آیزنکوت و پایان حیات سیاسی نتانیاهو؟
شکست نظامی آمریکا در جنگ با ایران، آن هم برخلاف تمامی شعار‌ها و ادعا‌هایی که ترامپ پیش از آغاز جنگ مطرح می‌کرد، از دیگر عواملی بود که بر موقعیت سیاسی نتانیاهو تأثیر گذاشت.
مجید صفاتاج، در یادداشتی در روزنامه آرمان ملی نوشت:
انتخابات اخیر اسرائیل را می‌توان یکی از شکننده‌ترین و سست‌ترین انتخابات در تاریخ این رژیم ارزیابی کرد. اگر روند و فرایند انتخابات اسرائیل را در دو دهه گذشته بررسی کنیم، درمی‌یابیم که این روند به‌تدریج در مسیری نزولی قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که طی این مدت، هیچ حزبی نتوانسته به‌طور مستقل اکثریت کرسی‌های پارلمان را به دست آورد و دولت را به‌تنهایی تشکیل دهد.
از همین رو، احزاب ناگزیر بوده‌اند برای تشکیل کابینه با جریان‌های سیاسی دیگر ائتلاف کنند؛ حتی در مواردی این ائتلاف‌ها به احزاب و جریان‌های عربی نیز رسیده است که نامزد‌های آنها موفق به کسب کرسی در کنست، پارلمان اسرائیل، شده‌اند.
نکته دیگری که در تحلیل انتخابات اخیر اسرائیل باید به آن توجه کرد، تأثیر بحران‌ها و چالش‌های ناشی از جنگ رژیم صهیونیستی با ایران و جبهه مقاومت است. همان‌طور که نمی‌توان انتخابات اخیر آمریکا را بدون در نظر گرفتن تحولات و پیامد‌های جنگ با ایران تحلیل کرد، انتخابات اسرائیل نیز از این تحولات تأثیر پذیرفته و بدون تردید، جنگ با ایران در نتایج این انتخابات نقش داشته و حتی بر روند انتخاب آیزنکوت و مأموریت احتمالی او برای تشکیل دولت ائتلافی نیز تأثیر گذاشته است.
از سوی دیگر، شکست نظامی آمریکا در جنگ با ایران، آن هم برخلاف تمامی شعار‌ها و ادعا‌هایی که ترامپ پیش از آغاز جنگ مطرح می‌کرد، از دیگر عواملی بود که بر موقعیت سیاسی نتانیاهو تأثیر گذاشت. مجموعه این تحولات سبب شده است که شخصیتی مانند نتانیاهو دیگر نتواند به‌آسانی در مسند قدرت در اسرائیل باقی بماند؛ حتی با وجود اینکه تعداد کرسی‌های حزب او از حزب رقیب بیشتر بوده، مأموریت تشکیل دولت به رقیب او یعنی گادی آیزنکوت واگذار شده است.
البته آیزنکوت نیز اعلام کرده که قصد ندارد با احزاب عربی ائتلاف کند. واقعیت این است که احزاب چپ‌گرا و راست‌گرا، مذهبی و سکولار اسرائیل، با وجود اختلافات عمیق سیاسی و ایدئولوژیک، در یک موضوع اشتراک نظر دارند و آن، حفظ موجودیت اسرائیل است. از همین منظر، طبیعی است که تمایل چندانی به ائتلاف با احزاب عربی نداشته باشند.
با این حال، شرایط سیاسی ممکن است به‌گونه‌ای پیش برود که آیزنکوت برای جلوگیری از تداوم بحران سیاسی و از دست رفتن امکان تشکیل دولت، ناگزیر به همکاری با جریان‌هایی شود که در شرایط عادی حاضر به ائتلاف با آنها نیست. حتی ممکن است برای تحقق این هدف، فشار‌های اقتصادی، روانی و اجتماعی ناشی از جنگ علیه ایران را کاهش دهد و اسرائیل را به سمت اتخاذ رویکردی مبتنی بر عقلانیت سیاسی سوق دهد؛ رویکردی که هدف آن کاهش چالش‌ها و بحران‌های منطقه‌ای، از جمله در لبنان، یمن و در مواجهه با جبهه مقاومت و جمهوری اسلامی ایران باشد.
بنابراین، اگرچه آیزنکوت اعلام کرده که با احزاب عربی ائتلاف نخواهد کرد، اما به نظر می‌رسد در عمل ناگزیر شود دست همکاری به سوی آنها دراز کند. گزینه دیگر این است که با برخی جریان‌های سیاسی حاضر در ائتلاف رقیب وارد مذاکره شود و با ارائه پیشنهادهایی، آنها را به خروج از ائتلاف نتانیاهو و پیوستن به جریان خود ترغیب کند.
در واقع، هر دو سناریو امکان‌پذیر است؛ هم ائتلاف با احزاب عربی و هم جذب برخی جریان‌های سیاسی از ائتلاف رقیب. با این حال، حتی اگر چنین ائتلافی شکل بگیرد، نمی‌توان انتظار داشت که از ثبات و دوام چندانی برخوردار باشد. ترکیب ناهمگون سیاسی و اختلافات ایدئولوژیک میان اعضای آن، دولت احتمالی را با شکنندگی و آسیب‌پذیری جدی مواجه خواهد کرد.
اگر آیزنکوت موفق به تشکیل دولت شود، می‌توان گفت که نتانیاهو در این مقطع زمانی عملاً به پایان حیات سیاسی خود نزدیک خواهد شد. به‌ویژه آنکه پرونده قضایی او همچنان مفتوح است و باید در دادگاه حاضر شود. از این منظر، به نظر می‌رسد واکنش نتانیاهو به تحولات پیش رو، واکنشی منفعلانه باشد.
