رقابت بر سر زیرمیزی بیشتر در اتاق عمل/ کدام پزشک زیرمیزی بیشتری میگیرد؟
تحریریه آوش/ «کارهای انساندوستانه و اخلاقی همیشه از اهداف من بوده»، دکتر حافظی این را میگوید و ادامه میدهد: «من در سالهای فعالیت خود حتی تجربه این را هم داشتم که بیمار مجبور شده پول زیرمیزی دکتر را از خیرین جمع کند و واقعا نمیدانم به کجا رسیدیم که باید این تجربه را داشته باشیم»
سوگند رفیعی/ بیمار در اتاق عمل و نیازمند جراحی اورژانسی است اما به علت زیرمیزی دریافت نشده، پزشک دست به عمل نمیزند. این مسئله که از معضل به هنجار تبدیل شده، در سالهای اخیر گسترش یافته و صدای اعتراض پزشکان زیرمیزینگیر و بیماران را بلند کرده است.
شهراد حافظی، متخصص سرطان که ۴ سالی را در آمریکا گذرانده و جزو پزشکان سازمان جهانی بهداشت بوده و درحال حاضر خود در یکی از بیمارستانهای خیریه واقع در ارومیه فعالیت میکند، از همهگیر شدن زیرمیزی گرفتنها میگوید: «متاسفانه بلااستثنا بیشتر پزشکان درخواست زیرمیزی دارند و در هر بیمارستان به تعداد انگشتشمار پزشکانی که زیرمیزی دریافت نکنند، وجود دارد.»
حافظی خاطره خود را به عنوان مثال این مساله یادآور شد: «بیمار اورژانسی داشتم که در ICU به سر میبرد و تحت پوشش مددکاری صددرصد بود، از سه پزشک جراح درخواست انجام این عمل را داشتم که دو نفر از آنها درخواست دو سکه داشتند و پزشک سوم نیز لحظهی آخر همراه بیمار را برای دریافت زیرمیزی به مطب کشاند اما به علت شکایت همراه بیمار، پزشک مجبور به عمل شد ولی در آخر او بهجای جراحی، فقط نمونهبرداری کرده بود.»
استخدام منشی توانمند در دریافت زیرمیزی از بیمار اورژانسی
حافظی با اشاره به زیرمیزی گرفتنهای پزشکان مطرح گفت: «شاید پزشکان جوان زیرمیزی را به بهانهی پرداختیهای ناکافی، توجیه کنند اما اتفاقا این پزشکان مطرح هستند که بیشتر به زیرمیزی گرفتند عادت کردهاند و از دریافتیهای اندک گلهمندند درحالی که ما باتوجه به حضورمان در این شغل، از دریافتیهای سایر همکاران باخبر هستیم.»
او افزود: «منشی قبل از هر اقدامی موظف است زیرمیزی که در حال حاضر دلار یا سکه است را بگیرد، با این احتمال که شاید پزشک عمل را انجام دهد یا نه.»
خودتان به زیرمیزی گرفتن فکر نمیکنید؟ این دکتر در جواب به این سوال اینگونه پاسخ داد: «رشتهی ما اتفاقا از آن دست رشتههایی است که دست ما برای زیرمیزی گرفتن بسیار باز است اما اینکه چرا من مسیرهایی انحرافی را انتخاب نکردم، علتی جز پبشزمینههای فکری من ندارد و باید بگویم که من از کارم آرامش میگیرم و انتخاب مسیرهای منحرف شده باعث سلب آرامش من میشود.»
«کارهای انساندوستانه و اخلاقی همیشه از اهداف من بوده»، دکتر حافظی این را میگوید و ادامه میدهد: «من در سالهای فعالیت خود حتی تجربه این را هم داشتم که بیمار مجبور شده پول زیرمیزی دکتر را از خیرین جمع کند و واقعا نمیدانم به کجا رسیدیم که باید این تجربه را داشته باشیم.»
چشمی که در امید به بیمارستان دولتی کور شد
«ما سابقا اگر قادر به انجام کاری برای بیمار نبودیم، او را به بیمارستان دولتی ارجاع میدادیم اما در شرایط کنونی این موضوع فایدهای ندارد چون در بیمارستان دولتی به بهانهی پرداختی کم و معوقهی زیاد، اتفاقا با افزایش زیرمیزیها روبهرو هستیم.»
او با استناد به کارزاری با عنوان «درخواست مقابله با زیرمیزی پزشکان» که او در پلتفرم کارزار منتشر کرده، بیان کرد: «من به کارزاری که مسئول راهاندازیاش هستم به علت اینکه دغدفه بزرگی از جامعه است، خوشبین هستم زیرا این مسئله راجعبه جان آدمها است و باید پیگیری شود که چرا قبح موضوع زیرمیزی به این اندازه ریخته شده و این معضل به هنجار تبدیل شده.»
خفتگیری بیمار در لحظههای آخر برای دریافت زیرمیزی
زهرا همتی، یکی از کسانی است که در لحظههای نزدیک به زایماناش، پزشک از او درخواست زیرمیزی داشته، همتی میگوید: «برای بهدنیا آوردن دخترم که خیلی هم مضطرب بودم زایمان سزارین داشته باشم و با دکترم نیز هماهنگیهای لازم را انجام داده بودم اما این دکتر در واپسین لحظات به همسرم گفته بود اگر ۲۰ میلیون اضافهتر پرداخت نکنید، زایمان همسرتان طبیعی خواهد بود.»
آزاده علیمرادی که در سال ۱۳۹۱ در یک بیمارستان دولتی باید کمر پسرش را عمل میکردند، تجربهی خود از عمل جراحی پسرش را شرح داد: «پزشک پسرم گفت جراحی ستون فقرات، عمل سختی است و شما باید ۱۰ میلیون به حساب خودم واریز کنید.»
او به شفافسازی بیشتر پرداخت: «من در آن زمان برای جراحی پسرم کم خرج نکرده بودم اما چون توان مالی مراجعه به بیمارستان خصوصی را نداشتم مجبور شدم هزینه را پرداخت کنم.» روایت این بیماران در کنار اعتراض پزشکانی که حاضر به دریافت زیرمیزی نیستند، یک مطالبه مشترک را برای نظارت جدیتر بر دریافتهای خارج از تعرفه و پاسخگویی نهادهای مسئول را میطلبد. وقتی بیمار در شرایط اضطرار قرار دارد و امکان انتخاب یا اعتراض از او گرفته میشود، دیگر نمیتوان دریافت زیرمیزی را صرفاً یک تخلف مالی دانست، مسئله، اعتماد عمومی به نظام درمان و امنیت جانی بیمار است.