پایان عصر کریپتوی ایزوله/ بیت‌کوین گروگان سیاست‌های فدرال‌رزرو و جنگ‌های خاورمیانه

دیگر زمان آن گذشته است که نوسانات بازار ارزهای دیجیتال را صرفا در نمودارهای تکنیکال یا جابه‌جایی وال‌ها در شبکه جست‌وجو کنیم. ما در آستانه‌ی پارادایم جدیدی هستیم که در آن، بیت‌کوین ردای «دارایی سفته‌بازانه» را از تن درآورده و لباس فاخر دارایی کلان جهانی (Macro Asset) را به تن کرده است. ورود غول‌های وال‌استریت از طریق ETFهای اسپات و گره خوردن سرنوشت ارزهای دیجیتال با نرخ بهره فدرال‌رزرو و نقدینگی جهانی، پویایی این بازار را به کلی تغییر داده است. امروز یک تریدر حرفه‌ای نه تنها باید نیم‌نگاهی به هاوینگ داشته باشد، بلکه باید به همان اندازه نگران نرخ تورم آمریکا و تنش‌های ژئوپولتیک در خاورمیانه باشد. در واقع، بازار کریپتو به چنان بلوغی رسیده است که در اوج درگیری‌های نظامی میان ایران و آمریکا، برخلاف انتظارات سنتی، رفتاری بالغانه و باثبات از خود نشان می‌دهد. 

محمود جمالی، تحلیلگر بازارهای مالی در تحلیل زیر توضیح می‌دهد که چرا دیگر نمی‌توان کریپتو را جدا از اکوسیستم مالی جهان دید و چگونه در سال پیش‌رو، ترکیب نقدینگی، سیاست و جنگ، قیمت‌های جدیدی را برای پادشاه ارزهای دیجیتال دیکته خواهد کرد؟
به گفته او: برای تحلیل دقیق بازار کریپتو نمی‌توان صرفا به داده‌های درون‌زنجیره (On-chain) یا تحلیل تکنیکال اکتفا کرد. در سال‌های اخیر، بیتکوین و کل بازار دارایی‌های دیجیتال به‌طور فزاینده‌ای در حال ادغام در ساختار کلان اقتصاد جهانی (Macro Structure) هستند. این موضوع باعث شده متغیرهایی مانند سیاست پولی فدرال رزرو، نرخ بهره، تورم جهانی، ریسک‌های ژئوپولتیک و ورود سرمایه‌گذاران نهادی، تأثیر مستقیم و تعیین‌کننده‌ای بر روند بازار داشته باشند.

او می‌افزاید: سال گذشته را می‌توان نقطه عطفی در بلوغ بازار کریپتو دانست؛ دوره‌ای که در آن بیتکوین بیش از هر زمان دیگری رفتار مشابه یک دارایی مالی کلان (Macro Asset) از خود نشان داد.

وضعیت کلان اقتصاد جهانی و تاثیر آن بر بازار کریپتو؛
سیاست‌های فدرال رزرو و نقدینگی جهانی

محمود جمالی، تحلیلگر بازارهای مالی می‌گوید: یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار کریپتو در سال گذشته، سیاست پولی ایالات متحده بوده است. پس از دوره افزایش شدید نرخ بهره در سال‌های قبل، بازار رمز ارز در سال گذشته به شدت به انتظارات مربوط به کاهش نرخ بهره واکنش نشان داد. دارایی‌های پرریسک (Risk Assets) مانند سهام تکنولوژی و کریپتو به شدت به نقدینگی جهانی وابسته هستند. هرگونه نشانه از انبساط پولی به افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک منجر می‌شود.

جمالی درباره همبستگی بیتکوین با بازار سهام آمریکا چنین می‌گوید: مطابقت داده‌های بازار، همبستگی بیتکوین با بازار سهام آمریکا نسبت به گذشته افزایش یافته است که نشان می‌دهد بیتکوین دیگر یک دارایی کاملا مستقل نیست، بلکه بخشی از اکوسیستم مالی جهانی شده است. در مقاطع مختلف سال، عدم قطعیت درباره تصمیمات FOMC باعث افزایش نوسانات در بازار شد و شاخص ترس و طمع وارد محدوده ترس شدید گردید.

به باور این تحلیلگر بازارهای مالی به طور کلی سیاست‌های انقباضی مانند افزایش نرخ بهره باعث فشار بر بازار کریپتو شده و خواهد شد چرا که این سیاست‌های پولی باعث کاهش نقدینگی خواهند شد و علاقه سرمایه‌گذاران به حضور در بازاری پرریسک مانند کریپتو را کاهش می‌دهد.

انتظارات کاهش نرخ بهره باعث خوشبینی سرمایه‌گذار به بازارهای مالی و همچنین افزایش علاقمندی به ریسک با سرمایه خواهد شد و لذا می‌توان رشد بیتکوین و بازار ارزهای دیجیتال را متصور بود.

همچنین افزایش نقدینگی جهانی هم برای حفظ ارزش پول و علاقه اکثر مردم جهان و خوش بینی به ارز دلار، باعث افزایش سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پرریسک برای سرمایه‌گذارانی که در کشورهای با تورم بالا زندگی می‌کنند و برای حفظ ارزش سرمایه خود به کالاها و سرمایه‌گذاری‌‌های دلاری علاقه نشان خواهند داد.

تورم جهانی و نقش بیتکوین به عنوان دارایی ضد تورمی

جمالی معتقد است که با وجود کاهش نسبی تورم در اقتصادهای توسعه‌یافته، نگرانی‌ها درباره کاهش ارزش پول‌های فیات همچنان پابرجاست.

او عنوان می‌کند: بسیاری از سرمایه‌گذاران نهادی بیتکوین را به عنوان ابزاری برای هج در برابر کاهش ارزش پول در نظر می‌گیرند. این تغییر نگرش نشان می‌دهد بیتکوین در حال تبدیل شدن به ذخیره ارزش دیجیتال (Digital Store of Value)، ابزار تنوع‌بخشی پرتفوی (Portfolio Diversifier) و دارایی جایگزین طلا است.

نقش ETF ها و ورود سرمایه‌گذاران نهادی؛
نقطه عطف تاریخی: ETF بیتکوین

به گفته این تحلیلگر: تصویب ETF اسپات بیتکوین در آمریکا یکی از مهم‌ترین تحولات ساختاری بازار بود که مسیر ورود سرمایه سازمانی را هموار کرد. دارایی تحت مدیریت ETFهای کریپتو به ده‌ها میلیارد دلار رسید و این موضوع باعث افزایش نقدشوندگی بازار شد.

او می‌افزاید: برآوردها نشان می‌دهد، بیش از 60% سرمایه‌گذاران نهادی قصد ورود به دارایی‌های دیجیتال را دارند. ETFها مسیر ورود سرمایه چند تریلیون دلاری بالقوه را باز کرده‌اند. بنابراین ساختار بازار از یک بازار خرده‌فروشی (Retail-driven) به یک بازار نهادی (Institution-driven) در حال تغییر است.

این تغییر ساختاری پیامدهای مهمی دارد که شامل کاهش نوسانات شدید در بلندمدت، افزایش همبستگی با بازارهای سنتی و افزایش اهمیت داده‌های کلان اقتصادی می‌شود.

تغییر رفتار بازار در حضور سرمایه‌گذاران نهادی

جمالی ضمن اشاره به این نکته که ورود موسسات مالی باعث تغییر ماهیت سیکل‌های بازار شده است، می‌افزاید: در گذشته سیکل‌های کریپتو بیشتر مبتنی بر هیجان بازار و جریان سرمایه خرد بودند. امروز سرمایه‌گذاران نهادی با استراتژی‌های پوشش ریسک، بازار را به سمت بلوغ بیشتر هدایت می‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که دارایی‌های دارای پشتوانه نهادی نوسان کمتری نسبت به دارایی‌های کاملاً غیرمتمرکز دارند.

تاثیر ژئوپولتیک و ریسک جنگ (خاورمیانه، ایران و آمریکا)؛
ژئوپولتیک به عنوان متغیر جدید در تحلیل کریپتو

محمود جمالی در رابطه با تنش‌های ژئوپولتیک می‌گوید: در سال گذشته، تنش‌های ژئوپولتیک در خاورمیانه و ریسک درگیری میان ایران و آمریکا به یکی از عوامل اثرگذار بر بازار تبدیل شد. افزایش تنش‌های منطقه‌ای معمولا منجر به افزایش قیمت نفت، افزایش تقاضا برای دارایی‌های جایگزین، افزایش نوسانات بازارهای مالی شده و در برخی دوره‌ها با وجود افزایش ریسک‌های ژئوپولتیک، بازار کریپتو مقاومت نسبی نشان داده است.

او ادامه می‌دهد: بیتکوین در برخی مواقع به عنوان دارایی غیرمتمرکز و خارج از کنترل دولت‌ها مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفته است. آنچه در این زمینه برای بسیاری از معامله‌گران و سرمایه‌گذاران جذاب و جالب به نظر می‌رسد، رفتار کم هیجان و ثبات نسبی بازار کریپتو و خصوصا خود بیتکوین در دوره‌های بحرانی در سال اخیر است که خود نشان از بلوغ نسبی این بازار دارد.

سناریوی تشدید تنش یا پایان جنگ

به گفته این تحلیلگر دو سناریوی کلان برای بازار کریپتو قابل تصور است:

سناریو اول تشدید تنش ایران و آمریکا است که در صورت افزایش تنش و درگیری، هرچند در گذشته انتظار می‌رفت تا بیتکوین با نوسانات شدید و ریزش سنگین قیمت مواجه شود، اما با توجه به توضیحاتی که پیش‌تر عرض کردم، این بازار به نوعى بلوغ رسیده و توانسته نوسانات قیمتی خیلی کمى در دوران جنگ ثبت کند و همین نکته بیانگر اعتماد سرمایه‌گذاران به بیتکوین به عنوان یک دارایی تقریبا امن است. در مورد آلتکوین‌ها اما موضوع اینطور نیست و هنوز دارایی‌های بسیار پرریسکی برای سرمایه‌گذاری محسوب می‌شوند. بنابراین می‌توان گفت که افزایش تقاضا برای دارایی‌های غیرقابل سانسور موجب افزایش نوسانات بازار، احتمال افزایش قیمت طلا و بیتکوین می‌شود.

او سناریوی دوم را به این شکل توضیح می‌دهد: سناریو دوم کاهش تنش یا توافق سیاسی است که در صورت کاهش ریسک ژئوپولتیک می‌توان انتظار داشت که غیر از بیتکوین، دیگر آلتکوین‌ها نیز با افزایش تقاضاى خرید از سوى سرمایه‌گذراران روبه‌رو شوند، اما نه همه آلتکوین‌ها بلکه برخى از ترندهای خاص که از حوصله بحث کنونی خارج است.

بنابراین افزایش اشتهای ریسک در بازار، موجب ورود سرمایه به دارایی‌های پرریسک و رشد بازار آلتکوین‌ها می‌شود.

ساختار چرخه بازار کریپتو در سال گذشته؛
رشد شدید و اصلاح ساختاری

جمالی ضمن تاکید بر این نکته که بازار در سال گذشته شاهد رشد قابل توجهی بود، می‌افزاید: البته این رشد عمدتا توسط بیتکوین هدایت شد نه کل بازار. ارزش کل بازار در مقاطعی به بیش از 4 تریلیون دلار رسید، اما رشد به صورت یکنواخت در میان آلتکوین‌ها توزیع نشد. این موضوع نشان می‌دهد که سرمایه هوشمند ابتدا وارد بیتکوین می‌شود.

اصلاح بازار و خروج سرمایه از ETFها

این تحلیلگر بازارهای می‌گوید: در برخی مقاطع سال، خروج سرمایه از ETFها باعث فشار فروش شد و همچنین لیکوئید شدن موقعیت‌های اهرمی باعث اصلاح شدید قیمت شد. این اتفاق نشان داد که ساختار بازار هنوز به شدت تحت تاثیر اهرم مالی (Leverage) است.

پیش‌بینی بازار کریپتو در سال جدید

جمالی سناریوهای احتمالی در سال جدید را به شکل زیر پیش‌بینی می‌کند:
سناریوی اول، سناریوی صعودی است که مبتنی بر عواملی نظیر کاهش نرخ بهره، افزایش نقدینگی جهانی، ورود ETFهای جدید، پذیرش نهادی و توسعه زیرساخت‌های مالی است. انتظار می‌رود پذیرش نهادی در سال‌های آینده افزایش یابد.
سناریوی دوم، سناریوی خنثی است که در این سناریو بازار وارد فاز تثبیت می‌شود و حرکت رنج، رشد تدریجی و افزایش همبستگی با بازار سهام خواهد داشت.
اما سناریوی سوم، سناریوی نزولی است که ریسک‌های آن شامل سیاست پولی انقباضی، رکود اقتصادی جهانی، افزایش مقررات سختگیرانه و شوک‌های ژئوپولتیک است.
به باور او بازار کریپتو وارد فاز بلوغ شده است. دیگر نمی‌توان بیتکوین را صرفا یک دارایی سفته‌بازانه دانست.
او عوامل کلیدی موثر بر بازار در سال‌های آینده را چنین شرح می‌دهد: سیاست پولی فدرال رزرو، میزان ورود سرمایه نهادی، وضعیت اقتصاد جهانی، ریسک‌های ژئوپولتیک و توسعه زیرساخت‌های مالی کریپتو. در بلندمدت، ساختار عرضه محدود بیتکوین در کنار افزایش تقاضای نهادی می‌تواند فشار صعودی بر قیمت ایجاد کند. با این حال، بازار همچنان مستعد نوسانات شدید در کوتاه‌مدت خواهد بود.

سناریوهای قیمتی بیتکوین (BTC Price Scenarios)

جمالی درمورد سناریوی قیمتی بیتکوین می‌گوید: فعالین این بازار باید همیشه با سناریو کار ‌کنند، نه پیش‌بینی قطعی. بازار کریپتو تابع متغیرهای کلان است و کوچک‌ترین تغییر در سیاست پولی یا ریسک ژئوپولتیک می‌تواند مسیر قیمت را تغییر دهد.

او سه سناریوی قیمتی برای بیتکوین پیش‌بینی می‌کند:

• سناریوی محافظه‌کارانه (Conservative Scenario)
• سناریوی پایه (Base Case Scenario)
• سناریوی صعودی قوی (Bullish Scenario)

در این سناریو محافظه‌کارانه، فدرال رزرو کاهش نرخ بهره را به تعویق می‌اندازد؛ رشد اقتصاد جهانی کند باقی می‌ماند؛ ورود سرمایه نهادی با سرعت متوسط ادامه پیدا می‌کند و ریسک‌های ژئوپولتیک در سطح کنترل‌شده باقی می‌ماند.

در این حالت، بیتکوین احتمالا در یک ساختار رنج صعودی حرکت می‌کند و می‌تواند در محدوده ۸۰هزار تا ۹۵هزار دلار نوسان کند. در این سناریو، بازار بیشتر در فاز تثبیت (consolidation) خواهد بود و آلتکوین‌ها عملکردی ضعیف‌تر از بیتکوین خواهند داشت.

در سناریو پایه کاهش تدریجی نرخ بهره آغاز می‌شود؛ ETFها جریان ورودی سرمایه پایداری دارند؛ شرایط اقتصاد جهانی به سمت ثبات حرکت می‌کند و تنش‌های ژئوپولتیک تشدید نمی‌شود.

در این شرایط، بیتکوین می‌تواند وارد فاز price discovery شود و اهداف ۱۱۰ تا ۱۳۰هزار دلار دست‌یافتنی خواهد بود. در این سناریو، احتمال شروع آلت‌سیزن نیز افزایش می‌یابد.

در سناریوی صعودی قوی نیز، کاهش سریع نرخ بهره، افزایش نقدینگی جهانی، ورود گسترده سرمایه نهادی، افزایش پذیرش بیتکوین به عنوان ذخیره ارزش و کاهش تنش‌های ژئوپولتیک را خواهیم داشت.

در این شرایط، امکان حرکت به سمت محدوده ۱۵۰ تا ۱۸۰هزار دلار وجود دارد. مارکت کپ کل بازار نیز می‌تواند به سطوح تاریخی جدید برسد.

تحلیل چرخه 4 ساله بیتکوین (4-Year Cycle Analysis)

جمالی چرخه چهارساله بیتکوین را چنین تحلیل می‌کند: یکی از الگوهای مهمی که در رفتار بیتکوین مشاهده شده، چرخه چهار ساله مرتبط با هاوینگ است. هاوینگ باعث کاهش نرخ عرضه بیتکوین می‌شود و در نتیجه فشار فروش ماینرها کاهش می‌یابد.

به گفته او ساختار چرخه کلاسیک بیتکوین شامل چهار فاز Accumulation، Expansion، Euphoria و Correction است. در چرخه‌های قبلی مشاهده شده که در سه سال ۲۰۱۳، ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱ سقف تاریخی داشتیم. در چرخه فعلی، انتظار می‌رود مرحله اصلی رشد پس از هاوینگ شکل بگیرد.

گفتن این نکته لازم است که کاهش عرضه در کنار افزایش تقاضا معمولا باعث ایجاد عدم تعادل در بازار می‌شود.

تحلیل چرخه نقدینگی جهانی (Liquidity Cycle)

محمود جمالی، تحلیلگر بازارهای مالی تاکید می‌کند: بازار کریپتو به شدت به چرخه نقدینگی وابسته است. افزایش سرمایه‌گذاری در دارایی‌های پرریسک منجر به افزایش نقدینگی و خروج سرمایه از بازار منجر به کاهش نقدینگی می‌شود.او شاخص‌های مهمی که باید رصد شوند را چنین برمی‌شمرد: نرخ بهره آمریکا، ترازنامه بانک‌های مرکزی، شاخص دلار (DXY)، بازده اوراق خزانه و تورم جهانی.

به گفته او: در دوره‌هایی که بانک‌های مرکزی سیاست انبساطی اتخاذ می‌کنند، تمایل سرمایه‌گذاران برای پذیرش ریسک افزایش می‌یابد. در مقابل، سیاست‌های انقباضی باعث کاهش جریان سرمایه به بازار کریپتو می‌شود.

مسیرهای پیشروی بازار

به باور محمود جمالی ترکیب سه عامل نقدینگی جهانی، پذیرش نهادی و ریسک ژئوپولتیک مسیر بازار را تعیین می‌کند. هرچند باید این موضوع را مدنظر قرار دهیم که نرخ دلار در ایران اثر مستقیم روى میزان سوددهی بازارهاى بین‌المللی دارد و لذا در صورت نوسانات قیمت دلار، این اهرم هم در میزان سود و زیان معاملات بسیار موثر خواهد بود.
در حال حاضر، بازار در مرحله‌ای قرار دارد که سرمایه‌گذاران نهادی نقش پررنگ‌تری نسبت به سیکل‌های قبلی ایفا می‌کنند. این موضوع می‌تواند باعث کاهش شدت اصلاح‌ها، طولانی‌تر شدن روندهای صعودی و افزایش اهمیت داده‌های کلان اقتصادی شود.

خلاصه که باید پذیرفت که بازار کریپتو از یک اتاق بازی برای خرده‌فروشان به میز شطرنج بزرگ معامله‌گران نهادی تبدیل شده است. اگرچه نوسانات کوتاه‌مدت و اهرم‌های مالی همچنان تله‌های خطرناکی می‌سازند، اما تلاقی عرضه محدود پس از هاوینگ و تقاضای عظیم سازمانی، افق روشنی را ترسیم می‌کند. در این مسیر، برنده کسی نیست که صرفا چارت می‌بیند، بلکه کسی است که نبض اقتصاد جهانی را در دست دارد و می‌داند در دنیای امروز، بیت‌کوین تنها یک کد برنامه‌نویسی نیست؛ بلکه سنگر مدرن سرمایه در برابر طوفان‌های سیاسی و تورم فیات است. آموزش، صبوری و نگاه کلان، راه بقا در این چرخه جدید هستند.