راههای بازگشت ثبات به بازار
این روزها صنعت خودرو در کشور با چالشهای متعددی مواجه است و به نظر میرسد حملات اخیر امریکا و اسراییل به زیرساختهای صنعت فولاد - که یکی از همین متغیرهای تعیینکننده در نرخگذاری خودرو است - بر این صنعت تاثیرگذار باشد.
روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت:
این روزها صنعت خودرو در کشور با چالشهای متعددی مواجه است و به نظر میرسد حملات اخیر امریکا و اسراییل به زیرساختهای صنعت فولاد - که یکی از همین متغیرهای تعیینکننده در نرخگذاری خودرو است - بر این صنعت تاثیرگذار باشد. در کنار آن مشکلات کاهش تولید، تامین نقدینگی و قطعات، عرضه و تقاضای خودرو، نرخ تورم و سیاستهای دولتی در حوزه قیمتگذاری، همگی این صنعت را تحت تاثیر قرار دادهاند. به گفته کارشناسان بازار خودرو این روزها در شرایط بلاتکلیفی و رکود تورمی قرار گرفته و قیمتها به صورت محدود افزایش یافته، اما حجم معاملات کاهش یافته است و معاملهگران با ریسک بالا مواجهند و بسیاری از افراد منتظر ثبات بازارند و تصمیمگیریها برای معاملات به کندی انجام میشود.
افت تولید
محمدرضا نجفیمنش، رییس انجمن قطعهسازان خودرو در گفتوگو با «اعتماد» درباره آسیب صنعت خودرو به دنبال حملات اسراییل و امریکا به صنایع فولادی گفت: خروجی این اتفاقات کاهش تولید خودرو و به تبع آن رشد احتمالی قیمت در بازار است که در صورت عدم مدیریت وضع کنونی در آینده بروز میکند. او اشاره میکند: به دلیل مشکلات تامین قطعات و نقدینگی در خطوط تولید، روزانه خودرو کمتر از ظرفیت واقعی تولید میشود و این کاهش، عرضه و تقاضا را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار میدهد. کاهش تولید باعث میشود که نیاز بازار به صورت موقت از طریق واردات جبران شود، اما این تنها یک راهکار کوتاهمدت است و برای پایداری بازار باید به مشکلات داخلی تولید توجه شود. نجفیمنش تاکید میکند: تعیین اثر دقیق کاهش تولید بر بازار، در این مرحله دشوار است و نمیتوان درصد مشخصی برای تحقق اهداف تولید بیان کرد. وضعیت فعلی باعث میشود که پیشبینی روند بازار با اطمینان کامل، زود باشد، چرا که بسته به شرایط و تصمیمات مدیریتی، روند بازار ممکن است تغییر کند. نجفیمنش با اشاره به یکی از چالشهای اصلی صنعت خودرو، نقدینگی پایین و تاخیر در پرداختها بیان میکند: خطوط تولید با مشکل نقدینگی شدید مواجه است و این موضوع باعث تاخیر در تامین قطعات میشود. معوقات تامین قطعات گاهی بیش از ۱۲۰ روز است و حتی به ۱۳۰ روز هم میرسد. او اضافه میکند: برای حل این مشکل، پیشنهاد میکنیم که پرداختها یا به صورت نقدی انجام شود یا نهایتا با تاخیر یک ماهه صورت بگیرد تا تولید پایدار باقی بماند. نجفیمنش معتقد است: حل مساله نقدینگی و کاهش معوقات، کلید بازگشت خطوط تولید به وضعیت عادی است. او توضیح میدهد: اگر منابع مالی لازم تزریق شده و پرداختها منظم شود، مشکلات تولید کاهش یافته و خودروها با برنامهریزی بهتر به بازار عرضه میشوند.نجفیمنش با بیان اینکه تورم نقش مهمی در صنعت خودرو دارد، اشاره میکند: سال گذشته، تورم نزدیک به ۷۰ درصد بود و این موضوع بر قیمت خودرو تاثیر گذاشت. امسال پیشبینی نمیشود که تورم به چنین سطحی برسد، اما همچنان تاثیرات سال گذشته بر بازار مشهود است. او درباره قیمتگذاری خودرو معتقد است: دولت باید دخالت مستقیم در قیمتگذاری خودرو را کاهش داده و اجازه بدهد بازار قیمتها را بر اساس عرضه و تقاضا تنظیم کند. سیاستهای دولتی باعث ایجاد نوسانات و افزایش مشکلات تولید میشوند. نجفیمنش تاکید میکند: بدون اصلاح سیاستهای قیمتگذاری، تولیدکنندگان با فشار مضاعف روبهرو میشوند و مصرفکنندگان نیز توان خرید خودرو را از دست میدهند. نجفیمنش اضافه میکند: تعطیلیهای مکرر باعث کاهش تولید میشود و این مساله بر عرضه خودرو در بازار تاثیر میگذارد. نجفیمنش ادامه میدهد: بازگشت به وضعیت عادی تولید، نیازمند برنامهریزی دقیق و حمایت مالی از خطوط تولید است که تنها با اصلاح مشکلات نقدینگی و مدیریت تولید میتوان امیدوار بود که بازار به حالت عادی برگردد. او با اشاره به راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت صنعت خودرو میگوید: تزریق منابع مالی و حل معوقات باید در اولویت قرار بگیرد و برای کاهش فشار بر تولیدکنندگان، لازم است منابع مالی به خطوط تولید تزریق شده و معوقات تامین قطعات سریعا پرداخت شود. نجفیمنش بازگشت به برنامهریزی منظم تولید را یکی دیگر از اولویتها عنوان کرده و ادامه میدهد: برنامهریزی دقیق تولید و مدیریت منابع قطعات، باعث میشود کاهش تولید و تعطیلیها به حداقل برسد. همچنین با کاهش دخالت دولت در قیمتگذاریها و با اجازه دادن به بازار برای تعیین قیمت خودرو نوسانات کاهش یافته و توان خرید مصرفکنندگان بهبود مییابد.او ادامه میدهد: واردات خودرو میتواند به عنوان راهکار کوتاهمدت، به منظور جبران کمبود عرضه خودرو باشد، اما نباید به جای حل مشکلات داخلی قرار بگیرد. نجفیمنش تاکید میکند: ترکیبی از این اقدامات میتواند صنعت خودرو را به مسیر پایداری برگرداند و هم تولیدکنندگان و هم مصرفکنندگان را از بحرانهای فعلی نجات بدهد. نجفیمنش در پایان میگوید: صنعت خودروی ایران با مشکلات جدی مواجه است، اما با برنامهریزی مناسب، تزریق منابع مالی و اصلاح سیاستهای قیمتگذاری، میتوان به بازگشت تولید به وضعیت عادی امیدوار بود. کاهش تولید و تعطیلیها قابل جبران است و بازار میتواند با مدیریت درست، دوباره به ثبات برسد. او تاکید میکند: پیشبینی دقیق وضعیت تولید و بازار، نیازمند بررسی مستمر و اقدامات هماهنگ بین دولت، تولیدکنندگان و فعالان این صنعت است و اگر این هماهنگی انجام شود، صنعت خودرو میتواند نه تنها بحران فعلی را پشت سر بگذارد، بلکه مسیر رشد و توسعه را نیز طی کند.
فولاد و اهمیت آن در تولید خودرو
ابراهیم شجاعت، کارشناس صنعت خودرو در مورد آسیب به فولادیها و تاثیر آن بر صنعت خودرو به «اعتماد» میگوید: فولاد یکی از اجزای اصلی در تولید خودرو است و سهم قابل توجهی از ارزش نهایی هر خودرو را شامل میشود. او توضیح میدهد: با وجود تحولات اخیر، تاثیر جدی روی تولید خودرو مشاهده نمیشود و دلیل این موضوع هم تجربه گذشته خودروسازان است. شجاعت اشاره میکند: چند سال پیش شرکت فولاد مبارکه به منظور انجام اورهال به خودروسازان داخلی اعلام کرد که نمیتواند فولاد مورد نیاز آنها را به مدت یک سال تامین کند. خودروسازان در آن زمان با آمادگی لازم، نیاز خود را از طریق واردات تامین کردند و روند تولید متوقف نشد. او اضافه میکند: فولادی که در صنعت خودرو استفاده میشود در بازار جهانی کمیاب نیست و به سادگی میتوان آن را جایگزین کرد. تنها چالش اصلی تامین ارز برای واردات فولاد است. به همین دلیل، خودروسازان پیش از این برنامهریزی کردهاند و منابع جایگزین را برای تامین مواد اولیه آماده دارند. شجاعت تاکید میکند: مساله اصلی در این حوزه، ارزش تامین فولاد است و اگر تامینکنندگان این ارزش را فراهم کنند، خودروسازان بدون مشکل به تولید ادامه میدهند. تجربههای گذشته نشان میدهد بحرانهای احتمالی نمیتوانند اختلال جدی در صنعت خودرو ایجاد کنند. او بازار خودرو را طی چند هفته اخیر تحت تاثیر درگیریها و جنگ، شرایط ویژهای عنوان کرده و میگوید: اخبار روزانه به سرعت روی بازار اثر میگذارد، اما کلیت بازار در ۴۰ تا ۴۵ روز اخیر با رکود تورمی مواجه بوده است. به گفته او، میانگین قیمت خودروها حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است، اما حجم معاملات کاهش یافته و هم خریداران و هم فروشندگان با ریسک بالایی مواجهند. معاملات در شرایط فعلی کند انجام میشوند و بسیاری از فروشندگان منتظر میمانند تا بازار شفاف شود و خریداران تنها زمانی اقدام میکنند که احساس کنند قیمتها در حال افزایش است. شجاعت اشاره میکند: این شرایط بلاتکلیفی باعث میشود قیمتها اعلام شوند، اما خرید و فروش واقعی کمتر انجام شود. با باز شدن بازارها و انتشار اخبار سیاسی و بینالمللی، این وضعیت شدت میگیرد و تصمیمات خرید و فروش تحت تاثیر قرار میگیرد. او میگوید: بسیاری از مردم دست نگه میدارند تا شرایط بازار روشن شود و تنها در صورتی که اطمینان پیدا کنند قیمتها افزایش مییابد، اقدام به خرید میکنند. این رفتار باعث میشود بازار در دورههای کوتاهمدت نوسانات بیشتری تجربه کند و روند معاملات نسبتا کند باقی بماند. شجاعت در خصوص تغییرات قیمت کارخانه خودروهای ایرانخودرو و سایپا نیز میگوید: تغییرات در دو تا سه ماه آینده بسیار محدود است و معمولا افزایشهای جدی در نیمه دوم تابستان و به صورت فصلی رخ میدهد. او توضیح میدهد: قیمت نهایی خودرو به عوامل متعددی مانند تامین مواد اولیه، قیمت ارز و هزینههای تولید وابسته است. در صورتی که قیمت ارز افزایش یابد، ممکن است تغییرات قیمت خودروها حدود ۱۰ درصد باشد، اما تغییرات شدید و ناگهانی پیشبینی نمیشود. شجاعت تاکید میکند: بازار خودرو همواره با نوسانات عرضه و تقاضا و همچنین هزینههای مواد اولیه مواجه است و تصمیمگیریها باید بر اساس این عوامل انجام شود تا ثبات بازار حفظ شود. این فعال حوزه خودرو میگوید: خودروسازان با تجربههای گذشته و برنامهریزی دقیق برای تامین مواد اولیه، آمادگی لازم برای مدیریت بحرانها را دارند. فولاد یکی از مواد اصلی است و در صورت هرگونه مشکل در تامین مواد اولیه داخلی، میتوان آن را از طریق واردات جایگزین کرد.
او اضافه میکند: آمادگی خودروسازان باعث میشود بحرانهای احتمالی تاثیر قابل توجهی بر تولید نداشته باشد و روند تولید همچنان پایدار باقی بماند. تامین ارزش فولاد از سوی تامینکنندگان یکی از اصلیترین عوامل برای استمرار تولید است و اگر این ارزش فراهم شود، خودروسازان میتوانند به فعالیت خود ادامه بدهند. شجاعت تاکید میکند: تامین فولاد و مواد اولیه اصلی مشکل جدی ایجاد نمیکند و با برنامهریزیهای پیشین و آمادگی لازم برای جایگزینی منابع، خودروسازان میتوانند روند تولید را بدون توقف ادامه بدهند. او ادامه میدهد: تغییرات قیمت کارخانهای خودرو به عوامل متعددی بستگی دارد، قیمت ارز، هزینه تامین مواد اولیه و اخبار سیاسی میتوانند بازار را تحت تاثیر قرار دهند، اما با توجه به تجربههای گذشته، خودروسازان آمادگی لازم برای مدیریت این شرایط را دارند. شجاعت با اشاره به چشمانداز بازار تا چند ماه آینده میگوید: عوامل داخلی و خارجی میتوانند روند بازار را تغییر بدهند، اما با توجه به آمادگی خودروسازان، کلیت وضعیت نسبتا پایدار باقی میماند. او تاکید میکند: افزایش قیمتها محدود است و تغییرات فصلی بیشتر محتمل است. خریداران و فروشندگان باید آمادگی مواجهه با ریسک را داشته باشند و تصمیمگیریها بر اساس روند عرضه و تقاضا انجام شود. مدیریت هزینهها و برنامهریزی برای تامین مواد اولیه اصلی میتواند ثبات بازار را تضمین کند. شجاعت در پایان اضافه میکند: صنعت خودرو توانایی عبور از شرایط سخت و بحرانها را دارد و بازار خودرو با مدیریت صحیح و توجه به تامین مواد اولیه اصلی میتواند از نوسانات شدید دور بماند و روند تولید و عرضه به صورت پایدار ادامه یابد.