شوک جنگ به اقتصاد
جنگ بار دیگر در ایران آغاز شده است؛ از صبح دیروز نهم اسفند که نقاطی از تهران با حملات موشکی اسرائیل و آمریکا لرزید، بسیاری از مردم راهی جادههای خارج از شهر شدند و صفهای طولانی مقابل نانواییها، دستگاههای عابربانک، جایگاههای پمپ بنزین و فروشگاهها شکل گرفت.
روزنامه شرق در گزارشی نوشت:
جنگ بار دیگر در ایران آغاز شده است؛ از صبح دیروز نهم اسفند که نقاطی از تهران با حملات موشکی اسرائیل و آمریکا لرزید، بسیاری از مردم راهی جادههای خارج از شهر شدند و صفهای طولانی مقابل نانواییها، دستگاههای عابربانک، جایگاههای پمپ بنزین و فروشگاهها شکل گرفت. در عین اینکه نگرانیهایی برای قطع آب و برق بین شهروندان شنیده میشود، با این حال دولت و تشکلهای صنفی در اطلاعیههای جداگانه به این نگرانیها پاسخ دادند.
بورس و بازار ارز تعطیل شد
ساعت حدود 9:30 صبحگاه نهم اسفند 1404 صدای انفجاری مهیب تهران را لرزاند؛ جنگ بار دیگر آغاز شد؛ این دومین جنگ ایران و اسرائیل و آمریکا در سال 1404 است که این بار با هدف قرارگرفتن سه نقطه در تهران شروع شد. براساس گزارشهای اولیه، ظاهرا یکی از حملات حوالی خیابان پاستور و دفتر ریاستجمهوری بوده است.
شروع حمله به تهران تقریبا همزمان با فعالیت بازار سرمایه بود؛ آنهم در حالی که شاخص بورس در ساعات پیش از گشایش بازار با رشد 36 هزار واحدی مواجه شده و سیگنال مثبت عمان از مذاکرات هستهای ایران و آمریکا شنیده میشد. اما با شروع حمله به تهران، شاخص ناگهان 21 هزار واحد فرو ریخت و بورس تهران تعطیل شد. چیزی حدود یک ساعت بعد سازمان بورس و اوراق بهادار در اطلاعیهای اعلام کرد همزمان با تعطیلی بازار، معاملات دقایق ابتدایی بازار ابطال خواهد شد.
در بازار ارز هم قیمت دلار از 166 هزار تومان عبور کرد، اما با شروع حملات معاملات متوقف شد و با قطع اینترنت پلتفرمهای آنلاین از اعلام لحظه به لحظه قیمت دلار بازماندند. از آن سو، ترافیک سنگین خودرو در خیابانهای شهر شکل گرفت و شماری از مردم تهران به سمت جادههای خروجی شهر روان شدند. این در شرایطی است که صفهای طولانی مقابل جایگاههای سوختگیری ایجاد شده بود، اما فعلا محدودیتی در سوختگیری لحاظ نشده است. این در حالی است که در بحبوحه جنگ 12روزه ایران و اسرائیل، سوختگیری محدود شده و به حداکثر 20 لیتر در روز رسیده بود.
محدودیت سوختگیری اعمال نشد
بااینحال، شرکت پالایش و پخش فراوردههای نفتی به «شرق» اعلام میکند که فعلا بنا بر ایجاد محدودیت در سوخترسانی وجود ندارد و روند سوختگیری همچون روزهای سابق ادامه دارد. در همین زمینه، شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی ایران در اطلاعیه شماره یک خود اعلام کرد: «تأمین و توزیع سوخت در تمامی جایگاههای کشور به صورت پایدار و بیوقفه در حال انجام است».
این اطلاعیه میافزاید: «همچنین به منظور سهولت در سوختگیری، خودروهای سوخترسان سیار در نقاط پرتردد مستقر شدهاند و جایگاههای CNG نیز با تمام ظرفیت آماده خدمترسانی به خودروهای دوگانهسوز هستند. از هموطنان عزیز خواهشمند است ضمن حفظ آرامش و اطمینان خاطر، تردد تانکرهای سوخترسان به سمت جایگاهها را تسهیل کنند».
علاوه بر این، تیمور حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا نیز اعلام کرد که به منظور تسهیل در تردد شهروندانی که قصد سفر از تهران به سمت شهرهای شمالی کشور را دارند، تدابیر ویژهای برای تأمین سوخت در مسیرهای پرتردد پیشبینی شده است. ایرنا در این زمینه نوشت که حسینی توضیح داده است «در راستای رفاه حال مسافران و جلوگیری از هرگونه نگرانی در تأمین سوخت، پمپبنزینهای سیار در طول مسیر تهران به شمال در نقاط مختلف مستقر خواهند شد. این اقدام به منظور آن است که مسافران در هیچکدام از مسیرها با کمبود سوخت روبهرو نشوند».
نگرانی برای عرضه پول نقد
از سوی دیگر، صفهایی طولانی مقابل دستگاههای عابربانک شکل گرفت و برخی گزارشهای مردمی حاکی از کمبود پول در برخی دستگاههای عابربانک است. مشتریان بانکی با اشاره به محدودیت عرضه پول در زمان جنگ 12روزه از سوی دستگاههای عابربانک، ابراز نگرانی میکنند که نتوانند به پسانداز خود در بانکها دسترسی داشته باشند. بااینحال، مدیران چند شعب بانکی در غرب تهران میگویند فعلا محدودیت غیرمعمولی برای دسترسی مردم به حسابهای بانکی خود وجود ندارد و مقررات روزهای عادی برقرار است.
آب و برق قطع میشود؟
در نانواییهای شهر هم صفهای طولانی مشاهده میشود، اما محدودیتی در زمینه عرضه نان وجود ندارد. محمدجواد کرمی، رئیس اتحادیه نانواییهای سنتی، به مهر گفته است: «اتحادیه از طریق پیامک به تمام نانواییهای سنتی کشور اعلام کرده تا زمانی که مشتری برای خرید به نانوایی مراجعه میکند باید نان پخت و در اختیار مردم قرار داد».
او همچنین توضیح داده است: «در کشور کمبودی در حوزه گندم و آرد وجود ندارد و تأمین نان مردم بدون مشکل در حال انجام است و کارخانجات به میزان کافی آرد تولید کرده و نانواییهای سنتی کشور آرد مورد نیاز خود را در اختیار دارند».
عضو کارگروه آرد و نان کشور با اشاره به شرایط جنگی کشور تأکید کرده است: «در زمان جنگ ۱۲روزه در نخستین روز جنگ، حجم خرید نان بالا بود، اما طی روزهای بعد که از تأمین نان اطمینان کسب کردند، از این حجم کاسته شد و افراد خرید روزانه خود را انجام میدادند».
او همچنین به رایزنی اتحادیه با شرکت بازرگانی دولتی ایران اشاره کرد و گفت: «طی گفتوگویی که با مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی انجام شد، تأکید شد جای نگرانی نیست و گندم و آرد به وفور در دسترس فعالان حوزه نان است. حتی با کارخانجات نانهای صنعتی و نیمهحجیم هم صحبت شد تا نان برای شهرهای شمالی و مسافرپذیر تأمین و با حجم بیشتر ارسال شود و اتحادیه رصد مستمر دارد و تأمین آرد فوقالعاده از طریق اداره غله در حال انجام است. حتی طی مذاکره با شرکت حملونقل آرد، قرار است خودروهای حمل آرد خدماتدهی فوقالعاده در شرایط فعلی داشته باشند».
همچنین اتاق اصناف تهران اعلام کرده است در بازار کمبود کالا وجود ندارد و انواع کالا به حد کافی در فروشگاههای شهر موجود است. بر این اساس، حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، با تأکید بر ذخیرهسازی کافی کالاهای اساسی و آرد، به ایسنا گفته است: «کالاهای اساسی و نان به میزان کافی در انبارها ذخیرهسازی شده و هیچگونه کمبودی در این زمینه وجود ندارد».
او با اشاره به افزایش مراجعات مردم به نانواییها و فروشگاهها برای تهیه و ذخیره اقلام ضروری افزود: طبیعی است که در چنین شرایطی مردم نسبت به تأمین نیازهای خود حساستر شوند و برای اطمینان خاطر اقدام به خرید و ذخیرهسازی کنند، اما براساس اطلاعات موجود از حوزه تنظیم بازار، هیچ نگرانیای بابت تأمین کالاهای اساسی وجود ندارد و ذخایر کالاهای اساسی در وضعیت مطلوبی قرار دارد و روند تأمین و توزیع به صورت عادی در حال انجام است».
گذشته از این، در روزهای اخیر شایعاتی دستبهدست میشد مبنی بر اینکه با وقوع جنگ آب و برق قطع میشود و نگرانیهای عمومی ایجاد شده بود، اما وزارت نیرو با شروع جنگ اطلاعیه داده است که ارائه خدمات پایدار آب و برق ادامه دارد و تمامی کارکنان آب و برق سراسر کشور در تلاش هستند تا ارائه خدمات آب و برق بهصورت مستمر ادامه داشته باشد.
در عین حال، سازمان هواپیمایی کشوری از بستهشدن آسمان کشور بهصورت موقت خبر داده و توضیح داده است که اطلاعیههای بعدی در ادامه صادر میشود.