جامجهانی؛ چرا ایران از صعود بازماند؟
تحریریه آوش/ حذف تیم ملی ایران از جام جهانی ۲۰۲۶ را نمیتوان تنها با نتایج داخل زمین توضیح داد. از سفرهای اجباری و نبود مدیران در کنار تیم گرفته تا اشتباهات فنی کادر مربیگری و شرایط بحثبرانگیز مسابقات؛ عواملی که هر کدام بخشی از پازل ناکامی ایران را شکل دادند.
شاید وقتی به جدول نگاه میکنید، فقط سه مساوی و یک حذف را ببینید. اما داستان تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶، فقط یک روایت فوتبالی نبود؛ روایتی بود از تیمی که انگار از روز اول، مسابقهای فراتر از نود دقیقه را آغاز کرده بود.
ملیپوشان ایران در هر سه مسابقه مرحله گروهی مجبور به سفرهای هوایی بین شهرهای مختلف شدند؛ در حالی که بسیاری از رقبای مستقیمشان، بدون خستگی پرواز و جابهجایی، تنها مسیر هتل تا ورزشگاه را طی میکردند. طبیعی است که این حجم از سفر، برنامه ریکاوری، تمرکز و آمادگی جسمانی بازیکنان را تحت تأثیر قرار دهد.
اما مشکلات فقط به خستگی سفر محدود نشد. در فرودگاهها، اعضای تیم ملی بارها با سختگیریها و دردسرهایی روبهرو شدند؛ اتفاقاتی که آرامش تیم را بر هم زد و تمرکز کادر فنی را گرفت.
در چنین شرایطی انتظار میرفت مدیران ارشد فوتبال ایران کنار تیم باشند؛ اما آنها به دلیل مشکلات دریافت ویزا، مسابقات را از مکزیک و از مقابل تلویزیون دنبال کردند. در یکی از مهمترین تورنمنتهای تاریخ فوتبال ایران، تیم ملی عملاً بدون پشتیبانی مدیریتی، با چالشهای پیشبینینشده روبهرو شد.
از سوی دیگر، پایان مرحله گروهی هم خالی از ابهام نبود. تساوی سه بر سه اتریش و الجزایر، نتیجهای که مسیر صعود را تغییر داد، واکنشهای زیادی در فضای مجازی جهان به همراه داشت. بسیاری با کنایه از سیاسی شدن فوتبال نوشتند. البته هیچکس نمیتواند ادعای دخالت یا طراحی از پیش تعیینشده را اثبات کند، اما یک واقعیت قابل انکار نیست؛ ایران در این جام، شرایطی برابر با بسیاری از رقبا نداشت.
اما اگر همه تقصیرها را به گردن اتفاقات بیرون از زمین بیندازیم، از مهمترین بخش ماجرا غافل شدهایم؛ عملکرد فنی تیم ملی.
ایران مقابل نیوزیلند، مسابقهای را از دست داد که روی کاغذ بهترین فرصت برای برداشتن سه امتیاز بود. تیمی که باید برای برد وارد زمین میشد، محتاط، کمبرنامه و بدون راهکار هجومی بازی کرد. انگار ارزش آن سه امتیاز، آنطور که باید، درک نشده بود.
این ضعف در بازی با بلژیک هم ادامه داشت. بعد از ده نفره شدن حریف، انتظار میرفت تیم ملی با تغییرات هدفمند برای پیروزی فشار بیاورد؛ اما تعویضهای عجولانه و تصمیمهای نامنسجم، فرصت تاریخی برتری مقابل یکی از قدرتهای فوتبال جهان را از بین برد. حتی خود امیر قلعهنویی هم بعد از مسابقه پذیرفت که در برخی تصمیماتش اشتباه کرده است.
واقعیت این است که حذف ایران، فقط نتیجه یک عامل نبود. فشارهای بیرونی، مشکلات سفر، نبود مدیران در کنار تیم و شرایط خاص میزبانی، بیتأثیر نبودند؛ اما در کنار همه اینها، اشتباهات فنی کادر مربیگری هم سهم مهمی در این ناکامی داشت.
شاید امروز مهمترین سؤال این باشد؛ اگر این موانع وجود نداشت، آیا ایران صعود میکرد؟ پاسخ این سؤال شاید هرگز مشخص نشود. اما یک چیز قطعی است؛ تیم ملی برای موفقیت در جام جهانی آینده، هم به مدیریتی قدرتمندتر نیاز دارد و هم به نیمکتی که در لحظههای سرنوشتساز، شجاعت و جسارت تصمیمهای بزرگ را داشته باشد.
