انتخاب رئیسجمهوری عراق در میانه تنشهای ایران و آمریکا
امروز نشست پارلمان عراق به منظور تعیین رئیسجمهوری آتی این کشور برگزار خواهد شد اما این دور از انتخاب رئیسجمهوری عراق با همه ادوار 20 سال اخیر آن تفاوتی برجسته دارد که ناشی از نامزدی نوری المالکی برای پست نخستوزیری است.
خبرگزاری تاس در گزارشی نوشت، برگزاری جلسه تعیین رئیسجمهوری آتی عراق درحالی است که بنا بود 27 ژانویه (سهشنبه 7 بهمن) برگزار شود اما بهدلیل به حد نصاب نرسیدن حاضران در نشست تا امروز به تعویق افتاد.
بنا بر قوانین عراق بعد از برگزاری انتخابات عمومی در سراسر کشور، بهترتیب رئیسمجلس، رئیسجمهور و نخستوزیر از سوی پارلمان مشخص میشوند. بر همین اساس نیز 29 دسامبر 2025 (8 دی ماه) رئیس پارلمان عراق که طبق قانون باید سنی باشد، از سوی نمایندگان انتخاب شد و «هیبت الحلبوسی» بر این کرسی تکیه زد. امروز نیز رئیسجمهوری عراق که باید از کردها باشد، انتخاب خواهد شد تا پس از آن به بزرگترین ائتلاف دستور دهد تا نامزدی را برای نخست وزیری پیشنهاد کند. البته پیش از این شیعیان عراق که نخست وزیر باید از میان آنها انتخاب شود، نوری المالکی را برای کرسی نخستوزیری نامزد کردهاند که به این ترتیب رئیسجمهوری که امروز انتخاب میشود باید المالکی را تایید و او را مامور تشکیل دولت کند.
البته آنچه که امروز رخ میدهد نیز کار سادهای نیست زیرا ۱۸ نامزد برای پست ریاستجمهوری وجود دارد که در بین آنها فواد حسین، وزیر امور خارجه فعلی، که مورد حمایت حزب دموکرات کردستان است، نامدارترین آنها است.
ولی چالش اصلی در آنجا است که «عرب ویکلی» به آن پرداخته است. بنا بر تحلیلی که این رسانه عربی منتشر کرده است، نامزدی نوری المالکی برای نخستوزیری موجب خشم ترامپ شده و وی را واداشته بغداد را تهدید کند که اگر المالکی را (که از نگاه آمریکاییها نزدیک به ایران است) برای این پست انتخاب کنند، کمکهای آمریکا به عراق پایان خواهد یافت و بغداد باید با آماده مواجهه با دور جدیدی از روابط با آمریکا باشد.
این رسانه معتقد است، عراق پس از دههها درگیری و هرجومرج و درحالی که به ثباتی نسبی دست یافته، در سالهای اخیر برای از دست ندادن این ثبات مجبور بوده است، همه تلاش خود را به کار بندد تا در روابط با دو متحد اصلی خود ایران و ایالات متحده تعادلی برقرار کند.
در همین ارتباط احسان الشمری، تحلیلگر عراقی، میگوید: «دولت ترامپ بین ایران و عراق تمایزی قائل نیست بلکه به آنها بهعنوان یک مسئله واحد و جدایی ناپذیر نگاه میکند.»
الشمری به همین دلیل معتقد است، جنگ احتمالی ایالات متحده علیه ایران ممکن است عراق را به «میدان جنگ، پایگاهی برای تلافی یا ابزاری برای فشار نظامی» از هر دو طرف تبدیل کند که در نهایت این مساله این ممکن است، منجر به یک بازسازی آشفته سیستم سیاسی عراق در راستای خطوط جدید دور از تجاوز ایران شود. بویژه که به گفته مقامات عراقی، آنها اکنون نگران این هستند که نادیده گرفتن خواستههای واشنگتن منجر به پیامدهای وخیم اقتصادی مثل اعمال تحریمها یا قطع دسترسی کشور به دلار شود زیرا درآمد نفتی عراق مستقیماً به فدرال رزرو ایالات متحده واریز میشود که هر ماه دلارهای این درآمد را به بغداد میفرستد تا نیازهای بودجه خود را برآورده کند.
از همین رو نمایندگان پارلمان عراق امروز به این مساله نیز فکر خواهند کرد که گزینهای را برای نشاندن بر کرسی ریاستجمهوری انتخاب کنند که بتواند با وجود حضور المالکی در کرسی نخستوزیری که باعث حساسیت دونالد ترامپ شده، به وضعیت کنونی سروسامانی بخشیده و تعادلی بین مواضع کشورش با ایران و آمریکا برقرار سازد.