شکاف یا مخفی کاری؛ میان آمریکا و اسرائیل چه می گذرد؟
در آســتانه حمله ۲۸ فوریه بــه ایران، بنیامیــن نتانیاهو، نخست وزیر اســرائیل، نه تنها در اتاق وضعیت کنــار رئیس جمهور ترامپ حضور داشــت، بلکــه هدایت بخش عمــده ای از بحث هــا را نیز بر عهده گرفته بود.
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
در آســتانه حمله ۲۸ فوریه بــه ایران، بنیامیــن نتانیاهو، نخست وزیر اســرائیل، نه تنها در اتاق وضعیت کنــار رئیس جمهور ترامپ حضور داشــت، بلکــه هدایت بخش عمــده ای از بحث هــا را نیز بر عهده گرفته بود. او بــا اطمینان کامــل پیش بینی می کرد که یک حملــه هماهنگ و مشترک آمریکا و اسرائیل می تواند به سرعت به فروپاشی ایران منجر شود. نتانیاهو در آن جلسات، بر نقاط ضعف اقتصادی و نظامی ایران تأکید داشت و معتقد بود که ضربه اولیه کافی است تا ساختارهای داخلی این کشور از هم بپاشد.
این خوش بینی شــدید، بخشی از روایت مشترکی بود که در آن روزها میان تیم ترامــپ و نتانیاهو جریان داشت و تصویری از پیروزی قاطع را ترسیم می کرد. اما تنها چند هفته پس از آن حمله، همه چیز تغییر کــرد. اطمینان های خوش بینانه نتانیاهو نادرســت از آب درآمد و واقعیت میدانی کاملاً متفاوت با پیش بینی ها بود. بــه گفته دو مقــام دفاعی، دولت ترامپ بــه یک باره اســرائیل را کنار گذاشــت. رهبران اســرائیلی تقریباً به طور کامل از مذاکــرات آتش بس میان ایــالات متحده و ایران بی اطلاع نگه داشته شدند. این مقامات تأکید کردنــد که اســرائیل، متحد نزدیک آمریکا، ناگهان از حلقه تصمیم گیری
خارج شد و دسترسی اش به اطلاعات کلیدی قطع شد.
این دو مقام گفتند که اسرائیلی ها، در حالی که از اطلاعات متحد نزدیک خود محروم مانده بودند، مجبور شدند آنچه را می توانند درباره رفت وآمدهای دیپلماتیک میان واشــنگتن و تهران از طریــق ارتباطات خــود با رهبران و دیپلمات های منطقه ای به دســت آورند. آن ها بــه شــبکه های اطلاعاتی در کشــورهای عــربی حاشیه خلیج فارس، اردن و حتی برخی کانال های غیررســمی در ترکیه متکی شدند تا
حداقلی از تصویر را بازســازی کنند. ایــن تنزل جایگاه از حضور در کابین هدایت به نشستن به عنوان مسافر نه تنها بد بود، بلکه پیامدهای استراتژیک مهمی برای امنیت اسرائیل به همراه داشت. ایــن تغییــر ناگهــانی می تواند پیامدهــای مهمی برای اســرائیل و به ویژه برای نخســت وزیر آن داشته باشد؛ کسی که امسال با نبردی دشوار برای انتخاب مجدد روبه رو است. نتانیاهــو ســال ها خــود را بــه رأی دهنــدگان اســرائیلی به عنوان فردی معــرفی کرده کــه توانایی ویژه ای در جلــب و حفظ حمایت ترامپ دارد؛ نوعی «نجواگر ترامپ». او در ســخنرانی تلویزیــونی خود در اوایل جنگ، خود را هم ســطح رئیس جمهور آمریکا نشان داد و به اسرائیلی ها اطمینان داد که تقریباً هــر روز با ترامپ گفت وگو می کند، با او ایده و مشورت ردوبدل می کند و با هم تصمیم می گیرند.
این روایت، محــور اصلی کمپین انتخابــاتی نتانیاهــو بــود و او را به عنوان پــلی محکم میان اســرائیل و قدرتمندتریــن متحــدش معرفی می کرد. حــالا اما به گفته منابــع آگاه، آن رابطه خاص کاملاًفروپاشیده اســت. ترامپ ظاهرا ً تصمیــم گرفته مسیر مستقلی در قبال ایران پیش بگیرد و اسرائیل را در موقعیت حاشیه ای قرار دهد. این موضوع بــرای نتانیاهو بسیار پرهزینه است، زیرا یکی از اصلی ترین دستاوردهای سیاسی او در سال های اخیر، همیــن نزدیکی شــخصی و استراتژیک با ترامپ بود. رأی دهنــدگان راســت گرای اسرائیلی که همواره بر قدرت نتانیاهو در مدیریت روابط با آمریکا حســاب می کردند، ممکن اســت اکنون این تصویر را زیر سؤال ببرند. در این میان، برخی تحلیل گران و مقامات اسرائیلی بر این باور هستند که صرفاً طرفین وارد یک مخفی کاری سیاسی حساب شــده شــده اند تا بار دیگر ایران را غافلگیر کنند. طبق این دیدگاه، ســرد شــدن ظاهری روابط، بخــشی از یک بازی پیچیده تر اســت تا تهران تصور کند شکاف میان واشنگتن و تل آویو عمیق شده و غافلگیر شود. اما حتی اگر این تحلیل درســت باشــد، هزینه سیــاسی داخلی برای نتانیاهــو همچنــان بالاســت. افکار عمومی اســرائیل به دنبال شفافیت اســت و تحمل تحقیر دیپلماتیک را ندارد.
ایــن تحــولات نشــان می دهــد که روابــط بین المللی، حــتی میان نزدیک ترین متحدان، چقدر می تواند شکننده و مبتنی بر منافع لحظه ای باشــد. نتانیاهــو که خــود را معمار پیروزی بزرگ علیه ایران معرفی کرده بود، اکنون با چالشی جدی در حفظ اعتبار خود مواجه است. فروپاشی تصویــر نجواگر ترامپ می تواند بــر نتیجه انتخابــات آتی اسرائیل تأثیرگذار باشد و رقبای او را تقویت کند. آنچه در اتاق وضعیت آغاز شــد با امید به فروپاشی ســریع ایران، به یک درس دیپلماتیک تبدیل شــده که نشان می دهد حتی قدرتمندترین اتحادها نیــز تحت تأثیر واقعیت های میدانی و محاســبات سیاسی تغییر می کنند.