انتقاد باکو از بیمیلی اروپا به سرمایهگذاری؛ چرخش علیاف به سمت چین
علیاف در داووس از رویکرد شرکتهای اروپایی انتقاد کرد و علاقه آنها به سرمایهگذاری در کشورش را ضعیف دانست.
الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس و در رویدادی تحت عنوان «صبحانه با رهبری آذربایجان» که توسط شبکه «یورونیوز» ترتیب داده شده بود، شرکت کرد. این نشست پس از مصاحبه اختصاصی وی با این شبکه برگزار شد و جمعی از سرمایهگذاران، نمایندگان تجاری و مقامات رسمی کشورهای مختلف در آن حضور داشتند.
محورهای اصلی این گفتوگوها شامل اولویتهای سرمایهگذاری باکو، استراتژی انرژی، اتصالات حملونقل منطقهای و عادیسازی روابط با ارمنستان در دوره پسامناقشه بود.
تغییر ریل اقتصادی؛ از نفت به هوش مصنوعی
الهام علیاف در سخنرانی خود اعلام کرد که اگرچه سالها بخش انرژی ستون فقرات اقتصاد آذربایجان بوده، اما اکنون تمرکز اصلی بر تنوعبخشی به اقتصاد معطوف شده است.
به گفته رئیسجمهور آذربایجان، اولویتهای جدید شامل انرژیهای تجدیدپذیر، صنعت معدن، هوش مصنوعی و دیتاسنترها است.
وی خاطرنشان کرد که تا سال 2032، ظرفیت تولید انرژی خورشیدی و بادی در جمهوری آذربایجان به 8 گیگاوات خواهد رسید. این حجم تولید، مازاد بر نیاز داخلی ایجاد کرده و امکان صادرات «انرژی سبز» و جذب سرمایهگذاری در صنایع انرژیبر، بهویژه دیتاسنترها را فراهم میکند.
علیاف تأکید کرد که باکو دارای ذخایر انرژی استفادهنشدهای است که در سطح منطقه بیرقیب است.
انتقاد صریح از اروپا؛ تمجید از چین و آمریکا
رئیسجمهور آذربایجان به صراحت از رویکرد شرکتهای اروپایی انتقاد کرد و علاقه آنها به سرمایهگذاری در بخشهای تجدیدپذیر و هیدروکربنی کشورش را ضعیف دانست.
به گفته وی، با وجود اینکه اروپا خریدار اصلی گاز آذربایجان است، اما در زمینه سرمایهگذاری ابتکار عمل لازم را نشان نمیدهد.
علیاف یادآور شد که پس از جنگ روسیه و اوکراین، باکو به درخواست کمیسیون اروپا صادرات گاز به قاره سبز را افزایش داده و این رقم اکنون به حدود 13 میلیارد مترمکعب در سال رسیده و انتظار میرود افزایش یابد. با این حال، وی تصریح کرد که برخلاف اروپا، همکاریهای انرژی و فناوری با آمریکا، انگلیس، چین و کشورهای حوزه خلیج فارس بسیار فعالتر است.
ادعای علیاف: ما تنها مسیر دور زدن تحریمها هستیم
در بخش حملونقل و لجستیک، الهام علیاف با اشاره به موقعیت ژئوپلیتیک کشورش مدعی شد که جمهوری آذربایجان «تنها مسیر ترانزیتی امن و بدون تحریم» میان اروپا و آسیای مرکزی است. وی دلیل بیبدیل بودن مسیر آذربایجان را ریسکهای ناشی از تحریمها در مسیرهای عبوری از روسیه و ایران عنوان کرد.
رئیسجمهور آذربایجان اعلام کرد که باکو سرمایهگذاریهای کلانی در بنادر، راهآهن و فرودگاهها انجام داده و طرح توسعه بندر بینالمللی «آلات» برای پاسخگویی به حجم فزاینده بار در دست اجراست.
در همین راستا، علیاف به طرح پیشنهادی آمریکا موسوم به «TRIPP» (مسیر صلح و رفاه بینالمللی ترامپ) اشاره کرد و گفت که این پروژه میتواند پای ارمنستان را نیز به شبکه حملونقل منطقهای باز کند.
تحول در روابط با ایروان: ارسال محموله و فروش بنزین
شاید مهمترین بخش سخنان علیاف مربوط به روابط با ارمنستان بود. وی اعلام کرد که پس از توافقات صلح، باکو محدودیتهای حملونقل بار برای ارمنستان را لغو کرده است.
علیاف فاش کرد: «نخستین محمولهها با عبور از خاک آذربایجان به ارمنستان تحویل داده شده و باکو فرآوردههای نفتی را با قیمتی پایینتر از نرخ بازار به ارمنستان پیشنهاد میدهد.» وی این اقدام را نمونهای از «منافع متقابل و یکپارچگی منطقهای» توصیف کرد.
رشد طبقه متوسط و دفاع از میزبانی COP29
در بحث اقتصاد داخلی، علیاف مدعی شد که نرخ بیکاری و فقر رسماً به 5 درصد کاهش یافته و طبقه متوسط در حال گسترش است.
وی به عنوان نمونه اشاره کرد که 70 درصد خریداران مسکن در پروژههای لوکس «شهر سفید» و «Sea Breeze» در باکو، شهروندان بومی هستند که نشاندهنده افزایش قدرت خرید است.
رئیسجمهور آذربایجان همچنین در پاسخ به انتقادات وارده به میزبانی اجلاس اقلیمی COP29 در یک کشور نفتی گفت: «با وجود اینکه تولیدکننده نفت هستیم، موضعی مسئولانه در قبال اقلیم داریم و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر گواه این مدعاست.»
وی توافقات مربوط به بازار کربن و صندوق «خسارت و زیان» را از دستاوردهای اصلی این اجلاس برشمرد.
وی در پایان، رویدادهای ورزشی نظیر فرمول یک و مسابقات UFC را «پروژههای ویترینی» خواند که به تقویت وجهه بینالمللی و صنعت گردشگری این کشور کمک کردهاند.
