اقدامات منطقهای برای صلح
موضع ترکیه و برخی کشورهای منطقه در ارتباط با نگاه تهاجمی ایران و آمریکا نشاندهنده آن است که کشورهای منطقه بهشدت نگران وضعیت امنیتی منطقه هستند.
چرا که از یکسو یک قدرت جهانی در غرب آسیا آماده ورود به شرایط پر تنش با یک قدرت بلامنازعه منطقه است. از سوی دیگر ابعاد این جنگ احتمالی تنها به ناوهای آمریکا و خاک ایران خلاصه نخواهد شد و حتی ممکن است شرایط بسیار بدی تحتتأثیر این جنگ برای تمامی کشورهای اطراف ایران به وجود آید خصوصا اینکه تهران اعلام کرده در صورتیکه از هر یک از پایگاههای آمریکا در منطقه عملیاتی علیه ایران صورت دهند، نیروهای نظامی ایران بالافاصله به آن پایگاه پاسخ قاطع خواهد دارد. البته در کنار کشورهایی که در منطقه خواستار عدم تنش بین ایران و آمریکا هستند، برخی کشورها خصوص در خلیجفارس صراحتا از درگیری بین تهران و واشنگتن حمایت میکنند. «آرمان ملی» برای بررسی مواضع کشورهای پیرامونی ایران خصوصا ترکیه با محسن پاکآیین، دیپلمات و سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایچان به گفتوگو پرداخته است که در ادامه میخوانید.
* ضربه به اقتصاد
محسن پاکآیین در ارتباط با تحرکات آمریکا علیه ایران در منطقه به «آرمان ملی» گفت: هدف آمریکاییها از لشکرکشی به منطقه ایجاد نگرانی در میان مردم ایران و نوعی بیثباتی در وضعیت اقتصادی بهخصوص در ارتباط با نواسانات ارزی به منظور ایران گرانی و در نهایت اعتراض مردم ایران است. آنها با این اقدامات به دنبال ایجاد چالش برای دولت به منظور عدم توانایی در تأمین ارز هستند. این اقدامات باعث نگرانی کشورهای منطقه شده است چرا که اگر این درگیریها به جنگ بینجامد، در وهله اول کشورهای منطقه هستند که متزلزل میشوند.
* ترکها و کاهش تنش
این کارشناسان روابط بینالملل در ارتباط با ضرر جنگ برای کشورهای منطقه گفت: تنش در منطقه باعث میشود کشورهای منطقه که صادرکننده نفت هستند و چه کشورهای ترکیه که واردکننده انرژی هستند دغدغه و نگرانی دارند و هراس از تنش باعث شده که همه کشورهای منطقه در ارتباط با ایران و آمریکا به تکاپو افتاده و فعالیتهایی انجام دهند که به تنش در منطقه پایان دهند. ترکیه در این میان جایگاه مهمی دارد، چون هم همسایه ایران است و هم اینکه عضو ناتوست و روابطه خوبی با امریکا دارد و اخیرا هم به علت اتفاقهایی که در سوریه رخ داده روابط ایران و ترکیه به یکدیگر نزدیک شده و اشتراکات دو کشور افزایش یافته است و به طور طبیعی با توجه به اراده ایران مبنی بر اینکه از هر یک از پایگاههای آمریکا در منطقه علیه ایران اقدامی رخ دهد ایران تلافی میکند این کشورها از جمله ترکیه که پایگاه اینجرلیک آمریکا در آن کشور قرار دارد، ایجاد شده، اما اینکه چه میزان این تنشها به موفقیت منجر شود؛ حائز اهمیت است.
*تلاش جمعی در منطقه
پاکآیین ادامه داد: در ارتباط با اینکه تلاشها برای پایان تنش بین ایران و آمریکا از سوی کشورهای منطقه تا چه اندازه به موفقیت بینجامد، بسته به تلاش جمعی کشورهای همسایه ایران دارد و این تلاش جمعی میتواند باعث کاهش تنش بین ایران و آمریکا شود. این تلاش باید اولا متحدانه باشد و کشورهای اطراف ایران که نگران تنش بین ایران و آمریکا هستند باید تلاش کنند که آمریکا را از جنگ با ایران پرهیز دهند چرا که این جنگ قطعا به پاسخ ایران منجر خواهد شد و منطقه نیز دچار نا امنی میشود و این ناامنی به ضرر کشورهای منطقه است که نگران تنش در منطقه هستند. اکنون رویکرد اکثر کشورهای منطقه این است که مانعی در پیشرفت و توسعه آنها خصوصا در بخش صعت افزایش یابد و این امر نیاز مبرم به امنیت در منطقه دارد، ترکیه هم میتواند به صورت مجرد به رایزنی با امریکا کمک کند و هم اینکه کشورهای منطقه را با خود همراه کند تا اینکه دسته جمعی از امنیت منطقه دفاع کنند.
*در نهایت
در نهایت اینکه ترکیه و بخشی زیادی از کشورهای منطقه در اندیشه آن هستند که جنگ و درگیری در منطقه رخ ندهد از سوی دیگر آنها از سالهای گذشته به این سو و خصوصا بعد از اینکه تحولاتی در عراق و سوریه رخ داد که امنیت منطقه را با چالش روبهرو کرد همواره بر بهبود امنیت منطقه تأکید دارند، اما برخی از این کشورها اعتقاد دارند که باید سلاح بخرند تا امن شوند این در حالی است که جمهوری اسلامی که به گفته پاکآیین ایران سالهاست بر امنیت جمعی در منطقه غرب آسیا و امنیتی بومی تأکید دارد و اکنون که تمامی کشورهای منطقه به دنبال کاهش تنش بین ایران و آمریکا هستند شاید ضرورت نگاه مشترک کشورهای منطقه به مقوله امنیت دیده میشود.