شاهدان خاموش جنگ/ مرثیهای برای مرجانها و حیات رو به زوال خلیج فارس در میدان نبرد
تحریریه آوش/در حال حاضر و در دور جدید درگیریهای نظامی، جنوب ایران مورد حمله قرار گرفته. صدای مهیب انفجار، ستونهای دود سیاه و شعلههای آتشی که شناورها را در میان گرفتهاند، آبهای خلیج فارس را تهدید میکند. این روزها صحنه آرایش نظامی و درگیری میان ایران و آمریکا، قربانیان بیدفاعی در اعماق آبها دارد که صدای نابودیشان به گوش هیچکس نمیرسد. اکوسیستم دریایی ایران با یکی از تاریکترین بحرانهای تاریخ خود دستوپنجه نرم میکند.
در حال حاضر و در دور جدید درگیریهای نظامی، جنوب ایران مورد حمله قرار گرفته. صدای مهیب انفجار، ستونهای دود سیاه و شعلههای آتشی که شناورها را در میان گرفتهاند، آبهای خلیج فارس را تهدید میکند. این روزها صحنه آرایش نظامی و درگیری میان ایران و آمریکا، قربانیان بیدفاعی در اعماق آبها دارد که صدای نابودیشان به گوش هیچکس نمیرسد. اکوسیستم دریایی ایران با یکی از تاریکترین بحرانهای تاریخ خود دستوپنجه نرم میکند. غرق شدن لنجها و کشتیهای سوخترسان، حجم عظیمی از فرآوردههای نفتی و فلزات سنگینی همچون سرب، کادمیوم و جیوه را روانه دریا کرده است؛ موادی سمی که به دلیل ساختار نیمهبسته خلیج فارس و تعویض بسیار کند آب، بین ۳ تا ۵ سال در این حوضه باقی میمانند و مانند یک نوار نقاله طبیعی، آلودگی را به تمام زنجیره غذایی تزریق میکنند.
بزرگترین ضربه این فاجعه بر پیکر ظریف جزایر مرجانی وارد میشود؛ زیستبومهای حیاتی در قشم، هنگام و هرمز که اکنون بهطور مستقیم مورد حمله و آسیب قرار گرفتهاند. مرجانها گهوارههای حیات و شریانهای اصلی تپندگی دریا هستند که نهتنها از سواحل در برابر فرسایش امواج محافظت میکنند، بلکه مهد تنوع زیستی و پناهگاه امن آبزیان منطقه به شمار میروند. این پهنههای ارزشمند مهد بیش از ۳۵ گونه مرجان سخت و نرم هستند و پایه بقای ۸۵ درصد آبزیان منطقه به شمار میروند، اما اکنون نشست دوده و ترکیبات سنگین سوختی بر روی آنها، راه تنفس را بر این موجودات بسته و نرخ مرگومیرشان را در مناطق آلوده تا ۷۰ درصد افزایش داده است؛ آن هم درست زمانی که با تلاشهای فراوان محیطزیستی، بخشی از این مرجانها دوباره احیا شده بودند.
این تخریب نهتنها زیستگاههای ساحلی و بیش از ۱۰ هزار هکتار از جنگلهای منحصربهفرد حرا را با خشکاندن ریشههایشان به نابودی میکشاند، بلکه با امواج صوتی مهیب انفجارها، سیستم جهتیابی دلفینها و نهنگها را مختل کرده و آنها را به سمت مرگ و گل نشستن اجباری سوق میدهد. جنگها شاید روزی با توافقهای سیاسی به پایان برسند، اما رد پای آلایندههای شیمیایی، فلزات سنگین رسوبکرده در اعماق و نابودی میراث طبیعی خلیج فارس، زخمی ابدی است که پیکر نیمهجان محیط زیست ایران را تا نسلها رها نخواهد کرد.
