نشانههای بهبود در اقتصاد ایران
درحالی که کشور با شرایط ویژه و شبهجنگی دست وپنجه نرم میکند ظرفیتهای درونی بهگونهای است که علیرغم فشارها، محدودیتها و آسیبهای ناشی از جنگ و محاصره اقتصادی، نشانههایی از بازگشت رونق وبهبود در اقتصاد ایران آشکار شده است.
روزنامه اطلاعات در گزارشی نوشت:
با وجود اینکه شرایط جاری کشور- اعم از خارجی وداخلی- به بنگاههای اقتصادی ومجموعه کسب وکارها آسیبزده اما این آسیب نتوانسته بنیانهای اقتصاد کشور را هدف بگیرد بنابراین پس از طیشدن دورههای تنش، اکنون مجموعه اقتصاد ایران به نوعی خود را با شرایط تطبیق داده و مانند تمام سالهای تحریم راههایی خلاقانه برای عبور از بحران یافته که این موضوع خود را در برخی آمار و ارقام وبرآوردها نشان داده است.
براساس گزارشهای جداگانهای که دیروز از سوی بخش خصوصی و دولتی منتشر شد، از شدت رکود در اقتصاد کاسته شده، فروش نفت بهبود یافته و درآمدهای ارزی کشور از این محل به ۱۸ میلیارد دلار رسیده است.
گزارش امیدوار کننده در خرداد
در نخستین مورد در این خصوص، مرکز پژوهشهای اتاق بازرگانی ایران دیروز تازهترین گزارش بررسی وضعیت کلی اقتصاد ایران را که به شاخص مدیران خرید(شامخ) معروف است منتشر کرد. دراین گزارش که مربوط به خرداد امسال است، شدت رکود در اقتصاد کشور نسبت به سهماه گذشته کاهش یافته و بهبود نسبی حاصل شده است.
به گزارش پایگاه خبری اتاق ایران، در این گزارش تصریح شده که از شدت افت شاخص سفارشات جدید مشتریان نسبت به ماههای قبل کاسته شده، شاخص تولید در کل اقتصاد و صنعت نسبت به ماههای قبل افزایش یافته و به بالاترین مقدار چند ماه اخیر رسیده و شاخص قیمت مواد اولیه یا لوازم خریداریشده در این ماه هم با کاهش شتاب افزایش قیمتها همراه شده است.
همچنین از سرعت کاهش اشتغال در بنگاههای اقتصادی کاسته شده است.
نتایج شاخص مدیران خرید خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد اقتصاد ایران پس از تکانه شدید ناشی از جنگ ۴۰ روزه از مرحله افت فعالیتها فاصله گرفته و بخشی از فعالیتهای اقتصادی مجدد از سر گرفته شده است.
با این حال، قرار گرفتن شاخص مدیران خرید کل اقتصاد و بخش صنعت در مقدار کمتر از حد متوسط نشان میدهد که اقتصاد همچنان در فاز انقباض قرار دارد، بنابراین مدیریت اقتصاد کلان برای تثبیت و ارتقای وضعیت و بهبود آن نیازمند سیاستهای توأمان مدیریت عرضه و تقاضا توسط دولت با همفکری فعالان اقتصادی است.
در این راستا فعالان اقتصادی بر تسریع در تخصیص ارز هدفمند به واحدهای اقتصادی نیازمند منابع ارزی، تسهیل واردات مواد اولیه، اصلاح نظام بانکی، حمایت از سرمایه در گردش، کاهش محدودیتهای انرژی و ثباتبخشی به سیاستهای اقتصادی به عنوان مهمترین اقدامات فوری و آنی دولت تأکید کردهاند.
مرکز پژوهش های اتاق بازرگانی دراین گزارش تصریح کرده که بهبود نسبی اقتصاد کشور درخرداد در فضایی شکننده رخ داده و تداوم آن به ثبات محیط اقتصادی و سیاسی وابسته است.
تحقق ۶۰ درصدی فروش نفت
در دومین مورد درباره بهبود نسبی وضعیت اقتصادی کشور نیز، دیروز وزارت نفت گزارش فروش نفت در چهارماهه اول امسال را منتشر کرد که براساس آن و علیرغم تجاوز نظامی و محاصره دریایی، ۶۰ درصد اهداف بودجه امسال در فروش نفت محقق شده است.
به گزارش شانا، بررسی عملکرد ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ نشان میدهد بیش از ۱۸ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی پیشبینیشده بودجه محقق شده است؛ رقمی که معادل ۶۰ درصد کل درآمد نفتی پیشبینیشده سالانه است.
به عبارت دقیق تر، وزارت نفت در شرایط جنگی ۱۱.۵ میلیارد دلار و در دوره آتشبس ۶.۵ میلیارد دلار نفت فروخته و از این میزان تاکنون۱۱ میلیارددلار آن وصول وبه خزانه واریز شده است.
این گزارش با اشاره به دشواریهای فروش نفت در شرایط جنگی آورده است: در ماههای پایانی سال ۱۴۰۴ صادرات نفت ایران با چالشهای متعددی روبهرو شد. کاهش خرید برخی پالایشگاههای مستقل چین، افزایش فشارهای تحریمی و رقابت شدید نفت روسیه، شرایطی ایجاد کرده بود که بسیاری انتظار کاهش تولید نفت ایران را داشتند.
اما وزارت نفت به جای کاهش تولید و آسیب دیدن ظرفیت میدانهای نفتی، راهبرد حفظ تولید و ذخیرهسازی نفت برای زمان مناسب فروش را در دستور کار قرار داد. این تصمیم اگرچه هزینههایی مانند نگهداری نفت روی آب و اجاره نفتکشها را به همراه داشت، اما از افت ظرفیت تولید جلوگیری کرد و زمینه بهرهبرداری از فرصتهای بعدی بازار را فراهم ساخت.
براین اساس ، با آغاز جنگ و افزایش قیمت جهانی نفت، حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی ذخیرهشده که پیشتر امکان فروش مطلوب نداشت، به فرصتی طلایی برای اقتصاد کشور تبدیل شد.
وزارت نفت با مدیریت زمان عرضه، این محمولهها را در شرایطی روانه بازار کرد که قیمت هر بشکه نفت نسبت به ماههای قبل بین ۲۰ تا ۳۰ دلار افزایش یافته بود. نتیجه این تصمیم، ایجاد حدود ۳ میلیارد دلار درآمد اضافی برای کشور بود؛ درآمدی که بدون افزایش حتی یک بشکه تولید و صرفاً با مدیریت هوشمندانه بازار حاصل شد.
این گزارش با اشاره به استفاده حداکثری از فرصت کوتاه آتشبس تصریح کرد:دراین دوره، کاهش موقت ریسک تردد نفتکشها موجب شد صادرات نفت ایران با سرعت قابل توجهی افزایش یابد و بخش مهمی از نفت ذخیرهشده به بازارهای جهانی منتقل شود.
در این دوره دهها میلیون بشکه نفت و میعانات گازی از پایانههای صادراتی کشور بارگیری و روانه بازار شد؛ اقدامی که علاوه بر افزایش درآمدهای ارزی، موجب آزاد شدن نفتکشها، کاهش هزینههای ذخیرهسازی، جلوگیری از انباشت نفت در مخازن و استمرار تولید میدانها شد.
این گزارش افزود: همزمان باافزایش فروش نفت، زمان بازگشت ارز حاصل از صادرات نفت کاهش یافت.
تداوم رشد بورس
درهمینحال، شاخص کل بورس در پایان معاملات دیروز (یکشنبه، چهارم مردادماه) ۱۰۷ هزار واحد مثبت و وارد کانال ۵میلیون واحد شد.