روغن با افزایش ۴برابری، رکورد گرانی سفره خانوار را شکست
تحریریه آوش/رشد بیش از ۳۷۰درصدی روغن جامد و ۳۴۲درصدی روغن مایع، دو قلم کالای پایه را به صدر جدول افزایش قیمت خوراکی‌ها رساند. روغن، یکی از پایه‌ای‌ترین اقلام سبد غذایی خانوار در شهریور ۱۴۰۵ به نماد تازه‌ای از فشار تورمی به سفره مردم تبدیل شد. گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که روغن نباتی جامد و روغن مایع بین۵۳ قلم خوراکی منتخب در مناطق شهری، بیشترین افزایش قیمت سالانه را ثبت کردند. روغن نباتی جامد نسبت به شهریور سال گذشته ۳۷۱.۱درصد و روغن مایع ۳۴۲.۲درصد گران‌تر شده‌اند؛ یعنی هزینه خرید این دو قلم پرمصرف در یک سال، بیش از ۴برابر شده است.
روند قیمت‌ها نشان می‌دهد که افزایش قیمت روغن از ماه‌های پایانی سال قبل سرعت گرفته است. متوسط قیمت یک کیلو روغن نباتی جامد در شهریور سال قبل حدود ۱۲۱هزارتومان بوده که در مهر به حدود ۱۳۸هزارتومان و در دی به ۱۸۸۱۰۰تومان تو رسید؛ اما در بهمن با یک شیب تند از ۳۲۳هزارتومان عبور کرد. در اردیبهشت امسال متوسط قیمت هر کیلو روغن جامد به حدود ۴۴۸۷۰۰تومان رسید و در شهریور به ۴۸۱۱۰۰تومان رسید. روغن مایع هم مسیر مشابهی را طی کرده است. متوسط قیمت یک بطری ۹۰۰میلی‌لیتری روغن مایع از حدود ۹۰۶۰۰تومن در شهریور پارسال به حدود ۹۲۳۰۰تومان در مهر و به بیش از ۱۶۵۶۰۰تومان در دی رسید. روی همان شیب تند روغن جامد، قیمت این کالا هم ناگهان در بهمن از ۲۶۰هزارتومان عبور کرد و حالا در شهریور امسال به بیش از ۴۷۰هزارتومان رسید.
اهمیت این افزایش از آن‌جا بیشتر می‌شود که روغن کالایی قابل حذف از سبد غذایی نیست. خانوار ممکن است خرید پوشاک یا برخی لوازم مصرفی را عقب بیاندازد، اما روغن در پخت‌وپز روزانه، تهیه غذاهای خانگی و تولید خیلی از محصولات غذایی حضور دارد. افزایش قیمت روغن فقط هزینه خرید یک بطری یا بسته را بالا نمی‌برد؛ بلکه به شکل غیرمستقیم بر قیمت غذاهای آماده، شیرینی، محصولات فرآوری‌شده، رستوران و فست‌فود هم اثر می‌گذارد. این جهش با روند کلی تورم خوراکی‌ها هم‌خوانی دارد، اما از میانگین این گروه فاصله زیادی دارد. تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در شهریور به ۱۲۱.۸درصد و تورم سالانه این گروه به ۱۰۸.۸درصد رسیده است. با این‌حال، رشد ۳۴۲ تا ۳۷۱درصدی قیمت روغن نشان می‌دهد که فشار تورمی روی برخی اقلام ضروری، چند برابر میانگین رسمی تورم خوراکی‌ها بوده است. بعداز روغن جامد و روغن مایع، هویج فرنگی با رشد سالانه ۲۸۸.۴درصد، تخم‌مرغ با ۲۶۴.۲درصد و سس مایونز با ۲۵۳.۳درصد در فهرست بیشترین افزایش قیمت‌ها قرار دارند. اما روغن جایگاهش متفاوت است؛ کالایی است که از آشپزخانه خانه‌ها تا زنجیره تولید غذا حضور دارد و افزایش قیمت آن می‌تواند منجربه موج تازه‌ای از گرانی در کالاهای دیگر شود.
خلاصه که شهریور شاید از نظر رشد ماهانه برای بازار روغن، ماه آرام‌تری بوده باشد، اما معنای آرامش در تغییرات ماهانه، بازگشت قیمت‌ها نیست. روغن حالا در سطحی ایستاده که بخش بیشتری از بودجه خانوار را می‌بلعد و فشار تورم را مستقیما به سفره مردم منتقل می‌کند.
