پشت پرده یک سفر حساس و ناگهانی
وزیر امور خارجه، اخیرا اظهاراتی مطرح کرد که نشاندهنده آمادگی مشروط ایران برای همکاری در حوزه اقتصادی و انرژی با ایالات متحده آمریکا است.
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
وزیر امور خارجه، اخیرا اظهاراتی مطرح کرد که نشاندهنده آمادگی مشروط ایران برای همکاری در حوزه اقتصادی و انرژی با ایالات متحده آمریکا است. او تأکید کرد که ایران هیچگاه در پروژههای اقتصادی خود، آمریکا را بهطور کامل کنار نگذاشته و همواره درهای تعامل مبتنی بر منافع مشترک را باز نگه داشته است.
به گفته عراقچی، امکان همکاری در حوزه انرژی، بهویژه در میادین مشترک نفتی، یکی از گزینههای قابل بررسی است اما این همکاری تنها در چارچوب یک توافق جامع و پایدار هستهای امکانپذیر خواهد بود.
عراقچی توضیح داد که اگر مسئله هستهای حل شود و دو طرف به توافقی جدید دست یابند که مبتنی بر برنامه صلحآمیز هستهای ایران باشد و تحریمها برداشته شود، آنگاه پیامدهای مثبتی مانند همکاری در حوزه انرژی و پروژههای مشترک اقتصادی شکل خواهد گرفت.
او این دیدگاه را نه به عنوان یک پیشنهاد یکجانبه، بلکه به عنوان نتیجه طبیعی یک فرآیند دیپلماتیک موفق توصیف کرد. به عبارت دیگر، ایران حاضر است در زمینههایی که منافع متقابل وجود دارد، از جمله بخش انرژی که یکی از نقاط قوت و نیازهای هر دو کشور است، وارد تعامل شود.
این حوزه میتواند شامل سرمایهگذاری مشترک، انتقال فناوری، توسعه میادین مرزی یا حتی همکاری در بازارهای جهانی انرژی باشد که هم برای اقتصاد ایران حیاتی است و هم برای امنیت انرژی آمریکا و متحدانش اهمیت دارد.
این اظهارات در شرایطی بیان میشود که روابط ایران و آمریکا سالهاست در بنبست قرار دارد. تحریمهای گسترده، خروج آمریکا از برجام در دوره قبلی و تنشهای نظامی اخیر، اقتصاد ایران را تحت فشار شدید قرار داده است.
از سوی دیگر، آمریکا نیز با چالشهای انرژی جهانی، رقابت با تولیدکنندگان دیگر و نیاز به ثبات در خاورمیانه روبرو است. عراقچی با این سخنان، عملاً پیامی روشن به واشنگتن ارسال کرد: ایران آماده است تا از مسیر اقتصادی، قفل دیپلماسی را باز کند اما این کار نیازمند اراده واقعی دو طرف برای رسیدن به توافقی عادلانه و بدون تحمیل است.
احتمال باز شدن این قفل دیپلماسی به زودی، بیش از هر زمان دیگری محسوس به نظر میرسد. تحولات اخیر منطقهای، نقش میانجیگرانی مانند ترکیه، پیامهای غیرمستقیم رد و بدلشده از طریق کشورهای ثالث و حتی برخی نشانههای تغییر رویکرد در سیاست خارجی آمریکا، زمینه را برای پیشرفت فراهم کرده است.
عراقچی در همان مصاحبه اشاره کرد که آمریکا مرتباً از طریق واسطهها پیام میفرستد و درخواست دیپلماسی دارد، هرچند هنوز مبنای جدی و برابر برای مذاکره ایجاد نشده است. اما اگر فشارهای تهدیدآمیز کاهش یابد و دو طرف بر احترام متقابل تمرکز کنند، مسیر برای توافق هموار خواهد شد.
چنین توافقی نه تنها میتواند اقتصاد ایران را از فشار تحریمها رها کند و زمینه رشد، سرمایهگذاری خارجی و بهبود معیشت مردم را فراهم آورد، بلکه برای آمریکا نیز به معنای کاهش تنشها، ثبات بازار انرژی و جلوگیری از درگیریهای پرهزینه خواهد بود.
همکاری در حوزه انرژی میتواند به عنوان پلی برای اعتمادسازی عمل کند؛ جایی که منافع اقتصادی مشترک، زمینهساز گفتوگوهای گستردهتر در مسائل دیگر شود.
ایران با ذخایر عظیم نفت و گاز و موقعیت ژئوپلیتیکی استراتژیک، میتواند شریکی قابل اتکا در تأمین انرژی جهانی باشد، در حالی که آمریکا با فناوری پیشرفته و دسترسی به بازارهای مالی، میتواند به توسعه این بخش در ایران کمک کند.
آنچه عراقچی بیان کرد، فراتر از یک اظهارنظر دیپلماتیک معمولی است؛ آن یک سیگنال امیدواری به جامعه جهانی و مردم ایران است که دیپلماسی هنوز زنده است و وضعیت قفلشده آن میتواند با کلید توافق عادلانه باز شود.
اگر اراده سیاسی در هر دو طرف وجود داشته باشد، این احتمال قوی است که در آینده نزدیک، شاهد گشایشی بزرگ در روابط دو کشور باشیم که نه تنها به نفع ایران و آمریکا، بلکه به سود صلح و ثبات منطقهای تمام شود. این مسیر، هرچند پرچالش، اما روشنترین راه برای عبور از بحرانهای کنونی به شمار میرود.
