سقوط آرام شمشیربازی؛ تا ناگویا چه خواهد شد؟
سیر نزولی شمشیربازی اسلحه سابر ایران که از پسِ المپیک ۲۰۲۴ پاریس آغاز شد، حالا دیگر نه یک هشدار مقطعی، بلکه واقعیتی تثبیتشده است.
در تازهترین رنکینگ جهانی که چند روز پیش منتشر شد، تیم ملی سابر ایران دو پله دیگر سقوط کرد و از رده نوزدهم به جایگاه بیستویکم رسید. این افت، در بخش انفرادی هم خود را نشان داد؛ جایی که علی پاکدامن از رتبه ۲۶ به ۲۷ تنزل پیدا کرد و محمد فتوحی و نیما زاهدی نیز بهترتیب با سقوطی محسوس، از ردههای ۱۲۳ و ۱۲۵ به جایگاههای ۱۲۶ و ۱۴۰ رسیدند.
غیبت پرهزینه در آمریکا
دلیل مستقیم این افت، غیبت کامل شمشیربازان ایران در جام جهانی آمریکا بود؛ رقابتی که همزمان، به میدان قدرتنمایی رقبای آسیایی ایران تبدیل شد. در حالی که نمایندگان کرهجنوبی نیمی از جمع هشت نفر برتر نهایی مسابقات را به خود اختصاص دادند، ایران حتی یک نماینده هم در این رویداد نداشت.
در این جام جهانی، چین با ۱۲ شمشیرباز، ژاپن با ۱۰ ورزشکار، کرهجنوبی با ۸ نماینده و حتی هنگکنگ با ۹ شمشیرباز حضور داشتند. این در شرایطی است که پیشتر بارها بر ضرورت شرکت ایران در تمامی رویدادهای تقویم ۲۰۲۶ فدراسیون جهانی و بهویژه جام جهانی آمریکا تأکید شده بود؛ تأکیدهایی که در نهایت، هیچگاه رنگ واقعیت به خود نگرفت.
مشکل عمیقتر از یک غیبت
با این حال، وضعیت امروز شمشیربازی سابر ایران را نمیتوان صرفاً به غیبت در یک جام جهانی نسبت داد. آنچه اکنون دیده میشود، حاصل ماهها تعلل، تصمیمگیریهای ناتمام و بلاتکلیفی مدیریتی در تیمی است که سالها یکی از امیدهای اصلی ایران برای مدالآوری در میادین بزرگ، از جمله بازیهای المپیک به شمار میرفت. تیمی که حالا حتی این پرسش جدی مطرح است که آیا توان بازگشت به المپیک آینده را دارد یا باید به روزهای پیش از المپیک ۲۰۱۲ لندن بازگردد.
پیش از آنکه بحث سهمیه المپیک مطرح باشد، شمشیربازی ایران باید در بازیهای آسیایی حاضر شود؛ اما حتی در مورد حضورِ موفق در همین رویداد هم تردیدها پررنگتر از گذشته شده است، آنهم در شرایطی که رقبای آسیایی با سرعتی قابل توجه مسیر جوانگرایی و نتیجهگیری را طی میکنند.
جوانها میتازند، ایران جا میماند
جام جهانی آمریکا، ویترینی روشن از تفاوت مسیرها بود. در این رقابتها، چهار نفر از هشت شمشیرباز برتر نهایی، اهل کرهجنوبی بودند و یک نماینده از ژاپن هم در میان آنها حضور داشت. قهرمانی این مسابقات به «اوه» ۲۹ ساله از کره رسید و «کوکو بو» ۲۳ ساله از ژاپن عنوان نایبقهرمانی را به دست آورد.
در ادامه جدول، نمایندگان ایتالیا و مصر در جایگاههای سوم و چهارم ایستادند و پس از آن، «دو» ۲۶ ساله و «پارک» ۲۵ ساله از کرهجنوبی پنجم و ششم شدند. رتبه هشتم نیز به «گو» ۳۶ ساله رسید؛ شمشیربازی که پس از کسب طلای المپیک با کرهجنوبی مدتی از میادین دور بود، اما بازگشتش به شکلی تأثیرگذار رقم خورد.
این نتایج نشان میدهد که کرهجنوبی با برنامهای روشن برای جوانگرایی، حضور گسترده و هدفمند در میادین مختلف دارد و از این مسیر هم به نتیجه رسیده است؛ تا جایی که «اوه» از رتبه هجدهم گرندپری تونس به قهرمانی جام جهانی آمریکا رسید و «دو» که در آمریکا پنجم شد، در تونس جایگاه هفدهم را تجربه کرده بود.
خواب زمستانی شمشیربازی ایران
در مقابل، شمشیربازی ایران همچنان درگیر همان دور باطل مدیریتی و فنی است و به نظر میرسد برای خروج از این وضعیت خودساخته، هنوز نسخهای عملیاتی در دست ندارد. در شرایطی که رقبای آسیایی حتی یک روز را برای ارتقا از دست نمیدهند، غیبت ایران در رویدادهایی چون جام جهانی آمریکا، شکاف ایجادشده را عمیقتر کرده است.
درست است که شمشیربازان ایران به دلیل شرایط تحمیلی، فرصت حضور در مسابقات قهرمانی آسیا را از دست دادند و امتیاز قابل توجهی را واگذار کردند، اما عملکرد آنها در مسابقات قهرمانی جهان نیز در حد انتظار نبود و سایر اعزامها هم نتوانست عقبماندگی ایجادشده را جبران کند.
مدال؟ فعلاً حساب نکنید
با توجه به شرایط فعلی شمشیربازی ایران و آمادگی قابل توجه رقبای آسیایی، شاید بهتر باشد وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک، حداقل در محاسبات مدالی خود برای بازیهای آسیایی پیشِرو که هشت ماه دیگر برگزار میشود، روی این رشته حساب ویژهای باز نکنند. شمشیربازی اگرچه در دو دوره گذشته بازیهای آسیایی در بخش انفرادی و تیمی مدالآور بوده، اما روند کنونی و فاصلهای که با رقبا ایجاد شده، امید به تکرار آن موفقیتها را بهشدت کاهش داده است.
مگر آنکه در این هشت ماه باقیمانده، تحولی واقعی و نه شعاری، در ساختار تمرینی، برنامهریزی فنی و مدیریت شمشیربازی ایران شکل بگیرد؛ تحولی که فعلاً نشانههای آن، دستکم در میدان عمل، دیده نمیشود.
