ایران؛ صدرنشین هدر رفت غذا و گرفتار ناامنی غذایی/سقوط سالانه ۳۵ میلیون تن غذا به سطل زباله
تحریریه آوش/ در حالی که فشارهای معیشتی و قیمتهای نجومی کالاهای اساسی، سفرههای بسیاری از خانوارها را کوچکتر کرده است، گزارشهای رسمی از یک تناقض آماری هولناک در اقتصاد ایران پرده برمیدارند. بر اساس دادههای بینالمللی، دورریز مواد غذایی در مجموع ۲۷ کشور اروپایی، ۹۰ میلیون تن در سال گزارش شده است، اما این آمار در کشور ما به تنهایی ۳۵ میلیون تن در سال است؛ یعنی معادل نزدیک به ۴۰ درصد کل ضایعات قاره اروپا که رقمی تکاندهنده است.
در حالی که فشارهای معیشتی و قیمتهای نجومی کالاهای اساسی، سفرههای بسیاری از خانوارها را کوچکتر کرده است، گزارشهای رسمی از یک تناقض آماری هولناک در اقتصاد ایران پرده برمیدارند. بر اساس دادههای بینالمللی، دورریز مواد غذایی در مجموع ۲۷ کشور اروپایی، ۹۰ میلیون تن در سال گزارش شده است، اما این آمار در کشور ما به تنهایی ۳۵ میلیون تن در سال است؛ یعنی معادل نزدیک به ۴۰ درصد کل ضایعات قاره اروپا که رقمی تکاندهنده است. به استناد دادههای «گزارش شاخص ضایعات غذایی ۲۰۲۴» از برنامه محیطزیست سازمان ملل متحد (UNEP)، سرانه تولید ضایعات غذایی خانگی در ایران به طور میانگین ۹۳ کیلوگرم در سال است که ایران را در رتبه ۵۳ جهان و در جایگاهی فراتر از کشورهای پرجمعیتی نظیر چین، هند، روسیه و ایالات متحده آمریکا قرار میدهد.
بر اساس آمارهای سال ۲۰۲۵ نیز هر ایرانی به طور میانگین ۷۱ کیلوگرم غذا در سال دور میریزد، در حالی که این رقم در آمریکا حدود ۵۹ کیلوگرم برای هر نفر است. همچنین در شرایطی که سرانه درآمد و قدرت خرید شهروندان در بریتانیا به شکل معناداری بالاتر از ایران است، سرانه ضایعات خانگی در آن کشور فقط ۷۶ کیلوگرم در سال ثبت شده که نشاندهنده یک شکاف ۱۷ کیلوگرمی با وضعیت اتلاف در ایران است. در این میان، بخش عمدهای از زنجیره غذایی ما هدر میرود، به طوری که ۲۵ تا ۳۰ درصد نان تولیدی کشور سالانه دور ریخته یا تبدیل به خوراک دام میشود. انعکاس این اتلاف میلیاردی زمانی دردناکتر میشود که بدانیم طبق گزارشهای رسمی، حدود ۸۰۰ هزار ایرانی دچار سوءتغذیه شدید هستند. در واقع در شرایطی که کشور با بحرانهای دسترسی و ناامنی غذایی مواجه است، بخش بزرگی از محصولات به ارزش میلیاردها دلار، بدون رسیدن به سفره نیازمندان مستقیماً نابود میشود.
