از استانبول تا فردوسی، بازار ارز در مسیر عرضه و تقاضا

پس از دو هفته از حذف ارز ترجیحی و هیجانات ارزی ناشی از آن، امروز سری به بازار صرفان از تقاطع جمهوری و فردوسی تا میدان فردوسی زدیم تا وضعیت معاملات و قیمت ارز را جویا شویم. معامله‌گران خیابانی ارز به محل کار خود بازگشته‌اند و صرافان هم تابلوهای خود را به کار انداخته‌اند.

از یکی از معامله‌گران خیابانی قیمت دلار را جویا می‌شویم، قیمت خرید را ۱۴۰هزار تومان و فروش را ۱۴۲هزار تومان اعلام می‌کند. این معامله‌گر خبر از فعال شدن صرافی‌ها داده و وضعیت کلی بازار را تاحدی مثبت ارزیابی می‌کند.

مردم فروشنده هستند

به اولین صرافی که مراجعه می‌کنیم از قطعی اینترنت گلایه می‌کند، اما از حذف ارز ترجیحی رضایت دارد. آقای صراف از عدم تقاضا برای خرید می‌نالد و می‌گوید این‌روزها این مردم هستند که با مراجعه به ما برای فروش دلارهایشان، تعیین کننده قیمت هستند. او قیمت خرید را ۱۴۱هزار تومان و قیمت فروش را ۱۴۲هزار ۵۰۰ تومان اعلام می‌کند.

محدودیت خرید هزار یورویی و فروش ۱۰هزار یورویی

صرافی دوم دستورالعمل اجرایی جدید بانک مرکزی برای خرید و فروش ارز به صورت اسکناس را نشان می‌دهد و توضیح می‌دهد که هر فرد با کد ملی خود می‌تواند به اندازه هزار یورو ارز بخرد و به اندازه ۱۰هزار یور ارز بفروشد. سقف وضعیت باز هم ۳۰هزار یورو است.

بنظر می‌رسد سردرگم است و هنوز نمی‌داند که نرخ دلار را چه کسی باید تعیین کند و به رسم قدیم می‌گوید هنوز قیمت درنیامده است. قیمت دیروز را جویا می‌شویم که همان ۱۴۱هزار تومان را برای خرید و ۱۴۳هزار تومان را برای فروش اعلام می‌کند.

یک معامله‌گر خیابانی صدایمان می‌کند: آقا خریداریم ها؛ ۱۴۰ نقد. الان همه می‌فروشند، صرافی‌ها دیگر پول ندارند بخرند.

روند کاهشی دلار

وارد صرافی سوم می‌شویم، شلوغ است. وقتی قیمت دلار را می‌پرسیم بلافاصله می‌گوید: الان خرید نداریم تا وقتی پول بیاید به حساب. در پاسخ به سوال از وضعیت کلی بازار می‌گوید: ما که سال‌هاست می‌گوییم این تعیین نرخ‌های دولتی بی‌فایده است و فقط منابع ملت  است که هدر می‌رود. الان تازه به حرف ما رسیده‌اند  که ارز ترجیحی و این نرخ های کذایی دولتی بیشترین ضربه را به بازار می‌زند و عامل اصلی گرانی‌ها است. ببینید الان چند روز است که دست بازار را باز گذاشته‌اند، قیمت دلار در حال کاهش است.

با اصرار پاسخ می‌دهد که امروز ۱۴۰هزار و ۵۰۰تومان خریده، ۱۴۲هزار و ۷۰۰ تومان می‌فروشد، اما هنوز چیزی نفروخته است.

کشف قیمت در بازار

سراغ صرافی چهارم که می‌رویم، خانم پشت پیشخوان عددهای رندی پیش‌رویمان می‌گذارد: ۱۴۱هزار تومان خرید، ۱۴۳هزار تومان فروش.

مدیر صرافی از پشت میزش بلند می‌شود و با ابراز رضایت تک نرخی شدن قیمت دلار، می‌گوید: ما به این می‌گوییم بده و بستان، دانشگاه‌ها می‌گویند عرضه و تقاضا. الان قیمت را بده و بستان است که تعیین می‌کند؛ چند روز است که مردم فروشنده‌اند، قیمت‌ها کاهش یافته است. این روند ادامه خواهد داشت تا اینکه بازار به تعادل برسد. الان دیگر منتظر نیستیم که برایمان نرخ تعیین کنند و این منطق بازار است که تعیین کننده نرخ است. آن‌هایی که این همه سال به خیال کنترل بازار برای دلار نرخ تعیین می‌کردند، بیایند کشف قیمت در بازار را یاد بگیرند.

خلاصه که حذف ارز ترجیحی و تک‌نرخی شدن قیمت ارز تاثیرات مثبت خود را نمایان کرده و راه را برای به تعادل رسیدن بازار ارز گشوده است. صرافی‌ها و معامله‌گران ارزی از کم شدن مداخلات دولتی در بازار ارز و ارز تک نرخی رضایت دارند، بازار کم کم از اصل اقتصادی عرضه و تقاضا تبعیت می‌کند و قیمت ارز بر این مبنا کشف می‌شود. اگرچه هنوز مسیر پرتلاطم و طولانی تا به تعادل رسیدن بازار و تثبیت مانده است.