مذاکرات به وقت قطر؛ دود سفید از «دوحه» بلند می شود؟

آرمان امروز در گزارشی نوشت:

منابع نزدیک به تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر و پاکستان اعلام کرده‌اند که پس از سفر روز جمعه هیئت میانجی‌گر قطری به تهران، به ریاست مشاور ارشد نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، پیشرفت مهمی در مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن حاصل شده است.

این پیشرفت که پس از نشست طولانی و فشرده در پایتخت ایران رقم خورد، امیدها برای ازسرگیری روند دیپلماتیک میان دو کشور را افزایش داده و زمینه را برای اعلام رسمی ادامه مذاکرات فراهم کرده است.

به گفته منابع، یک هیئت آمریکایی نیز قرار است برای انجام مذاکرات مستقیم با هیئت ایرانی به گفت‌وگوها در دوحه بپیوندد. این تحول می‌تواند نقطه عطفی در روابط پرتنش دو طرف باشد و مسیر را برای کاهش تنش‌ها هموار سازد.

این پیشرفت پس از توافق بر سر مجموعه‌ای از اقدامات اولیه درباره پرونده هسته‌ای ایران، کشتیرانی در تنگه هرمز و مشوق‌های مالی برای ایران حاصل شده است.

در چارچوب این توافق اولیه، چین و روسیه نیز به‌عنوان ضامن‌های این توافق معرفی شده‌اند تا اطمینان لازم برای اجرای تعهدات طرفین فراهم شود.

چنین ترتیباتی نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد سازوکاری پایدار و چندجانبه است که بتواند اعتماد متقابل را میان تهران و واشنگتن بازسازی کند.

هیئت قطری روز جمعه در تهران دوری از مذاکرات را برگزار کرد که بیش از ۱۲ ساعت به طول انجامید. این نشست طولانی و فشرده، با هماهنگی نزدیک میانجی‌گران و تماس‌های مستمر با مقامات آمریکایی همراه بود.

این مذاکرات در چارچوب تلاش‌ها برای جلوگیری از ازسرگیری جنگ، پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که سه‌شنبه آینده برگزار می‌شود، انجام شده است.

فضای سیاسی داخلی آمریکا و نزدیک بودن انتخابات، بر ضرورت دستیابی به پیشرفت سریع در این گفت‌وگوها افزوده است. به گزارش باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، اعضای تیم مذاکره‌کننده ایران، هیئت قطری را در سفر بازگشت به دوحه همراهی کرده‌اند و قرار است مذاکرات از سر گرفته شود.

این همراهی هیئت ایرانی با میانجی‌گران قطری، نشانه‌ای از جدیت تهران در پیگیری مسیر دیپلماتیک و آمادگی برای ادامه گفت‌وگوها در پایتخت قطر است.

آکسیوس به نقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش داد که میانجی‌گران قطری در طول نشست تمام‌روزه روز جمعه، به‌طور مستمر با کاخ سفید در تماس بوده‌اند.

این منبع افزود که پیشرفت مثبتی حاصل شده و مذاکرات همچنان با هدف دستیابی به توافقی میان ایالات متحده و ایران ادامه دارد. تماس‌های مداوم میانجی‌گران با واشنگتن در طول مذاکرات تهران، نشان‌دهنده نقش فعال قطر در انتقال پیام‌ها و هماهنگ‌سازی مواضع طرفین است.

سفر روز جمعه میانجی‌گران قطری کمتر از یک هفته پس از سفر مشابه قبلی آن‌ها انجام شد؛ سفری که طی آن پیش‌نویس توافق جدیدی برای پایان دادن به جنگ آمریکا علیه ایران ارائه کرده بودند.

این تداوم تلاش‌های دیپلماتیک در فاصله زمانی کوتاه، بیانگر فوریت موضوع و اراده طرف‌های میانجی برای جلوگیری از تشدید تنش‌هاست.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که طی روزهای اخیر تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای برای جلوگیری از ازسرگیری درگیری‌ها در جریان بوده است.

یک مقام مطلع از مذاکرات روز چهارشنبه به خبرگزاری رویترز گفت که پیش‌نویس ارائه‌شده به ایران در روز یکشنبه گذشته، چارچوب زمانی هفت‌روزه‌ای را برای رسیدگی به نگرانی‌های دو طرف تعیین می‌کند و آن‌ها را ملزم می‌سازد برای ایجاد اعتماد متقابل، هر روز اقداماتی انجام دهند.

این چارچوب زمانی فشرده، نشان‌دهنده عزم طرفین برای حرکت سریع به سوی اقدامات ملموس و اعتمادساز است و می‌تواند زمینه را برای گام‌های بزرگ‌تر بعدی فراهم کند.

پیش‌تر، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در پیامی که هفته گذشته با میانجی‌گری قطر برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرده بود، پیشنهاد برگزاری نشستی در آینده نزدیک میان مقام‌های آمریکایی و ایرانی را مطرح کرده بود.

این پیام مستقیم از سوی معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نشانه‌ای از سطح بالای توجه واشنگتن به این مذاکرات و تمایل به پیشبرد گفت‌وگوها در سطوح عالی است.

روزنامه واشنگتن‌پست گزارش داد که ونس شخصاً ریاست هیئت مذاکره‌کننده آمریکایی را بر عهده خواهد داشت. با این حال، هنوز هویت اعضای هیئت آمریکایی که قرار است در مذاکرات دوحه شرکت کنند، مشخص نشده است.

حضور احتمالی معاون رئیس‌جمهور در رأس هیئت آمریکایی، وزن سیاسی بالایی به این دور از مذاکرات می‌بخشد و می‌تواند بر جدیت واشنگتن در دستیابی به نتایج ملموس تأکید کند.

در مجموع، مجموعه این تحولات دیپلماتیک، از سفرهای پیاپی هیئت‌های میانجی قطری گرفته تا همراهی هیئت ایرانی در بازگشت به دوحه و احتمال پیوستن هیئت آمریکایی به مذاکرات مستقیم، نشان‌دهنده ورود به مرحله‌ای جدید و امیدوارکننده‌تر در گفت‌وگوهای غیرمستقیم تهران و واشنگتن است.

نقش چین و روسیه به‌عنوان ضامنان توافق، همراه با تمرکز بر مسائل کلیدی مانند برنامه هسته‌ای، امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و مشوق‌های اقتصادی، چارچوبی نسبتاً جامع برای پیشبرد مذاکرات فراهم کرده است.

ادامه این روند در روزهای آینده، به‌ویژه با توجه به نزدیک بودن انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر آینده روابط دو کشور و ثبات منطقه‌ای داشته باشد.

با این وجود باید منتظر ماند و مشاهده کرد که بالاخره دود سفید از دوحه بلند می شود یا خیر.