نسخه تکمیلی مصر برای توافق ایران و آمریکا
رئیسجمهور مصر، در گفتوگوی تلفنی با همتای ایرانی خود، مسعود پزشکیان، نگرانی عمیق قاهره از تحولات سریع منطقه و افزایش تنشها را ابراز کرد.
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
رئیسجمهور مصر، در گفتوگوی تلفنی با همتای ایرانی خود، مسعود پزشکیان، نگرانی عمیق قاهره از تحولات سریع منطقه و افزایش تنشها را ابراز کرد. این تماس در حالی صورت گرفت که خاورمیانه بار دیگر در آستانه یک بحران جدی قرار دارد و سایه تهدیدهای نظامی، به ویژه در ارتباط با برنامه هستهای ایران، بر روابط بینالمللی سنگینی میکند. السیسی تأکید کرد که مسیر کنونی میتواند به بیثباتی گسترده منجر شود و بر لزوم بازگشت فوری به دیپلماسی اصرار ورزید.
طبق بیانیه رسمی ریاست جمهوری مصر، السیسی اعلام کرد که قاهره به تلاشهای فشرده خود برای ترغیب ایالات متحده و ایران به بازگشت به میز مذاکرات ادامه میدهد. هدف اصلی این تلاشها، دستیابی به یک راهحل صلحآمیز و جامع برای پرونده هستهای ایران است که نه تنها ثبات منطقهای را تقویت کند، بلکه به امنیت بینالمللی نیز کمک شایانی نماید.
وی دیپلماسی را تنها گزینه ممکن و بهینه برای جلوگیری از گسترش تنشها و جلوگیری از بیثباتی بیشتر در خاورمیانه دانست. این موضع مصر پیش تر نیز در دیدار السیسی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس منتقل شده بود، جایی که السیسی بر اهمیت گفتوگوهای مستقیم و پرهیز از اقدامات یکجانبه تأکید کرد.
منابع مصری نزدیک به تصمیمگیریهای دیپلماتیک تأکید دارند که تلاشهای قاهره در جهت میانجیگری میان واشنگتن و تهران، ادامه کانالهای ارتباطی است که ماههای گذشته در دو سطح دیپلماتیک و اطلاعاتی آغاز شده بود. مصر که پیش از این از تفاهمهای حاصلشده میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی حمایت کرده، اکنون با هماهنگی چند کشور منطقهای دیگر، در حال تدوین یک پیشنهاد مذاکراتی جدید است. این پیشنهاد با هدف ایجاد مسیری قابل قبول از دیدگاه آمریکا طراحی شده و کشورهایی مانند ترکیه و عربستان سعودی نیز در آن مشارکت دارند. هدف نهایی، ایجاد چارچوبی است که هر دو طرف بتوانند بدون از دست دادن اعتبار، به توافق برسند.
بر اساس گزارش روزنامه الاخبار لبنان، که به منابع مصری استناد کرده، سناریوهای رسانهای مطرحشده از سوی برخی محافل اسرائیلی درباره وقوع جنگ قریبالوقوع، فاقد اعتبار کافی است.
این منابع تأکید میکنند که ایالات متحده تنها اقداماتی را انجام خواهد داد که مستقیماً به منافع ملیاش خدمت کند و از درگیری گسترده پرهیز میورزد. جالب توجه اینکه، این منابع مصری ارزیابی میکنند دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن «بسیار نزدیک» است و جدول زمانی و بندهای مشخصی برای آن تدوین شده است.
روند جاری همچنین از حمایت برخی کشورهای اروپایی برخوردار است و انتظار میرود در روزهای آتی، دیدارها و نشستهای سطح بالا برای نهاییسازی متن توافق برگزار شود.
مصر در این میان، نه تنها از منظر امنیتی، بلکه از دیدگاه اقتصادی نیز به شدت نگران پیامدهای تشدید تنشهاست. السیسی و مقامات قاهره بارها هشدار دادهاند که هرگونه اقدام برای بیثبات کردن ایران، عواقب بسیار خطرناکی برای کل منطقه خواهد داشت. گزینه نظامی میتواند موجهای گسترده آوارگی به سمت اروپا و کشورهای حوزه خلیج فارس ایجاد کند، آشوب داخلی شدید در ایران به وجود آورد و حتی به فروپاشی برخی نهادهای دولتی و افزایش گرایشهای قومی منجر شود.
ایران از توان نظامی برخوردار است و هرگونه مواجهه مستقیم با آن میتواند به فاجعهای منطقهای تبدیل شود. مصر همچنین نسبت به پیامدهای حمله احتمالی ایران به پایگاههای نظامی در کشورهای خلیج فارس هشدار جدی داده است؛ اقدامی که میتواند به بیثباتی امنیتی گسترده، بحران سیاسی غیرقابل پیشبینی و اختلال در بازارهای انرژی جهانی منجر شود.
از منظر اقتصادی، مصر به شدت به ثبات منطقه وابسته است. کانال سوئز پس از توقف درگیریها در غزه، روند بهبود درآمدهای خود را آغاز کرده و دولت قاهره امیدوار است با احیای گردشگری و جذب سرمایهگذاری خارجی، اقتصاد خود را تقویت کند. هرگونه شوک جدید ناشی از جنگ منطقهای میتواند این روند را متوقف کرده و به رکود اقتصادی عمیق منجر شود.
بنابراین، قاهره با انگیزههای دوگانه امنیتی و اقتصادی، نقش میانجیگری فعال خود را پیگیری میکند و امیدوار است که با ایجاد فضایی برای گفتوگو، از وقوع بدترین سناریوها جلوگیری کند.
در مجموع، موضع مصر در این برهه حساس، نشاندهنده درک عمیق از پیچیدگیهای منطقه است. السیسی با تأکید بر دیپلماسی، نه تنها به دنبال حفظ منافع ملی مصر است، بلکه میکوشد تا خاورمیانه را از لبه پرتگاه دور نگه دارد. موفقیت این تلاشها میتواند به کاهش تنشهای بلندمدت منجر شود و زمینهساز ثباتی پایدارتر در منطقه گردد اما شکست آن ممکن است هزینهای سنگین برای همه طرفها به همراه داشته باشد.
بر همین اساس مصر تلاش می کند تا اختلافات منطقه ای را نیز حل کند تا یکی دیگر از شروط آمریکا حل شود و دیدار عراقچی و ویتکاف برای شروع رسمی مذاکرات ممکن تر شود.
