اقتصاد ایران در ۱۴۰۵
در شرایطی که اقتصاد ایران با نااطمینانیهای فزاینده روبهرو است، ترسیم چشماندازی واقعبینانه از آینده بیش از هر زمان دیگری اهمیت مییابد.
دنیای اقتصاد در گزارشی نوشت:
در شرایطی که اقتصاد ایران با نااطمینانیهای فزاینده روبهرو است، ترسیم چشماندازی واقعبینانه از آینده بیش از هر زمان دیگری اهمیت مییابد. همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با حضور اقتصاددانان، سیاستگذاران و صاحبان کسبوکار، بستری برای تبادل دیدگاه صاحبنظران اقتصادی و شفافیت بیشتر افقدید فعالان اقتصادی فراهم میکند.
در علم اقتصاد، یکی از مهمترین مواردی که از سوی عاملان اقتصادی مدنظر قرار میگیرد، زمان است. سیاستگذاران و صاحبان کسبوکار، با توجه به پیشبینی خود از آینده، تصمیمات حال حاضر خود را اتخاذ میکنند. در ایران، با توجه نااطمینانی حاکم بر فضای اقتصادی و ژئوپلیتیک کشور، برنامهریزی و تصمیمگیری در خصوص آینده، کار دشواری به نظر میرسد. گروه رسانهای «دنیای اقتصاد»، امسال نیز با برگزاری همایش دو روزه «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵»، تلاش دارد تا برای حمایت از کسبوکارها و تسهیل برنامهریزی برای عاملان اقتصادی، چشماندازی از اقتصاد سال پیش رو ارائه دهد. این همایش در روزهای دوشنبه و سهشنبه، ۲۹ و ۳۰ تیرماه، از ساعت ۸ صبح در سالن بینالملل همایشهای هتل المپیک تهران برگزار میشود. افرادی که موفق به ثبتنام اینترنتی در این همایش نشدهاند، میتوانند در روز نخست همایش و در محل برگزاری، به صورت حضوری ثبتنام کنند.
مفهوم «آینده» یکی از کلیدیترین مفاهیمی است که بشر از ابتدای خلقت با آن سروکار داشته است. جوامع بشری، هرچه بیشتر به سمت مدرنیته پیش رفتهاند، نقش آینده در آنها پررنگتر شده است. در طول سالها، انسان با پیشبینی نیازهای آینده، به ذخیره غذا، ساخت ابزار، کشاورزی و ایجاد نظامهای مبادله روی آورد. بعدها، انتظار از آینده زمینهساز پسانداز، سرمایهگذاری، بیمه، اعتبار و شکلگیری بازارهای مالی شد. حتی دولتها نیز سیاستهای مالی و پولی خود را بر پایه پیشبینی آینده تنظیم میکنند. در اقتصاد، ارزش بسیاری از تصمیمها به انتظارات افراد از درآمد، قیمتها و ریسکهای آینده وابسته است. از این رو، تصور آینده همواره عامل کلیدی در تخصیص منابع، رشد اقتصادی و توسعه تمدنهای بشری بوده است.
در ایران امروز، شرایط اقتصادی و سیاسی به گونهای رقم خورده که ارائه پیشبینی از آینده، کار سختی محسوب میشود. بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه در خردادماه ۱۴۰۵ به ۸۸.۶ درصد رسیده و بر اساس اعلام بانک مرکزی، رشد اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۴ به منفی ۰.۷ درصد کاهش یافته است. همزمان، تداوم شرایط «نه جنگ و نه صلح»، چشمانداز فعالان اقتصادی را با ابهام بیشتری روبهرو ساخته است. علاوه بر این، تحریمهای اقتصادی، جهشهای نرخ ارز، ناترازیهای آب و انرژی، کسری بودجه دولت و ناترازی بانکی، افق دید فعالان اقتصادی و سیاستگذاران را در سطوح خرد و کلان، تا حد قابلتوجهی تیره و تار کرده است. در این راستا، بسیاری از صاحبان کسبوکار، مدیران، سیاستگذاران و فعالان اقتصادی تصویر روشنی از آینده ندارند.
در شرایطی که متغیرهای سیاسی به سرعت در حال تغییر هستند و اثر آن نیز بر متغیرهای اقتصادی منعکس میشود، انتخاب تصمیم صحیح بسیار دشوار است. برای ترسیم چشماندازی صحیح از اقتصاد لازم است که تمام ابعاد و زوایای متغیرهای کلان به درستی بررسی شوند. اقتصاددانان میتوانند بخشی از این چشمانداز را ترسیم کنند. سیاستگذاران اقتصاد میتوانند از برنامههای آتی دولت بگویند و از همه مهمتر، فعالان اقتصادی میتوانند دغدغههای خود را با سیاستگذاران و اقتصاددانان به اشتراک بگذارند. در همایشی که در روز دوشنبه و سهشنبه هفته جاری، از سوی گروه رسانهای «دنیای اقتصاد» برگزار میشود، سعی بر آن است که چشماندازی از اقتصاد ایران در سال جاری ارائه شود. این همایش میزبان سخنرانی دهها تن از اقتصاددانان و کارشناسان بازار سرمایه است.
کارگاهها و سخنرانیها در روز نخست
در همایشی که سالانه از سوی گروه رسانهای دنیای اقتصاد برگزار میشود، کارشناسان چشماندازی از تحولات کلان در حوزههای مختلف اقتصاد ترسیم میکنند. روز نخست همایش با سخنرانی علیرضابختیاری، مدیر مسوول گروه رسانهای «دنیای اقتصاد» و مهرداد سپهوند، مدیر مرکز پژوهشهای مالی و اقتصادی دنیای اقتصاد آغاز میشود. همچنین در ادامه این همایش، مسوولان و سیاستگذاران دولتی، بخشی از برنامههای اقتصادی دولت را برای ادامه سال ۱۴۰۵ تشریح میکنند.
در پنل بعدی با مدیریت داوود سوری و با موضوع «الزامات خروج از رکود، سرمایهگذاری خارجی و رسیدن به رشد پایدار»، مسعود نیلی، استاد دانشگاه صنعتی شریف، در خصوص پیشنیازهای دستیابی به رشد اقتصادی پایدار سخنرانی خواهد کرد. همچنین محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، به شرح راهکارهای بازسازی، توسعه سرمایهگذاری و رفع موانع در روابط بینالملل خواهد پرداخت. در ادامه، حمید قنبری، معان دیپلماسیاقتصادی وزارت امور خارجه، با بررسی شرایط بینالمللی سرمایهگذاری، فرصتها و چالشهای جذب سرمایه خارجی را تبیین خواهد کرد.
در نشست تخصصی دیگر که با مدیریت علیفرحبخش، سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد و با موضوع «چشمانداز تحولات کلان و راهکارهای مقابله با خطر ابرتورم» برگزار میشود، احمدرضا جلالی نائینی، اقتصاددان، به بررسی مبادی تکانههای تورمزا، مجاری تسری و سیاستگذاری پولی خواهد پرداخت. علاوه بر این، تیمور رحمانی، استاد اقتصاد دانشگاه تهران، یک سخنرانی در خصوص دستور خرج، نیاز مالی دولت و تورم فزاینده ارائه خواهد داد. همچنین حسین توکلیان، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی، در مورد کالبدشکافی ریشههای تورم و ویژگیهای رفتار آن در سطوح تورم بالا سخنرانی خواهد کرد.
در بعد از ظهر روز نخست همایش پنلی با موضوع «تامین مالی در شرایط پساجنگ» برگزار خواهد شد. در این نشست تخصصی، حسین عبده تبریزی، اقتصاددان، در خصوص ظرفیتهای بانکها و بازار بدهی برای تامین مالی پروژههای بزرگ ریالی و دلاری صحبت خواهد کرد. فرهاد نیلی،اقتصاددان، نیز با موضوع آثار تحولات کلان بر ترازنامه بانکها، سخنرانی خواهد کرد. همچنین سعید اسلامی بیدگلی، دبیرکل کانون نهادهای سرمایهگذاری ایران، ظرفیتهای بازار سرمایه را برای تامین مالی بنگاهها شرح خواهد داد.
حوزه مسکن، یکی از بخشهای مهم اقتصاد محسوب میشود. در نشست پایانی روز دوشنبه، با موضوع «چشمانداز بازار مسکن» و مدیریت فرید قدیری، معاون سردبیر روزنامه «دنیای اقتصاد»، تحولات بازار مسکن و چشمانداز آن توسط فردین یزدانی، پژوهشگر اقتصاد شهری و مسکن، تبیین خواهد شد. غلامرضا سلامی، صاحبنظر ارشد مسکن و ساختمان نیز راهکارهایی برای تامین مالی و مدیریت تقاضای مسکن ارائه خواهد داد. در ادامه نیز رضا دژآگاه، چالشهای صنعت ساختوساز و چشمانداز عرضه مسکن را تشریح خواهد کرد.
نشستهای روز دوم همایش
اقتصاد دیجیتال به یکی از مهمترین پیشرانهای رشد و رقابتپذیری در جهان امروز تبدیل شده است. گسترش فناوریهای دیجیتال، هوش مصنوعی، کلانداده، رایانش ابری و اینترنت اشیا، شیوه تولید، توزیع و مصرف کالاها و خدمات را دگرگون کرده و بهرهوری را افزایش داده است. این اقتصاد با کاهش هزینههای مبادله، توسعه تجارت الکترونیک، تسهیل نوآوری و ایجاد فرصتهای جدید برای کارآفرینی، سهم فزایندهای در تولید ناخالص داخلی کشورها دارد. همچنین، اقتصاد دیجیتال با ارتقای شفافیت، دسترسی گستردهتر به بازارها و افزایش سرعت گردش اطلاعات، زمینهساز رشد پایدار، توسعه فراگیر و تقویت رقابت در اقتصاد جهانی شده است.
نشستهای ابتدایی همایش در روز سهشنبه، ۳۰ تیرماه، عمدتا به اقتصاد دیجیتال خواهند پرداخت و این پدیده نوظهور را از زوایای مختلف بررسی خواهند کرد. در سخنرانی کلیدی ابتدایی، نیما امیرشکاری، تحلیلگر اقتصاد دیجیتال و احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، به تحلیل روند رشد اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی و آینده خواهند پرداخت. نشست بعدی، با محوریت « بانکها و زیرساخت ابری» میزبان سخنرانی پویا پیرحسینلو خواهد بود.
در نشست تخصصی دیگر با موضوع «دارایی دیجیتال، فرصتسازی و فرصتسوزی» سعید علیعسگری، عبدالرضا عسگرخانی، سهند حمزهای، مصطفی امیری و سهیل نیکزاد به بررسی شکل جدید داراییها خواهند پرداخت. داراییهای دیجیتال به یکی از ارکان اقتصاد نوین تبدیل شدهاند. این داراییها با تسهیل انتقال ارزش، کاهش هزینه مبادلات، گسترش خدمات مالی، ایجاد فرصتهای سرمایهگذاری و حمایت از نوآوری، نقش مهمی در اقتصاد دیجیتال ایفا میکنند. همچنین، توسعه فناوری بلاکچین، اهمیت آنها را در تجارت، مالی و حکمرانی اقتصادی افزایش داده است.
سوپراپلیکیشنها با تجمیع خدماتی مانند پرداخت، خرید، حملونقل، ارتباطات و خدمات مالی در یک بستر واحد، هزینههای مبادله را کاهش داده و تجربه کاربران را بهبود میبخشند. این پلتفرمها با افزایش دسترسی به خدمات، تقویت اقتصاد دیجیتال، رشد کسبوکارها و خلق دادههای ارزشمند، به موتور محرک نوآوری و بهرهوری اقتصادی تبدیل شدهاند. در همین راستا یکی از پنلها با سخنرانی فرشید شهرکی، مهدی مومنی، مسعود طباطبایی، سعید رحمانی، به بررسی نقش سوپراپلیکیشنها در اقتصاد میپردازد.
همچنین در یکی از پنلها با حضور محمدمهدی تقیپور، محمدحافظ حکمی، غلامحسین محمدی و صادق سپندار، استراتژیها و سناریوهای پیش روی اقتصاد دیجیتال تشریح خواهد شد. شناخت چشمانداز اقتصاد کلان و روندهای عمومی اقتصاد، یکی از مهمترین پیشنیازهای تصمیمگیری آگاهانه در بازارها و معاملات است. متغیرهایی مانند رشد اقتصادی، تورم، نرخ بهره، سیاستهای پولی و مالی، نرخ ارز و تحولات ژئوپلیتیک، بهطور مستقیم بر ارزش داراییها، هزینه تامین مالی، سودآوری بنگاهها و رفتار سرمایهگذاران اثر میگذارند.
تحلیل این روندها به فعالان اقتصادی کمک میکند تا فرصتها و ریسکهای پیشرو را بهتر شناسایی کرده، زمانبندی مناسبتری برای سرمایهگذاری، خرید، فروش یا توسعه کسبوکار خود انتخاب کنند. همچنین، درک ارتباط میان تحولات کلان و عملکرد بازارهای مختلف، از تصمیمگیریهای هیجانی میکاهد و زمینه مدیریت موثرتر ریسک و تخصیص بهینه منابع را فراهم میکند. در نتیجه، آگاهی از چشمانداز اقتصاد کلان، مزیتی مهم برای افزایش کیفیت تصمیمگیری و دستیابی به بازدهی پایدار در محیط متغیر اقتصادی محسوب میشود. پس تبیین روندهای کلان اقتصادی، نشستهایی که در بعد از ظهر سهشنبه برگزار میشوند، عمدتا به چشمانداز بازارها میپردازند و بازارهای بورس، مسکن، طلا، ارز و رمزارز را تحلیل میکنند.
در یک پنل تخصصی، پژمان جوزی و حمید زمانزاده وضعیت صنعت ساختمان و سرمایهگذاری خارجی مسکن را در پساتحریم بررسی خواهند کرد. همچنین فرید قدیری، معاون سردبیر روزنامه «دنیایاقتصاد»، در خصوص بازار مسکن سخنرانی خواهد کرد. در ادامه حسین صبوری و علی رضاپور، بازار طلا و ارز را در معرض بحث خواهند گذاشت و روندهای این بازار را بررسی خواهند کرد. یزدان عباسی نیز به شرح بازار رمزارزها خواهد پرداخت. در پنل پایانی، برزو حقشناس به تبیین شرایط حال حاضر و چشماندازه آینده بازار بورس خواهد پرداخت. همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» روزهای دوشنبه و سهشنبه، ۲۹ و ۳۰ تیرماه، از ساعت ۸ صبح در سالن بینالملل همایشهای هتل المپیک تهران برگزار خواهد شد. امکان ثبتنام حضوری برای افرادی که موفق به نامنویسی اینترنتی نشدهاند، در نخستین روز برگزاری همایش و در محل برگزاری فراهم خواهد بود.
