بازار تهران؛ بمب ساعتی ایستاده در قلب پایتخت/ سایه بحران با ۱۱ ساختمان بحرانی و ۸۵ درصد پرخطر

قلب تجاری ایران روی انبار باروت خفته است.بازار تهران با ۱۱۲ هکتار بافت متراکم و فرسوده، دقیقا روی خط قرمز حادثه نفس می‌کشد.آتش‌نشانی تهران در تازه‌ترین ارزیابی‌های خود از ۱۳۵۷ پلاک شناسایی‌شده در بازار، پرده از یک فاجعه خاموش برداشته است.

 ۱۱ ساختمان در وضعیت کاملا بحرانی و سرخ، ۸۲۹ ساختمان در سطح پرخطر، ۳۲۰ ملک در وضعیت میان‌خطر و تنها ۱۹۷ پلاک در دسته کم ‌خطر قرار دارند. یعنی بیش از ۸۵ درصد از پلاک‌های پایش ‌شده بازار، رسما بمب ساعتی هستند.کارشناسان و متخصصان زلزله ‌شناسی هشدار می‌دهند که بیش از ۹۹ درصد فضای بازار تهران در برابر سوانح طبیعی و زلزله به‌ شدت آسیب‌ پذیر است و ارزیابی‌های فعلی تنها سطح خطرات حریق را پوشش داده‌اند.

۱۱ غول بحرانی شامل سرای وحید، سرای حاج ملاعلی، سرای سیدولی، سرای اتفاق، پاساژ شناسا، پاساژ زورخانه، پاساژ وحدت، پاساژ بلور، سرای باغچه علی‌گوله، سرای رشتی و پاساژ طلازاده هر لحظه ممکن است به پلاسکو یا سینا اطهری دیگر تبدیل شوند.فقط در یک نمونه، بازار سیدولی با وجود صدور دست‌کم ۸ بار اخطار رسمی، در خرداد ۱۴۰۲ طعمه حریق شد و ۱۰۰۰ مترمربع از آن در آتش سوخت، اما همچنان در فهرست ۱۱ ساختمان بحرانی خودنمایی می‌کندتراکم کالا، شبکه‌های برق پوسیده، وجود صدها کپسول گاز روی پشت‌ بام‌ها و معابر تنگ و باریکی که امکان عبور حتی یک خودروی امدادی را نمی‌دهد، دست به دست هم داده‌اند تا معبر نجات را مسدود کنند.هشدارها دادگاه به دادگاه و جلسه به جلسه دست ‌به‌ دست می‌شوند؛ از فاجعه پلاسکو با ۲۲ شهید و کشته گرفته تا آتش‌سوزی‌های متعدد در سرای آزادی و بازارچه جنت، فاصله اخطار تا فاجعه هیچ‌گاه طولانی نبوده است.اگر امروز اعتبارات لازم برای ایمن‌سازی تخصیص نیابد و موانع قانونی برچیده نشود، فردا در برابر زلزله یا حریقی گسترده، امداد رسانی صفر و ابعاد تلفات غیرقابل‌ جبران خواهد بود. بازار تهران منتظر یک جرقه است؛ جرقه‌ای که می‌تواند تاریخ پایتخت را به پیش و پس از فاجعه تقسیم کند.