چک؛ کشور موسیقی، معماری خیرهکننده و طلاق مخملی
تحریریه آوش/چک فقط کشوری با معماری زیبا نیست. تاریخ این کشور فراتر از چند ساختمان زیبا در شهر پراگ است. این کشور با دو انقلاب و طلاق مخملی و دههها حکومت کمونیستی نیز شناخته میشود. این کشور بدون منابع قابل توجه نفت و گاز توانسته اقتصاد خود را رشد بدهد.
جمهوری چک را خیلیها فقط با شهر زیبای پراگ میشناسند، اما داستان این کشور خیلی فراتر از چند ساختمان تاریخی است. چک در قلب اروپا قرار دارد؛ کشوری با حدود ۱۰.۵ میلیون نفر جمعیت و مساحتی نزدیک به ۷۹ هزار کیلومتر مربع که امروز یکی از موفقترین اقتصادهای اروپای مرکزی محسوب میشود.
چکها زمانی بخشی از پادشاهی بوهم بودند، بعد زیر سلطه امپراتوری اتریش-مجارستان رفتند و بعد از جنگ جهانی دوم هم چند دهه حکومت کمونیستی را تجربه کردند. اما در سال ۱۹۸۹ با «انقلاب مخملی» تقریباً بدون خونریزی از کمونیسم عبور کردند و چند سال بعد هم طی یک جدایی مسالمتآمیز از اسلواکی مستقل شدن؛ اتفاقی که به «طلاق مخملی» معروف شد.
امروز جمهوری چک یک جمهوری پارلمانی و عضو اتحادیه اروپا و ناتو است. این کشور نه مستعمره قدرتهای دیگر بوده و نه امپراتوری استعماری بزرگی داشته است.
از نظر اقتصادی، چک نمونه جالبی است؛ چون تقریباً نفت و گاز قابل توجهی ندارد. موفقیت چک بر پایه صنعت، فناوری، مهندسی، آموزش و صادرات بنا شده است. خودروسازی، بهویژه برند اشکودا، یکی از ستونهای اقتصاد این کشوره. نرخ بیکاری معمولاً از پایینترین نرخهای اروپا محسوب میشود و مردم آن در مقایسه با بسیاری از کشورهای اروپای شرقی از رفاه بالاتری برخوردارند. دولت هم خدمات درمانی، بیمه و آموزش عمومی گسترده ارائه میدهد.
تحصیل در مدارس دولتی رایگان است و دانشگاههای دولتی هم برای بسیاری از شهروند هزینه بسیار کمی دارن. زنان در سیاست و بازار کار حضور فعالی دارند، هرچند هنوز سهم آنها در پارلمان به برابری کامل نرسیده است.
قطار، تراموا، مترو و خودرو مهمترین وسایل حملونقل هستند. پراگ یکی از بهترین شبکههای حملونقل عمومی اروپا را دارد و هر چند ترافیک وجود دارد، اما معمولاً به شدت کلانشهرهای بزرگ جهان نیست.
چک در دنیا با پراگ، موسیقی کلاسیک و معماری خیرهکنندهاش شناخته میشود. قلعه پراگ، پل چارلز و ساعت نجومی پراگ از مشهورترین آثار تاریخی این شهر هستند. این کشور همچنین یکی از معدود نقاط جهانه که نمونههای برجسته معماری کوبیستی رو توی خودش جا داده است.
مردم چک معمولاً به نظم، عملگرایی، احترام به حریم خصوصی و واقعبینی شناخته میشوند. شاید مهمترین درس جمهوری چک این باشد که یک کشور بدون منابع طبیعی عظیم هم میتواند با آموزش، صنعت، نهادهای باثبات و سرمایه انسانی به رفاه و ثبات اقتصادی برسد.
محبوبترین ورزش مردم چک هاکی روی یخ است، اما فوتبال نیز طرفداران زیادی دارد. چک از زمان استقلال دو بار به جام جهانی راه پیدا کرده است.
