ظریف: سازمان ملل با تلاش‌های شهید خرازی به متجاوز بودن عراق اعتراف کرد

محمدجواد ظریف، بنیانگذار موسسه پایاب و وزیر پیشین امور خارجه، در نشست تخصصی نقش شهید سیدکمال خرازی در اجماع سازی سیاست خارجی گفت: شهید خراری به معنایی واقعی کلمه انسان بود و انسانیت داشت. متانت ایشان مثال زدنی بود. ایشان کمتر از کوره در می رفت، بسیار مودب و متین بود. سه سال در نیویورک و ۵ سال در تهران معاون ایشان بودم. در هیچ یک از دوره ها چیزی جز متانت، ادب و احترام متقابل با افراد داخلی و خارجی ندیدم، همیشه عقلانیت بر رفتار ایشان حاکم بود. ایشان دین مدار بود و حقوق مردم را در نظر می گرفت. نگرانی درباره محل دفن همسر خود داشتند، همسر ایشان در جای عادی در مزار شهدا دفن شدند. این شخصیت ایشان برتری بر همه خصوصیات دیگر ایشان داشت. همه خصوصیات شهید خرازی برجسته بود.  آقای مصطفوی نیز به‌درستی اشاره کردند که شهید خرازی هیچ کار بی‌حسابی انجام نمی‌داد؛ زیرا پیش از هر تصمیمی و حرفی بارها مشورت می‌کرد و با دوستان و همکاران خود به گفت‌وگو می‌پرداخت.

خاطره محمدجواد ظریف از سفری که با شهید خرازی به جزیره گاتلند داشت

وزیر پیشین امور خارجه با ذکر خاطره‌ای از کمال خرازی گفت: برای ما بسیار مهم بود که مذاکرات مستقیم با عراق موجب کم‌رنگ‌شدن نقش سازمان ملل متحد نشود. شهید خرازی نیز نسبت به این موضوع حساسیت ویژه‌ای داشتند. به یاد دارم در اوت ۱۹۹۰، هم‌زمان با حمله عراق به کویت، من و آقای دکتر خرازی به جزیره گاتلند در سوئد رفتیم. آقای یان الیاسون، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور جنگ ایران و عراق، برای تعطیلات به این جزیره رفته بود. به اصرار شهید خرازی به آنجا رفتیم تا مقام‌های سازمان ملل را در جریان مذاکرات دوجانبه قرار دهیم و از این موضوع اطمینان حاصل کنیم که سازمان ملل از روند رسیدگی به پرونده جنگ ایران و عراق کنار گذاشته نشود. مذاکرات در ادامه مسیر خود دنبال شد و سازمان ملل متحد نیز نقش مهمی در پایان جنگ، پایان اشغال سرزمین ایران و آزادی اسرای ایرانی ایفا کرد. بخش مهمی از این موضوعات از طریق مذاکرات دوجانبه پیگیری شد و به نتیجه رسید.

برای شهید خرازی مهم بود که نقش سازمان ملل را در مذاکرات کمرنگ نکنیم. شهید خرازی به این موضوع حساس بود.

او افزود: شهید خرازی بسیار اهل مشورت و شنیدن بود. یکی از مشکلات ما این است که زیاد حرف می‌زنیم و کمتر گوش می‌دهیم. ایشان خیلی حساب‌شده عمل و برای هر حرف، بارها مشورت می‌کرد. ایشان بعد از جنگ ایران و عراق و آغاز مذاکرات وارد نیویورک شدند. در آن زمان دو مسیر مذاکراتی داشتیم. قطعنامه ۵۹۸ که از طریق دبیرکل پیگیری می‌شد و همچنین از مسیر نمایندگی دائم ایران و عراق در ژنو که توسط سیروس ناصری و برادر صدام انجام می‌شد. پرونده اجرای بند ۶ قطعنامه ۵۹۸ (اعلام متجاوز بودن عراق) و مذاکرات با ملل متحد با بنده بود. مهم بود که صدام به عنوان مسئول جنگ شناخته شود. مذاکره دشوار و بالا و پایین داشت. با آرامش و با کمک مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و نظر مثبت رهبر شهید این پیروزی بزرگ (صادر شدن قطعنامه ۵۹۸) بدست آمد و این یک واقعیت است. همه دنیا می‌دانستند صدام متجاوز است اما سازمان ملل اقرار نکرده بود که با کمک شهید خرازی اعتراف کردند.

بنیانگذار موسسه پایاب اظهار کرد: اخیراً پیش از شهادت خدمت شهید خرازی رسیدم، یکسری کاغذ با دستخط خودم وقتی با ملل متحد برای اجرای بند ۶ قطعنامه ۵۹۸ مذاکره می‌کردیم به من دادند تا بخوانم. هدفشان صرفاً انتشار عمومی این مطالب نبود؛ بلکه می‌خواستند این خاطرات ارزشمند در اسناد وزارت امور خارجه ثبت و حفظ شوند. این اقدام این نکته را نشان می‌دهد که باید مرکز اسناد، به اسم دکتر خرازی مزین می‌شد. تاریخ روابط دیپلماتیک و خارجی برای ایشان اهمیت داشت، ۱۰ تا ۱۲ جلد کتاب خاطرات نوشته بودند هرچند اکثر آنها منتشر نخواهد شد. آقای عراقچی و آقای خطیب‌زاده کار بزرگی انجام دادند که مرکز اسناد را به نام ایشان مزین کردند. شهید خرازی پایه‌گذار مرکز اسناد بود؛ ایشان دو هفته قبل از شهادت یادداشت‌ها و خاطرات دوران سفارت خود را به روز می‌کرد که قطعاً برای دیپلمات‌های ما مفید خواهد بود. بار دیگر برای ایشان علو درجات را از درگاه خداوند مسئلت می‌کنم و امیدوارم ما نیز بتوانیم از راه و منش ایشان پیروی کنیم و عاقبت نیکی همچون ایشان داشته باشیم.