هشدار درباره افزایش موارد پیتیاسدی یا اختلال استرس پساسانحه/ سلامت روان را جدی بگیرید
تحریریه آوش/ صدای بمباران بیشک ترسناک و یکی از استرسزاترین صداهایی است که هرکسی در عمر خود ممکن است با آن مواجه شود. از همین رو برخی واکنشها مانند بیخوابی، اضطراب، تنش، تحریکپذیری و نگرانی مستمر طبیعی است و اگر کنترل شده باشد جایی برای نگرانی وجود ندارد
صدای جنگده، انفجار، ترس از مورد هدف گرفته شدن خانه ترسهایی است که این روزها مردم ایران را درگیر کرده است. صدای ممتد انفجارها کودکان را ترسانده و باعث شده تا اضطراب را خیلی زودتر احساس کنند. در این میان اما بزرگسالان هم وضعیت چندان خوبی ندارند.
هر صدا از موتورسیکلت یا افتادن اشیا میتواند ما را بترساند و رعشه بر تن و روانمان بنشاند. در زمان بحران، اضطرار و جنگ سالم نگه داشتن سلامت روان امری مهم و حیاتی است که میتواند به گذران این دوران کمک کند.
سلامت روان را جدی بگیرید
آن طور که محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با اشاره به اتفاقات یک سال گذشته و آسیبهای روانی که به مردم ایران وارد شده میگوید: جامعه ما به طور مکرر با مشکلات جدی و آسیبزا مواجه بوده است؛ از جمله خبرهای ناخوشایند، وقایع تلخ و صحنههای آزاردهنده. از این رو، متاسفانه با جامعهای رو به رو هستیم که این جنگ اخیر به عنوان یک مسئله اضافه بر آن آسیب ها، به سلامت روانی و اجتماعی جامعه صدمه میزند.
به گفته او نقش اصلی در سلامت ماندن روان را خود افراد برعهده دارند؛ هرچند ساختارهایی مانند مراکز جامع سلامت، مراکز بهداشتی و درمانی و دیگر جاهایی که روانشناس و روانپزشک و پزشک دارند، در شرایط اورژانسی میتوانند به افراد کمک کنند. اما با توجه به شرایط، شالبافان توصیه میکند که افراد تا جایی که میتوانند خودشان از خود و خانواده مراقبت کنند.
به روتین زندگی بازگردیم
صدای بمباران بیشک ترسناک و یکی از استرسزاترین صداهایی است که هرکسی در عمر خود ممکن است با آن مواجه شود. از همین رو برخی واکنشها مانند بیخوابی، اضطراب، تنش، تحریکپذیری و نگرانی مستمر طبیعی است و اگر کنترل شده باشد جایی برای نگرانی وجود ندارد.
برای خروج از این وضعیت باید به روتین زندگی بازگردیم، فعالیتهای روزانه را انجام دهیم تا ذهن ما درگیر حالات اضطرابی نشوند. در این شرایط باید بیش از همیشه دو گروه را در مرکز توجه خود قرار دهیم؛ کودکان و سالمندان. باید آنها را تشویق کنیم تا ساعات خواب خود مثل روزهای پیش از جنگ حفظ کنند و تلاش کنیم تا این دو گروه خواب کافی داشته باشند. هرچند بمباران و صداهای خارج از خانه ممکن است این نظم را بههم بریزد اما تا جایی که میشود باید به این مسئله توجه و برای آن برنامه ریزی کرد.
راهکارهای کوچک برای حس بهتر
خبر گرفتن از عزیزان این روزها بسیار مهم و حیاتی شده است و باعث میشود اضطراب کمتری را متحمل شویم. شالبافان در همین رابطه میگوید: در این شرایط بهتر است از عزیزان خود خبر بگیرید و به صورت امن و به دور از نگرانی، اگر بتوانید در کنار هم جمع شوید، چرا که میتواند حمایت اجتماعی ارزشمندی باشد و تا حدی استرس افراد را کاهش دهد.
او همچنین توصیه کرده از پیگیری مسمر خبرهای ناخوشایند پرهیز کنید. این خبرها، تصاویر و موسیقیهای پخش شده میتواند اضطراب را بیشتر کند.
درمان روانپزشکی را قطع نکنید
این شرایط برای افرادی که تحت درمانهای روانپزشکی هستند میتواند سختتر باشد. شالبافان تاکید میکند این افراد حتما باید درمانهای خود را ادامه دهند، به این معنا که داروهای خود را قطع نکنند و مراقبت بیشتری از خود داشته باشند. در این شرایط ممکن است نیاز باشد که به صورت اورژانسی و یا تلفنی با روان پزشک خود در ارتباط باشند. همچنین میتوانند از خطوط تلفنی مشاوره روانشناسی در کشور بهره بگیرند.
احتمال بروز اختلال استرس پس از سانحه
اختلال استرس پس از حادثه یکی از مسائل بسیار شایع پس از هر بحران است. این اختلال یک اتفاق ناخوشایند است که پس از مشاهده یا قرار گرفتن در موقعیتی سخت، تلخ و اضطرابآور بروز میکند. یکی از اختلالات جدی روانپزشکی به حساب میآید. البته در ماه اول مشاهده صحنه ناخوشایند، احتمال بروز اختلال استرس حاد ممکن است که اگر در این یک ماه اول علائم آن شناسایی شود و تحت درمان قرار گیرد، به سمت اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نمیرود.
علائم اصلی اختلال استرس حاد عبارتاند از این که فرد دائما احساس میکند که همان حادثه رخ میدهد. همچنین فرد دچار مشکلاتی از جمله خواب ناآرام، تعرق، لرزش و تپش قلب میشود. یا اینکه فرد از مواجه با هر آنچه که آن صحنه ناخوشایند را به یاد او میاندازد، خودداری میکند. همچنین در موارد حاد افراد دچار علائمی از جنس افسردگی مزمن میشوند. از همین رو اگر چنین علائمی دارید بهتر است در اولین فرصت پس از آرام شدن شرایط به روانشناس مراجعه کنید.
خوب میدانیم که مردم ایران در ماههای گذشته روزهای سخت زیادی پشت سر گذاشتهاند و احتمال اینکه بخش قابل توجهی از هموطنان در این دوران به نوعی با این اختلال دست به گریبان باشند، زیاد است و حالا با رخ دادن این جنگ مشکلات افرادی که پیش از این دچار اختلال استرس پس از حادثه شدهاند، بیش از پیش و تشدید شده باشد. از همین رو توجه به این اختلال دانستن درباره آن و حفظ آرامش و سلامت روان برای عبور از این بحران حائز اهمیت است.
