۵۶ سال با بهشت زهرا(س)؛ از رویای گورستانی مدرن تا نماد تاریخ ایران

تیرماه ۱۳۴۹، بزرگترین آرامگاه ابدی ایران افتتاح شد، گورستانی که از لحاظ وسعت بعد از وادی السلام قرار می‌گیرد، بهشت زهرا (س). آن روز در افتتاحیه‌ای باشکوه، همراه با رژه بنزهای سیاه رنگ صفر کیلومتر، بهشت زهرا افتتاح شد، ماجرا از سال ۱۳۴۵ شروع شده بود، سه شهردار خریدار زمین، دیوارکشی و درختکاری‌اش را انجام دادند تا اینکه نوبت به شهرداری غلامرضا نیک پی، شهردار پایتخت رسید، او که به دنبال تهرانی مدرن بود، مصمم شد کار قبرستان مدرن پایتخت را تمام کند و به این ترتیب با تلاش او در بیست و پنج تیر ۱۳۴۹، بهشت زهرا افتتاح شد. گورستان جدید پایتخت تا زمان افتتاح هنوز هیچ نام خاصی نداشت، قرار بود به نام گورستان عمومی شهر خوانده شود اما با مشورت نیک پی با «آیت‌الله خوانساری»، نام «بهشت‌زهرا» برای آن انتخاب شد، روز افتتاحش هم مصادف بود با سالروز وفات حضرت فاطمه (س). قرار شد هزینه کفن و دفن اموات در این گورستان بسیار اندک باشد، یعنی فقط صد و چهل تومان. بهشت زهرا در زمان افتتاح غسالخانه‌ای داشت مجهز با ظرفیت کفن و دفن همزمان بیست مرد و بیست زن، بیست تا آمبولانس سیاه بنز صفرکیلومتر هم در اختیار داشت.

اولین کسی که در آنجا به خاک سپرده شده بود مرحوم محمد تقی خیال بود که در قطعه ۱، ردیف ۱، شماره۱ به خاک سپرده شد، آقای خیال پیرمرد هشتاد و شش‌ساله‌ای بود بازنشسته شهربانی و گمرک که چند روز بعد از افتتاح بهشت زهرا، در بیست و هشتم تیرماه در این آرامستان به خاک سپرده شد. آقای خیال متولد شبستر و تحصیلکرده دانشگاه پلیس ترکیه بود و سال‌ها ریاست شهربانی کردستان را برعهده داشت اما وقتی برای دیدار با مهین دخت خانم، دخترش که فارغ التحصیل مامایی و ساکن تهران بود به پایتخت آمد، اجل مهلتش نداد، وقتی آقای خیال درگذشت، مهین دخت خانم که گزارش افتتاح بهشت زهرا را در روزنامه خوانده بود، تصمیم گرفت پدرش را در آرامستان مدرن و جدید تهران به خاک بسپارد و این مرد شریف شد نخستین ساکن بهشت زهرا. بهشت زهرا هشت سال بعد، شاهد یکی از بزرگترین استقبال‌های تاریخ بشری بود، عصر پنجشنبه ۱۲ بهمن‌ماه ۱۳۵۷، مسیر۳۳ کیلومتری فرودگاه مهرآباد تا بهشت زهرا (س) مملو از جمعیت استقبال کننده‌ای بود که به دیدار رهبر کبیرانقلاب آیت الله خمینی آمده بودند، گفته می‌شود آن روز بین ۶ تا ۸ میلیون نفر آمده بودند. طبق محاسبات، بهشت زهرا برای مدت ۳۰ سال برای درگذشتگان پایتخت کفایت می‌کرد اما با وقوع جنگ تحمیلی ظرفیت بهشت‌زهرا، دو سال زودتر از موعد پیش‌بینی شده در ۱۳۷۸ پر شد. 

در همان سال، ۱۱۰ هکتار در شمال‌شرقی آرامستان به مجموعه بهشت‌زهرا اضافه شد، مهرماه ۱۳۸۸ هم ۱۶۰ هکتار دیگر در بخش شرقی به این آرامستان ملحق شد. حالا بهشت‌زهرای تهران ۵۸۴ هکتار وسعت دارد که با در نظر گرفتن مساحت حرم مطهر امام خمینی (ره) وسعتش به ۷۵۰ هکتار می‌رسد، یکی از بزرگترین آرامستان‌های جهان بعد از وادی‌السلام در نجف. بهشت زهرا مفتخر است که ۳۰ هزار شهید جنگ تحمیلی، چهارهزار شهید گمنام و ۲۵۰ شهید مدافع حرم و صدها هزار نفر از درگذشتگان پایتخت را در خود جای داده است.