نیوزیلند؛ از پرندگان عظیمالجثه موآ تا بزرگترین صادرکننده لبنیات در جهان
تحریریهآوش/ وقتی اروپاییان وارد نیوزیلند شدند، این سرزمین قرنها محل سکونت مائوریها بود. اروپاییان این سرزمین را تبدیل به مستعمره خودشان کردند و سرزمینهای آنها را به تصرف خودشان درآوردند.
نیوزیلند، کشوری جزیرهای در جنوب غربی اقیانوس آرامه که در حدود ۲ هزار کیلومتری شرق استرالیا واقع شده است.
نیوزیلند حدود ۲۶۸ هزار کیلومتر مربع مساحت و نزدیک به ۵.۳ میلیون نفر جمعیت دارد.
نیوزیلند یک پادشاهی مشروطه با نظام پارلمانی است. پادشاه بریتانیا رئیس نمادین کشور است، اما اداره امور در دست دولت و نخستوزیر قرار دارد.
بومیان مائوری هزاران سال قبل از ورود اروپاییان از اقیانوس آرام به این سرزمین مهاجرت کرده و ساکن آن بودند و فرهنگ منحصربهفردی را شکل داده بودند.
در سال ۱۶۴۲، دریانورد هلندی ابل تاسمان نخستین اروپایی شناختهشدهای بود که به نیوزیلند رسید. او حتی پیاده هم نشد، چون برخورد خشونتآمیزی میان خدمهاش و مائوریها رخ داد و منطقه را ترک کرد. در حدود ۱۲۷ سال بعد، در سال ۱۷۶۹، کاشف انگلیسی جیمز کوک به نیوزیلند رسید. او سواحل را با دقت نقشهبرداری کرد و همین باعث شد نفوذ و مهاجرت بریتانیاییها به آنجا آغاز شود. در قرن نوزدهم نیوزیلند به مستعمره بریتانیا تبدیل شد.
اما نام نیوزیلند را هلندیها روی این سرزمین گذاشتند. مثل مناطق دیگر جهان مثل نیوجرسی و نیویورک که نامشان از مناطق قدیمیتری در اروپا گرفته شده است؛ نیوزیلند نیز از نام استان زیلند در هلند گرفته شده است. زیلند در هلندی به معنای سرزمین دریا یا سرزمین دریایی است.
مائوریها تلفات زیادی در برخورد با اروپاییان دادند. بیشتر کاهش جمعیت آنها به خاطر بیماریهای واردشده از اروپا بود، نه صرفاً جنگ. در قرن نوزدهم، پس از افزایش مهاجرت بریتانیاییها به نیوزیلند، چندین درگیری بزرگ میان قبایل مائوری و نیروهای استعمارگر بریتانیا رخ داد که به نام جنگهای نیوزیلند شناخته میشود. جنگها چند هزار کشته و زخمی بر جای گذاشتند. در مقابل، بیماریهایی مانند سرخک، آنفلوآنزا و دیگر بیماریهای اروپایی که مائوریها در برابرشان ایمنی نداشتند، باعث مرگ شمار بسیار بیشتری شدند.
همچنین از دست رفتن زمینها، جابهجایی اجباری و مشکلات اقتصادی و اجتماعی به کاهش جمعیت و قدرت سیاسی مائوریها منجر شد.
جالب است که برخلاف برخی مناطق دیگر مانند استرالیا یا بخشهایی از قاره آمریکا، مائوریها بهطور کامل نابود نشدند و جمعیت و هویت فرهنگی خود را حفظ کردند. امروزه زبان تِ رِئو مائوری یکی از زبانهای رسمی نیوزیلند است و فرهنگ مائوری بخش مهمی از هویت ملی این کشور به شمار میآید.
اقتصاد نیوزیلند بر پایه کشاورزی پیشرفته، دامداری، صادرات مواد غذایی، گردشگری، فناوری و خدمات بنا شده است. این کشور یکی از بزرگترین صادرکنندگان لبنیات در جهان است.
این کشور در سال ۱۸۹۳ نخستین کشور مستقل جهان بود که به زنان حق رأی سراسری اعطا کرد.
غذاهای سنتی نیوزیلند ترکیبی از فرهنگ بریتانیایی و مائوری هستند. گوشت بره، غذاهای دریایی و دسر معروف پاولوا از محبوبترین غذاها به شمار میروند.
خودرو مهمترین وسیله حملونقل است، چون جمعیت کشور کم و شهرها پراکنده هستند.
از مهمترین آثار تاریخی و فرهنگی کشور میتوان به روستاهای سنتی مائوری، مناطق زمینگرمایی روتوروا اشاره کرد.
کشف بقایای پرندگان عظیمالجثه «موآ» از جالبترین یافتهها در نیوزیلند است. این پرندگان غولپیکر که قد برخی از گونههای آن به بیش از 3متر میرسید، پیش از ورود انسانها در نیوزیلند زندگی میکردند و بعدها منقرض شدند.
نیوزیلند منابع طبیعی بزرگی مانند نفت یا گاز در مقیاس کشورهای خاورمیانه ندارد، اما دارای منابع آبی فراوان، جنگلها، انرژی زمینگرمایی و ذخایر معدنی محدود است.
محبوبترین ورزش کشور راگبی است. فوتبال، کریکت و قایقرانی هم محبوباند. تیم ملی فوتبال نیوزیلند تاکنون سه بار در جام جهانی فوتبال حضور داشته است.
