وقتی اقیانوسها تغییرات آب و هوا را رقم زدند/ النینو چیست و چگونه جهان را تغییر داد؟
تحریریه آوش/فرض کنید یک بخش از اقیانوس گرمتر از همیشه شود؛ آنقدر که این تغییر دما بتواند بادها را جابهجا کند، مسیر بارشها را تغییر دهد و آبوهوای کشورهایی در هزاران کیلومتر دورتر را تحت تاثیر قرار دهد. این، خیلی ساده، داستان النینو است.
فرض کنید یک بخش از اقیانوس گرمتر از همیشه شود؛ آنقدر که این تغییر دما بتواند بادها را جابهجا کند، مسیر بارشها را تغییر دهد و آبوهوای کشورهایی در هزاران کیلومتر دورتر را تحت تاثیر قرار دهد.
این، خیلی ساده، داستان النینو است.
النینو در اقیانوس آرام و نزدیک خط استوا شکل میگیرد. در این پدیده، آبهای سطحی بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام گرمتر از حالت معمول میشوند. همین گرمای اضافه، تعادل بین اقیانوس و جو را تغییر میدهد و روی جریان بادها و بارشها اثر میگذارد.
اما النینو یک اتفاق ناگهانی و بیسابقه نیست. بخشی از یک چرخه طبیعی به نام نوسان جنوبی النینو است؛ چرخهای که سه حالت دارد. النینو، لانینا و وضعیت خنثی. در النینو، فاز گرم را داریم و در لانینا، شرایط تقریبا برعکس میشود.
نتیجه چه میشود؟
در بعضی نقاط جهان، بارش شدید و سیلاب بیشتر میشود و در بعضی مناطق دیگر، خشکسالی و گرمای شدید.
مثلا در پرو، النینو میتواند بارشهای سنگین، سیلاب و رانش زمین ایجاد کند. در اندونزی، همین پدیده معمولا با کاهش بارش و افزایش خطر خشکسالی و آتشسوزی همراه است. در استرالیا هم دورههای النینو میتوانند احتمال گرما، خشکی و آتشسوزی را افزایش دهند.
و یک نکته مهم، النینو همان تغییر اقلیم نیست. النینو یک پدیده طبیعی و موقتی است؛ تغییر اقلیم یک روند بلندمدت است که عمدتا با افزایش گازهای گلخانهای مرتبط است. اما این دو میتوانند روی هم اثر بگذارند؛ بهخصوص در سالهای النینو، گرمای جهانی میتواند بیشتر از حد معمول شود.
حتی ایران هم از این داستان کاملا جدا نیست. النینو در ایران اتفاق نمیافتد، اما اثرات دوردست آن میتواند بر دما و الگوی بارش کشور اثر بگذارد؛ هرچند شدت و جهت این اثر به فصل و دیگر الگوهای جوی هم بستگی دارد.
پس النینو را میشود اینطور به خاطر سپرد، یک تغییر در دمای اقیانوس آرام که میتواند موجی از تغییرات آبوهوایی را تا آن سوی جهان بفرستد.
