چرا فوتبال ما کمگل شده است؟
بوندسلیگا با میانگین ۳.۴۸ گل در هر مسابقه، تماشاییترین لیگ از نظر گلزنی است؛ در حالی که میانگین گل در لیگ برتر ایران به حدود ۲ گل میرسد. فاصلهای که پرسشهای جدی درباره سبک بازی، قدرت هجومی و جذابیت فوتبال ایران ایجاد میکند.
فوتبال را با گلهایش به یاد میآورند؛ با هیجان لحظهای که توپ از خط دروازه عبور میکند و ورزشگاهی که یکصدا منفجر میشود. اما اگر قرار باشد فوتبال ایران را با پنج لیگ معتبر اروپا مقایسه کنیم، آمارها تصویر چندان امیدوارکنندهای ندارند. در حالی که در آلمان تقریباً هر مسابقه با بیش از سه گل همراه است، در لیگ برتر ایران تماشاگران بهطور میانگین باید به انتظار دو گل در هر بازی بنشینند!
بررسی آمار مسابقات تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ نشان میدهد فاصله فوتبال ایران با لیگهای بزرگ اروپا فقط به ستارهها، امکانات و بودجه باشگاهها محدود نیست؛ بلکه در یکی از مهمترین شاخصهای جذابیت فوتبال، یعنی گلزنی، هم اختلاف قابلتوجهی وجود دارد.
آلمان؛ بهشت گلها در فوتبال اروپا
اگر دنبال پرگلترین فوتبال در میان پنج لیگ معتبر اروپا باشیم، باید سراغ بوندسلیگا برویم. جایی که میانگین ۳.۴۸ گل در هر مسابقه ثبت شده است. یعنی تماشاگران فوتبال آلمان بهطور متوسط شاهد نزدیک به سه گل و نیم در هر بازی هستند؛ آماری که این لیگ را در صدر جدول گلزنی قرار میدهد.
بایرن مونیخ هم نماد همین فوتبال هجومی است. این تیم در ۱۰ مسابقه ابتدایی خود ۳۰ گل به ثمر رسانده و بهطور میانگین در هر بازی سه بار دروازه رقبا را باز کرده است. دورتموند و فرایبورگ نیز در تعقیب بایرن قرار دارند تا رقابت در بالای جدول آلمان همچنان داغ باشد.
اسپانیا؛ بارسلونا با اشتهای سیریناپذیر!
در لالیگا هم خبری از فوتبال کمگل نیست. میانگین گل این رقابتها به ۲.۸۹ میرسد، اما بارسلونا آماری فراتر از میانگین لیگ ثبت کرده است. آبیواناریها در ۱۲ مسابقه ۴۸ بار گلزنی کردهاند؛ یعنی بهطور متوسط چهار گل در هر مسابقه!
رئال مادرید و اتلتیکو مادرید نیز در تعقیب بارسلونا هستند، اما فعلاً قدرت هجومی تیم کاتالانی یکی از جذابترین اتفاقات فصل اسپانیاست.
ایتالیا؛ برخلاف تصور قدیمیها، فوتبال دفاعی نیست!
شاید هنوز هم فوتبال ایتالیا با دفاع مستحکم و بازیهای محتاطانه شناخته شود، اما آمار فصل جاری تصویر متفاوتی ارائه میکند. سری آ با میانگین ۳.۱۱ گل در هر مسابقه، دومین لیگ پرگل در میان پنج لیگ معتبر اروپاست.
نکته جالب اینکه لاتزیو با ۲۹ امتیاز صدرنشین است، اما بیشترین گل زده را ندارد. رم با ۳۱ گل و اینتر با ۲۸ گل، از نظر هجومی عملکرد قابلتوجهی داشتهاند. به نظر میرسد در ایتالیا هم دیگر نمیتوان صرفاً با تکیه بر کلیشه فوتبال دفاعی، سبک بازی تیمها را قضاوت کرد.
انگلیس و فرانسه؛ رقابت نزدیک در جدول گلزنی
در لیگ برتر انگلیس میانگین گل به ۲.۷۳ میرسد. آرسنال با ۲۷ امتیاز صدرنشین است و اگرچه تنها ۱۵ گل زده، با دریافت پنج گل یکی از مستحکمترین خطوط دفاعی را دارد. در مقابل، برایتون با ۲۶ گل زده از نظر هجومی آمار بهتری نسبت به صدرنشین ثبت کرده است.
در فرانسه نیز میانگین گل مسابقات ۲.۹۶ است. پاریسنژرمن با ۲۳ امتیاز صدرنشین است، اما آمار ۲۲ گل زده این تیم نشان میدهد حتی قدرت هجومی غول پاریسی هم در مقایسه با بعضی مدعیان دیگر اروپا چندان خارقالعاده نیست.
و اما فوتبال ایران؛ فاصلهای که نمیتوان نادیده گرفت
حالا نوبت به لیگ برتر ایران میرسد؛ جایی که میانگین گل مسابقات حدود دو گل در هر بازی است. آماری که فاصلهای محسوس با تمام پنج لیگ معتبر اروپایی دارد.
سپاهان و پرسپولیس با ۲۶ امتیاز در صدر جدول قرار گرفتهاند. سپاهان در ۱۲ مسابقه ۲۳ گل زده و پرسپولیس نیز با انجام ۱۳ بازی، ۲۲ بار دروازه رقبا را باز کرده است. تراکتور با ۲۳ امتیاز از ۱۱ مسابقه در رتبه سوم قرار دارد و فولاد نیز همین تعداد امتیاز را در ۱۲ بازی کسب کرده است.
اما تفاوت اصلی را باید در میانگین گل مسابقات جستوجو کرد. در آلمان بهطور میانگین ۳.۴۸ گل در هر بازی به ثمر میرسد، اما این عدد در فوتبال ایران به حدود دو گل محدود شده است. به بیان دیگر، تماشاگر فوتبال ایران در مقایسه با تماشاگر بوندسلیگا، بهطور متوسط با گلهای کمتری در هر مسابقه مواجه میشود.
مشکل فوتبال ایران فقط کمبود گل نیست؟
البته نمیتوان صرفاً با مقایسه تعداد گلها درباره کیفیت فنی یک لیگ قضاوت کرد. تعداد گلها به عوامل مختلفی از جمله سبک بازی، کیفیت مهاجمان، توانایی خلق موقعیت، شرایط زمین، ساختار دفاعی تیمها و حتی اختلاف سطح میان باشگاهها وابسته است.
با این حال، وقتی اختلاف میانگین گل فوتبال ایران با تمام لیگهای معتبر اروپا تا این اندازه زیاد است، نمیتوان از کنار آن بیتفاوت عبور کرد.
آیا مربیان ایرانی بیش از اندازه به نتیجهگیری و نباختن اهمیت میدهند؟ آیا ترس از شکست باعث شده ریسکپذیری در فوتبال باشگاهی کاهش پیدا کند؟ یا باید ریشه این اختلاف را در کیفیت فنی بازیکنان، امکانات و ساختار تاکتیکی تیمها جستوجو کرد؟
شاید پاسخ این پرسشها ترکیبی از تمام این عوامل باشد، اما یک واقعیت روشن است: فوتبال ایران برای نزدیک شدن به استانداردهای جذابیت در اروپا، فقط به ستارههای بیشتر نیاز ندارد؛ بلکه باید راهی برای خلق موقعیتهای بیشتر، بازی تهاجمیتر و گلهای بیشتر پیدا کند.
در آلمان تماشاگران منتظر جشنواره گل هستند؛ در ایران هنوز دو گل در هر مسابقه، میانگین فوتبال ماست. فاصلهای که شاید از جدول گلزنان شروع شود، اما به تمام ساختار فوتبال باشگاهی کشور میرسد.