار گیرد. باقری با تأکید بر اینکه سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران همواره بر تأمین امنیت منطقه توسط کشورهای منطقه استوار بوده است، مخالفت تهران با مداخله و نفوذ قدرت‌های خارجی را یادآور شد. از نگاه او، هرگونه دخالت بیگانگان، به‌ویژه آمریکا و همچنین نقش‌آفرینی رژیم صهیونیستی در هر سطحی، مخل امنیت و ثبات منطقه خواهد بود. او در ادامه، نشست چهارجانبه تهران را فرصتی برای پیشبرد ایده امنیت‌سازی منطقه‌ای با مشارکت بازیگران بومی دانست و ابراز امیدواری کرد این ابتکار زمینه‌ساز شکل‌گیری منطقه‌ای امن، باثبات و برخوردار از آرامش و پیشرفت باشد. در همین چارچوب، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز روز گذشته در نشست خبری خود به تشریح ابعاد این دیدار پرداخت. او با تأیید سفر مقام‌های سه کشور به تهران، یادآور شد که ابتکار برگزاری نشست در جریان سفر عاصم منیر مطرح شده و جمهوری اسلامی ایران پس از بررسی مساعد آن، مقدمات برگزاری را فراهم کرده است. بقایی اصل توجه کشورهای منطقه به ایجاد سازوکارهای امنیتی مبتنی بر منافع و مصالح خود را اقدامی مثبت ارزیابی کرد و افزود چنین نشست‌هایی می‌تواند مقدمه‌ای برای اقدامات بیشتر در مسیر شکل‌دهی به امنیت درون‌زا باشد؛ موضوعی که ایران چند دهه بر ضرورت آن تأکید کرده است. به گفته سخنگوی وزارت خارجه، تحولات دو سال اخیر و به‌ویژه هشت ماه گذشته نشان داده است که امنیت پایدار و قابل اتکا در منطقه تنها با ایجاد اعتماد و همکاری میان کشورهای منطقه امکان‌پذیر خواهد بود. وی همچنین با اشاره به دیدارهای مقام‌های سه کشور با رئیس‌جمهور و دبیر شورای عالی امنیت ملی، اعلام کرد توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی، تحولات فلسطین اشغالی، وضعیت لبنان و مناطق پیرامونی آن و پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران برای امنیت کل منطقه، از‌جمله موضوعاتی است که در این چارچوب مورد بحث قرار می‌گیرد. بقایی تأکید کرد این نشست نخستین جلسه از این نوع است و به همین دلیل موضوعات مختلفی برای بررسی و تصمیم‌گیری پیش‌روی طرف‌ها قرار دارد. مجموعه این مواضع مبین آن است که تهران تلاش دارد گفت‌وگوهای اخیر را در چارچوب یک ابتکار امنیتی مستقل و منطقه‌محور تعریف کند که در آن همکاری کشورهای منطقه جایگزین اتکا بر قدرت‌های خارجی شود.
پیمان دفاعی مکه و گمانه‌زنی درباره عضویت ایران؛ فاصله میان ادعا و واقعیت‌های دیپلماتیک
هم‌زمان با انتشار خبر سفر مقام‌های ارشد اعضای پیمان مکه (عربستان، پاکستان و ترکیه) به تهران، طبیعتا موضوع پیمان دفاعی مشترک مذکور (مکه) نیز به یکی از محورهای توجه رسانه‌ها تبدیل شد؛ کما‌اینکه رسانه پاکستانی «پاکستان‌نیوز» مدعی شده است که احتمال پیوستن جمهوری اسلامی ایران به این پیمان وجود دارد. این ادعا در صورت تحقق می‌تواند از تغییری مهم در معادلات امنیتی منطقه حکایت داشته باشد. با این حال، بررسی مواضع رسمی اعلام‌شده از سوی مقام‌های کشورمان و همچنین ماهیت توافق دفاعی سه کشور نشان می‌دهد که نباید این گمانه‌زنی را با دستور کار قطعی نشست تهران یکسان دانست. عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ماه آگوست توافق‌نامه دفاع مشترک مکه را امضا کردند. بر اساس مفاد این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به تمامی اعضا تلقی می‌شود و طرف‌ها متعهد شده‌اند از تمامی ابزارهای لازم برای مقابله با تهدیدهایی استفاده کنند که تمامیت ارضی، حاکمیت یا مرزهای به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی اعضا را هدف قرار می‌دهد. در ماده نخست این توافق‌نامه نیز بر استفاده از «تمامی ابزارهای لازم» برای از میان بردن تهدیدها علیه حاکمیت و تمامیت ارضی اعضا تأکید شده است. بر اساس گزارش رویترز، پاکستان هفته گذشته این پیمان را به تصویب رسانده و روند تصویب آن در پارلمان ترکیه نیز از هفته گذشته آغاز شده و همچنان ادامه دارد. در واقع، این توافق در شرایطی شکل گرفته که سه کشور امضاکننده در پی ایجاد سازوکاری برای هماهنگی دفاعی و مقابله با تهدیدهای مشترک هستند. با این حال، ماهیت یک پیمان دفاع جمعی با ایده امنیت فراگیر منطقه‌ای که جمهوری اسلامی ایران بر آن تأکید دارد، یکسان نیست. نکته مهم در این میان آن است که هیچ‌یک از مقام‌های ایرانی در اظهاراتی که درباره نشست تهران منتشر شده، از مذاکره درباره عضویت ایران در پیمان مکه سخن نگفته‌اند. علی باقری محور این نشست را گفت‌وگو درباره امنیت منطقه‌ای معرفی کرده و اسماعیل بقایی نیز بر سازوکارهای امنیت درون‌زا، تحولات فلسطین، لبنان و پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران تأکید داشته است. بنابراین، نسبت‌دادن موضوع عضویت ایران به دستور کار این نشست، بدون وجود تأیید رسمی، فراتررفتن از اطلاعات موجود خواهد بود. از منظر تحلیلی نیز بعید به نظر می‌رسد تهران در شرایط کنونی به دنبال پیوستن به پیمانی باشد که ساختار و تعهدات دفاعی مشخصی میان اعضای آن تعریف شده است.
امنیت موزاییکی یا شبکه‌سازی امنیتی در آسیای غربی
برخلاف برخی ادعاها و گمانه‌زنی‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای درباره احتمال پیوستن ایران به پیمان دفاعی مکه، به نظر می‌رسد رویکرد تهران به تحولات اخیر، فراتر از عضویت در یک ائتلاف محدود سه‌جانبه باشد. جمهوری اسلامی ایران طی سال‌های گذشته و به‌ویژه پس از تجربه جنگ‌های ۱۲روزه و ۴۰روزه و تحولات امنیتی متعاقب آن، بر این اصل تأکید کرده است که ثبات و امنیت منطقه باید با مشارکت همه کشورهای مؤثر، بر پایه احترام متقابل، عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر و تأمین منافع مشترک شکل بگیرد. از این منظر، پیوستن به پیمانی دفاعی با اعضای محدود، لزوما با الگوی مطلوب ایران برای امنیت منطقه‌ای همخوانی ندارد؛ الگویی که بر سازوکارهای فراگیر، همکاری میان کشورهای منطقه و کاهش وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای استوار است. در همین چارچوب، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین ایران، با طرح پیشنهادی تازه‌ای کوشید توجه‌ها را از گمانه‌زنی درباره عضویت ایران در پیمان دفاعی مکه به امکان شکل‌گیری یک سازوکار امنیتی گسترده‌تر معطوف کند. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس پیشنهاد داد از دیدار اخیر مقام‌های عربستان، ترکیه و پاکستان با مسئولان ایرانی برای پایه‌گذاری «شبکه امنیتی آسیای غربی» با عنوان اختصاری «وصل» استفاده شود. ظریف این شبکه را چارچوبی منطقه‌ای و فراگیر بر مبنای عدم تجاوز، اعتمادسازی متقابل و رفاه مشترک توصیف کرد و با تأکید بر ضرورت مشارکت کشورهای منطقه نوشت: «امنیت منطقه وارداتی نیست؛ باید به دست مردمان همین منطقه و با هم ساخته شود». ظریف پیام خود را همراه با تصویری از آیات ۱۰۳ و ۱۵۹ سوره آل‌عمران منتشر کرد؛ این دو آیه بر وحدت، پرهیز از تفرقه، ایجاد الفت میان دل‌ها، گذشت و مشورت تأکید دارند. انتخاب این آیات را می‌توان در امتداد تأکید او بر ضرورت هم‌گرایی و گفت‌وگوی میان کشورهای منطقه ارزیابی کرد و همین رویکرد پیش‌تر نیز در ابتکارهای دیپلماتیک منطقه‌ای وی بازتاب یافته بود؛ همچنان که ظریف اردیبهشت ۱۳۹۸ و در جریان شانزدهمین اجلاس وزیران خارجه مجمع گفت‌وگوی همکاری آسیایی در دوحه، بار دیگر پیشنهاد دیرینه خود برای تشکیل «مجمع گفت‌وگوهای منطقه‌ای در خلیج فارس» را مطرح کرده بود. این دیدگاه با مواضع اعلام‌شده مقام‌های فعلی جمهوری اسلامی ایران درباره ضرورت تأمین امنیت منطقه با مشارکت کشورهای منطقه نیز هم‌پوشانی دارد. بر این اساس، می‌توان پیشنهاد «شبکه امنیتی آسیای غربی» را تلاشی برای تبدیل تماس‌ها و رایزنی‌های دیپلماتیک اخیر به بستری پایدارتر برای همکاری دانست. این بستر به جای محدودکردن مشارکت به چند کشور، امکان حضور طیف گسترده‌تری از بازیگران منطقه‌ای را فراهم می‌کند. از این منظر، مسئله اصلی در تهران ظاهرا پیوستن به پیمان دفاعی موجود نیست، بلکه بررسی ظرفیت‌های همکاری برای شکل‌گیری ترتیباتی فراگیرتر در حوزه امنیت منطقه‌ای است. چنین شبکه‌ای، در صورت برخورداری از توافق و اراده سیاسی کشورهای ذی‌نفع، می‌تواند زمینه اعتمادسازی، کاهش سوءتفاهم‌ها و مدیریت اختلافات را فراهم آورد، بی‌آنکه از ابتدا تعهدات یک ائتلاف دفاعی محدود را بر اعضای خود تحمیل کند. البته تحقق چنین ابتکاری به میزان آمادگی کشورهای منطقه برای عبور از رقابت‌های سیاسی و امنیتی و پذیرش اصل امنیت مشترک وابسته خواهد بود.
البته قرائت دیگری هم از امنیت منطقه مد نظر تهران هم توسط برخی مقامات مطرح شد؛ کما اینکه ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، طی گفت‌وگو با مهر و در واکنش به نشست مقام‌های ارشد عربستان، ترکیه و پاکستان با مسئولان ایرانی در تهران، مدعی شد که عربستان برای تأمین امنیت خود راهی جز بازنگری در سیاست‌های گذشته و اصلاح رویکردش در قبال ایران ندارد». رضایی همچنین با اشاره به آنچه اقدامات جمهوری اسلامی برای استقرار نظام امنیتی جدید در منطقه خواند، گفت «محور مقاومت» در حال شکل‌دهی به الگویی با عنوان امنیت موزاییکی است.» به زعم او، نشانه‌های این الگو از دریای سرخ تا خلیج فارس و مدیترانه قابل مشاهده است. این نماینده مجلس در ادامه خواستار پیوستن کشورهای منطقه به ساختار امنیتی جدیدی شد که به تعبیرش، با محوریت جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت شکل می‌گیرد.
معادلات یمن؛ ضرورتی در پس تحرکات دیپلماتیک منطقه
برای درک اهمیت سفر روز گذشته مقام‌های عربستان، پاکستان و ترکیه به تهران، باید تحولات امنیتی جاری در منطقه و به‌ویژه وضعیت یمن را نیز در نظر گرفت. گزارش رویترز درباره این سفر، به‌صراحت بر ارتباط آن با شرایط امنیتی منطقه و تشدید حملات انصارالله یمن به عربستان سعودی تأکید دارد. به نوشته این خبرگزاری، دیدار برنامه‌ریزی‌شده تهران نخستین تماس در سطح عالی میان جمهوری اسلامی ایران و تمامی اعضای پیمان سه‌جانبه مکه از زمان تشدید حملات انصارالله به عربستان خواهد بود. در گزارش رویترز آمده است که عربستان سعودی روز یکشنبه موج دیگری از موشک‌ها و پهپادها را رهگیری کرده است؛ موضوعی که در شرایط ادامه درگیری‌ها با این گروه مسلح، نگرانی‌های امنیتی ریاض را افزایش داده است. همچنین وزیران کشورهای عضو پیمان مکه در اوایل ماه جاری میلادی نشستی اضطراری در ریاض برگزار کرده و توافق کردند از استقرار سریع نیروها و توانمندی‌های نظامی در عربستان سعودی اطمینان حاصل کنند.
از نگاه رویترز، درگیری‌های مرتبط با یمن به عاملی تبدیل شده که در جریان حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بیش از گذشته بر بی‌ثباتی منطقه‌ای اثر گذاشته است. عربستان سعودی که متحد آمریکا به شمار می‌رود، در این شرایط در معرض فشارهای ناشی از گسترش جنگ قرار گرفته است. به همین دلیل، گفت‌وگو با تهران برای بررسی تحولات منطقه‌ای و جلوگیری از گسترش دامنه بحران، می‌تواند یکی از انگیزه‌های مهم سفر مقام‌های سعودی به ایران باشد. در همین زمینه، معاون وزیر امور خارجه عربستان سعودی نیز بر ماهیت دیپلماتیک سفر هیئت سه کشور به تهران تأکید کرده است. وی با تأیید برگزاری نشست میان اعضای پیمان دفاعی مشترک مکه و مقام‌های ایرانی، اعلام کرد این سفر بخشی از تلاش‌ها برای کاهش تنش میان طرف‌های درگیر در بحران است. به گزارش الجزیره، معاون وزیر خارجه عربستان گفته است که این تحرک دیپلماتیک در راستای پیشبرد راهکارهای سیاسی و حمایت از تلاش‌های میانجیگرانه قطر و پاکستان صورت می‌گیرد. وی همچنین بر نقش کشورهای عضو پیمان مکه در تضمین امنیت و ثبات منطقه‌ای تأکید کرده است.
این اظهارات از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد سفر روز گذشته صرفا در چارچوب مناسبات دوجانبه یا یک دیدار تشریفاتی قابل تعریف نیست و با تلاش‌های گسترده‌تر برای مهار بحران‌های منطقه‌ای ارتباط دارد. حضور پاکستان در این میان نیز قابل توجه است؛ کشوری که هم در پیمان دفاعی مکه عضویت دارد و هم بنا بر اظهارات مقام سعودی، در کنار قطر در تلاش‌های میانجیگرانه برای کاهش تنش‌ها نقش‌آفرینی می‌کند. در چنین شرایطی، سفر فرمانده ارتش پاکستان به تهران و سپس حضور هم‌زمان مقام‌های سه کشور، می‌تواند فرصتی برای انتقال دیدگاه‌ها و بررسی راه‌های جلوگیری از گسترش درگیری‌ها فراهم کرده باشد.
در همین راستا نیز مصطفی نجفی، فعال رسانه‌ای نزدیک به محسن رضایی، در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «به نظر می‌رسد سفر خالد بن‌سلمان، وزیر دفاع عربستان، عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان و ابراهیم کالین رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه، به تهران در چارچوب پیمان مکه و دیدار با سرلشکر رضایی، بیش از آنکه با هدف میانجیگری میان تهران و واشینگتن انجام شده باشد، ناظر بر تحولات منطقه‌ای، از جمله پرونده یمن و برخی مسائل امنیتی و نظامی دیگر در منطقه است. البته نمی‌توان احتمال طرح پیشنهادهایی برای کاهش تنش‌ها را در این نشست منتفی دانست! احتمالا ایده برگزاری این نشست در جریان سفر هفته گذشته عاصم منیر به تهران مطرح شده است. از سوی دیگر، به نظر می‌رسد کشورهای حاضر در این پیمان و مشخصا سعودی، در پی آن هستند که با مدیریت تنش‌ها و فاصله‌گرفتن از هرگونه رویارویی احتمالی میان ایران، آمریکا و اسرائیل، هزینه‌ها و آسیب‌های ناشی از یک درگیری جدید را به حداقل برسانند».
کمک به کانال میانجیگری ایران و آمریکا
پیرو نوشته نجفی و در کنار معادلات یمن، موضوع میانجیگری در مناسبات ایران و آمریکا نیز از دیگر محورهایی است که باید در تحلیل تحرکات اخیر منطقه مورد توجه قرار گیرد. در این باره اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز گذشته در نشست خبری خود سفر هیئت قطری به تهران در روز یکشنبه را تأیید کرد و گفت این سفر در چارچوب میانجیگری انجام شده است. وی در پاسخ به پرسشی درباره این سفر توضیح داد که در شرایطی که منطقه با تنش روبه‌روست، تلاش کشورهای منطقه برای انتقال پیام‌ها و طرح پیشنهادهای احتمالی امری طبیعی است. بقائی با بیان اینکه سفر هیئت قطری یکی از مجموعه سفرهایی بوده که طی سه تا چهار هفته گذشته انجام شده است، تأکید کرد این سفر هم ماهیت دوجانبه داشته و هم در چارچوب میانجیگری صورت گرفته است. به گفته وی، طرف قطری تلاش کرده است مواضع و نکات موردنظر خود را در این زمینه مطرح کند. این اظهارات در کنار موضع معاون وزیر خارجه عربستان درباره حمایت از تلاش‌های قطر و پاکستان، از وجود تحرکات دیپلماتیک موازی برای کاهش تنش‌ها حکایت دارد.
بر این اساس، می‌توان سفر روز گذشته مقام‌های سه کشور به تهران را در امتداد مجموعه تلاش‌هایی ارزیابی کرد که هدف آنها جلوگیری از گسترش بحران، مدیریت پیامدهای جنگ یمن و باز نگه‌داشتن مسیرهای دیپلماتیک میان ایران و آمریکاست. البته در اطلاعات منتشرشده، جزئیات مشخصی از پیام‌های احتمالی یا پیشنهادهای مطرح‌شده میان طرف‌ها ارائه نشده و نمی‌توان درباره نتیجه این میانجیگری‌ها پیش‌داوری کرد. با این حال، هم‌زمانی سفر هیئت قطری و نشست چهارجانبه تهران، در کنار تأکید مقام سعودی بر حمایت از تلاش‌های میانجیگرانه، نشان می‌دهد کشورهای منطقه به دنبال فعال نگه‌داشتن کانال‌های ارتباطی هستند. در نهایت، اهمیت نشست تهران را باید در همین تلاش برای مدیریت هم‌زمان چند پرونده امنیتی و سیاسی جست‌وجو کرد؛ از نگرانی‌های عربستان درباره تحولات یمن تا پیامدهای جنگ علیه ایران و ضرورت جلوگیری از گسترش درگیری‌ها. در چنین شرایطی، گفت‌وگو با تهران برای بازیگران منطقه‌ای ضرورتی انکارناپذیر دارد؛ ضرورتی که بیش از هر چیز بر نقش ایران در معادلات امنیتی غرب آسیا تأکید می‌کند و می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری تفاهم‌های تازه برای کاهش تنش و تقویت همکاری میان کشورهای منطقه باشد.
