خشکسالی یا سیلاب؛ دوراهی ال‌نینو پیش روی ایران/ هشدار تغییرات تند آب‌وهوایی در پاییز

فرض کنید یک بخش از اقیانوس گرم‌تر از همیشه شود؛ آن ‌قدر که این تغییر دما بتواند بادها را جابه‌جا کند، مسیر بارش‌ها را تغییر دهد و آب‌وهوای کشورهایی در هزاران کیلومتر دورتر را تحت تاثیر قرار دهد. این داستان النینو است.موضوعی که بر اساس گزارش‌ها، حالا نام ایران را هم در پیش‌بینی‌ها برجسته کرده است.اما این پدیده قرار است با ایران چه کار کند؟ و اگر این پدیده به بارش‌های ضربتی و سیلاب‌های ویرانگر منجر شود، چه بلایی سر کشور می‌آید؟

وقوع سیلاب در اقلیم خشک و شکننده ایران می‌تواند یک فاجعه چندبعدی شود.اولین تاوان آن نابودی خاک است؛ جایی که طبق آمار، میانگین فرسایش خاک در ایران به ۱۶.۵ تن در هکتار می‌رسد که ۲.۵ برابر میانگین آسیا و ۷ برابر جهان است.در حالی که برای تشکیل هر سانتی‌متر خاک در ایران ۴۰۰ سال زمان نیاز است، یک سیلاب شدید می‌تواند تمام سرمایه کشاورزی و زیستی را در چند ساعت نابود کند.خطر دیگر، پر شدن سریع مخازن سدها از رسوبات، تخریب پل‌ها، راه‌های مواصلاتی و به راه ‌افتادن گل ‌رودهای ویرانگر در مسیل‌های شهری است.زمین‌های تشنه و پوشش گیاهی ضعیف ‌شده بر اثر خشکسالی‌های پیاپی، توان جذب حجم بالای آب را ندارند و بارش شدید به جای تغذیه زمین، به جریان‌های مخرب تبدیل می‌شود.همان‌طور که سخنگوی صنعت آب تاکید می‌کند، سیلاب‌ها حوزه‌های زیرزمینی را تغذیه نمی‌کنند، بلکه فرار آب روان و خسارت‌های چند ده هزار میلیاردی به زیرساخت‌ها را به همراه دارند

 اتفاقی که ال‌نینو را از یک پدیده اقلیمی به یک بحران مدیریتی تبدیل می‌کند.اما روی دیگر این سکه، احتمال وقوع خشکسالی و کم‌بارشی شدید است.ال‌نینو همیشه با خود باران نمی‌آورد؛ عدم قطعیت این پدیده اقلیمی یعنی ممکن است با انحراف سامانه‌های بارشی از ایران، با تابستان‌های داغ‌تر و پاییزی خشک‌تر از قبل مواجه شویم.در کشوری که بیش از ۸۰ درصد پهنه آن درگیر اقلیم خشک و نیمه‌خشک است، تداوم این کم ‌بارشی‌ها معنایی جز فرونشست شدیدتر زمین، خفتگی بیشتر نیروگاه‌های برق‌ آبی و تشدید بحران تامین آب شرب برای ده‌ها میلیون نفر نخواهد داشت.