کاهش تنش از طریق کانال‌های غیرمستقیم؛ بستری برای مذاکره

آرمان امروز در گزارشی نوشت:

یک مقام آمریکایی در گفت‌وگویی که شبکه العربیه منتشر کرد، اعلام کرد که ایالات متحده برای برقراری گفت‌وگو با تهران آمادگی کامل دارد.

این مقام که نامش فاش نشده، تأکید کرد: «اگر ایران بخواهد، ما برای گفت‌وگو با تهران آمادگی داریم.» او افزود که واشنگتن «درهای گفت‌وگو را باز گذاشته» و دو طرف می‌توانند وارد مذاکره شوند، به شرطی که تهران از شروط و مواضع آمریکا آگاه باشد. این اظهارات در حالی بیان شده که تنش‌ها میان دو کشور در ماه‌های اخیر افزایش یافته و همزمان با استقرار نیروهای نظامی بیشتر آمریکا در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس همراه بوده است.

این مقام آمریکایی در ادامه توضیح داد که ایالات متحده مسیر دیپلماسی را همچنان معتبر می‌داند و معتقد است که گفت‌وگو می‌تواند به کاهش تنش‌ها کمک کند.

وی اشاره کرد که شرایط آمریکا برای هرگونه توافق، پیش‌تر چندین بار به طرف ایرانی منتقل شده و تهران از محتوای این شروط اطلاع دارد. به گفته او، اگر ایران تمایل به تماس مستقیم یا غیرمستقیم نشان دهد، آمریکا آماده است تا وارد مرحله تعامل شود.

این پیام، نوعی سیگنال دیپلماتیک تلقی می‌شود که در کنار اقدامات نظامی اخیر آمریکا، نشان‌دهنده رویکرد دوگانه فشار حداکثری و حفظ کانال گفت‌وگو است.

در همین زمینه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز اخیراً در اظهاراتی اعلام کرده بود که مقامات ایرانی چندین بار برای مذاکره تماس گرفته‌اند و تمایل به گفت‌وگو دارند. او تأکید کرد که ایران در موقعیت ضعیف‌تری قرار دارد و این شرایط می‌تواند فرصتی برای رسیدن به توافق باشد.

ترامپ با اشاره به اعزام ناوگروه‌های بزرگ دریایی به منطقه، گفت که این حضور نظامی پیامی روشن است، اما دیپلماسی همچنان روی میز قرار دارد و آمریکا آماده است تا در صورت تمایل تهران، مذاکره کند.از سوی دیگر، نماینده دائمی ایران در سازمان ملل متحد در ژنو، روز گذشته در جمع خبرنگاران اظهار داشت که برخی کشورها پیشنهاد کرده‌اند تا نقش واسطه را برای تبادل پیام میان تهران و واشنگتن ایفا کنند.

او توضیح داد که در حال حاضر کانال ارتباطی پایدار و رسمی میان دو طرف وجود ندارد، اما پیام‌های غیررسمی از طریق واسطه‌ها یا کانال‌های غیرمستقیم مبادله می‌شود. این مقام ایرانی تأکید کرد که این تبادل پیام‌ها را نمی‌توان مذاکره واقعی نامید، زیرا فاقد ساختار رسمی و چارچوب مشخص است. او افزود که ایران برای هر سناریویی، از جمله تشدید تنش یا ادامه مسیر دیپلماتیک، آماده است و رویکرد تهران بر پایه حفظ منافع ملی و مقاومت در برابر فشارها شکل گرفته.این تحولات در بستری رخ می‌دهد که روابط ایران و آمریکا از زمان خروج واشنگتن از برجام در سال ۲۰۱۸ تاکنون پرتنش بوده است.

بازگشت ترامپ به قدرت و سیاست‌های سخت‌گیرانه او نسبت به برنامه هسته‌ای، موشکی و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران، بار دیگر موضوع مذاکره را به کانون توجه‌ها آورده است. گزارش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد که در هفته‌های اخیر، همزمان با افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه، نشانه‌هایی از تمایل دو طرف به کاهش تنش از طریق کانال‌های غیرمستقیم مشاهده شده است.

اظهارات مقام آمریکایی در العربیه، می‌تواند به عنوان پاسخی به اظهارات نماینده ایران در ژنو تفسیر شود. در حالی که تهران بر عدم وجود کانال مستقیم تأکید دارد و تبادل پیام‌ها را محدود و غیررسمی توصیف می‌کند، واشنگتن اعلام می‌کند که آماده است تا در صورت تمایل ایران، این کانال‌ها را به سطح گفت‌وگوی واقعی ارتقا دهد. با این حال، هر دو طرف بر شروط خود پافشاری می‌کنند؛ آمریکا خواستار محدودیت‌های گسترده بر برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران است و تهران بر لغو تحریم‌ها و احترام به حقوق خود تأکید دارد.

کارشناسان معتقدند که این سیگنال‌های متقابل، بیشتر جنبه تاکتیکی دارد تا نشانه‌ای از پیشرفت واقعی در مذاکرات. در شرایطی که فشارهای اقتصادی بر ایران افزایش یافته، واشنگتن تلاش می‌کند تا با ترکیب فشار نظامی و پیشنهاد دیپلماتیک، تهران را به میز مذاکره بکشاند.

از سوی دیگر، ایران نیز با حفظ موضع مقاومت، درها را کاملاً نبسته و اجازه داده تا پیام‌ها از طریق واسطه‌ها جریان یابد.

در مجموع، این اظهارات نشان‌دهنده وضعیت پیچیده کنونی است؛ جایی که هر دو طرف همزمان از ابزارهای فشار و دیپلماسی استفاده می‌کنند. آیا این سیگنال‌ها به مذاکرات جدی منجر خواهد شد یا تنها بخشی از بازی سیاسی و روانی خواهد بود؟ پاسخ به این پرسش به تحولات روزهای آینده بستگی دارد، اما فعلاً کانال‌های غیرمستقیم باز مانده و هر دو طرف آمادگی خود را برای استفاده از آن اعلام کرده‌اند.