۱۰ روایت تصویری ماندگار از قیام عاشورا از روز واقعه تا مختارنامه
تحریریه آوش/حماسه عاشورا و قیام امام حسین همواره منبع الهام بزرگی برای هنرمندان ایرانی بوده است. سینما و تلویزیون ایران در طول دهههای گذشته تلاش کردهاند تا با زبان تصویر، ابعاد مختلف این رویداد عظیم تاریخی و مذهبی را به نمایش بگذارند.
حماسه عاشورا و قیام امام حسین همواره منبع الهام بزرگی برای هنرمندان ایرانی بوده است. سینما و تلویزیون ایران در طول دهههای گذشته تلاش کردهاند تا با زبان تصویر، ابعاد مختلف این رویداد عظیم تاریخی و مذهبی را به نمایش بگذارند. از بازسازی مستقیم وقایع کربلا تا روایت داستانهایی در دل تاریخ معاصر که با واقعه عاشورا گره خوردهاند، آثار ارزشمندی خلق شدهاند که در حافظه جمعی مخاطبان جاودانه شدهاند.در ادامه نگاهی کوتاه به پنج فیلم سینمایی و پنج سریال ماندگار با این موضوع داریم.
روز واقعه، این فیلم ماندگار در سال ۱۳۷۳ به کارگردانی شهرام اسدی و بر اساس فیلمنامهای درخشان از بهرام بیضایی ساخته شد.داستان فیلم درباره عبدالله، جوانی مسیحی است که تازه اسلام آورده و در جریان عروسی خود، ندایی میشنود که او را به یاری فرا میخواند. او مسیر کوفه تا کربلا را میتازد اما عصر عاشورا به مقتل میرسد.
عصر روز دهم در سال ۱۳۸۷ به کارگردانی مجتبی راعی تولید شد. داستان فیلم در بستر جنگ عراق و با نگاهی به حماسه عاشورا روایت میشود. فیلم درباره دکتری به نام شیما است که برای یافتن خواهر گمشدهاش به عراق سفر میکند و این جستوجو با وقایع روز عاشورا در کربلا گره میخورد.
رستاخیز، این فیلم تاریخی و عظیم در سال ۱۳۹۲ به کارگردانی احمدرضا درویش ساخته شد.رستاخیز داستان قیام امام حسین (ع) را از نگاه حر ریاحی، فرزند حر بن یزید ریاحی روایت میکند که در ابتدا در سپاه یزید است اما ماموریتش او را به حقانیت امام حسین میرساند.
سفیر به عنوان یکی از نخستین آثار جدی سینمای مذهبی ایران در سال ۱۳۶۱ به کارگردانی فریبرز صالح ساخته شد. سفیر داستان قیس بن مسهر، فرستاده امام حسین به کوفه را روایت میکند که توسط ماموران ابن زیاد دستگیر میشود و در نهایت زیر شکنجه به شهادت میرسد.
من و زیبا در سال ۱۳۹۰ به کارگردانی فریدون حسنپور ساخته شد. داستان درباره پیرمردی به نام صفا است که در گذشته خطای بزرگی مرتکب شده و حالا پس از سالها پشیمانی، تلاش میکند تا در روز عاشورا اسب ذوالجناح را در مراسم عزاداری بچرخاند تا به آرامش و بخشش الهی برسد.
سریال پرمخاطب سفر سبز در سال ۱۳۸۱ به کارگردانی محمدحسین لطیفی روی آنتن رفت. داستان درباره جوانی به نام دانیال است که در کودکی توسط یک خانواده آلمانی پذیرفته شده و حالا در زمان عزاداریهای محرم به ایران بازمیگردد تا هویت و خانواده واقعی خود را پیدا کند.
مختارنامه، این مجموعه عظیم و باشکوه در سال ۱۳۸۹ به کارگردانی داوود میرباقری پخش شد. سریال داستان زندگی و قیام مختار ثقفی به خونخواهی شهدای کربلا را روایت میکند و در خلال آن، بخشهای مهمی از واقعه عاشورا و سرنوشت قاتلان امام حسین به تصویر کشیده میشود.
معصومیت از دست رفته، این اثر درخشان مذهبی در سال ۱۳۸۲ به کارگردانی داوود میرباقری تولید شد. سریال به سده نخست هجری میرود و زندگی شوذب، از یاران سابق امام علی را روایت میکند که در آستانه واقعه عاشورا، میان عشق ماریای مسیحی و حمیرای یهودی و وسوسههای قدرت ابن زیاد گرفتار میشود.
شب دهم، سریال ماندگار و نوستالژیک در سال ۱۳۸۰ به کارگردانی حسن فتحی ساخته شد. داستان در اواخر دوران قاجار میگذرد و عشق جوانی لوطی به نام حیدر به یک شاهزاده قجری را روایت میکند. شرط شاهزاده برای ازدواج، اجرای تعزیه در 10 شب اول محرم در زمان ممنوعیت پهلوی است.
سریال آخرین دعوت در سال ۱۳۸۷ به کارگردانی حسین سهیلیزاده روی آنتن رفت. داستان فیلم درباره استاد دانشگاهی به نام یوسف است که در سفر به زادگاهش دچار سانحه شده و در سفری در زمان، ناگهان خود را در کوفه سال ۶۰ هجری و در آستانه قیام عاشورا پیدا میکند.
