باجو، مردی که آسمان را هدف گرفت

هفدهم جولای ۱۹۹۴، فینال جام جهانی آمریکا میان برزیل و ایتالیا برگزار شد؛ مسابقه‌ای که قرار بود قهرمان جهان را مشخص کند، اما برخلاف انتظار همه، هیچ‌کدام از دو تیم نتوانستند در جریان بازی دروازه حریف را باز کنند.

نود دقیقه زمان قانونی و سی دقیقه وقت اضافه بدون گل سپری شد تا برای نخستین بار در تاریخ جام جهانی، سرنوشت قهرمانی به ضربات پنالتی کشیده شود.

در ترکیب ایتالیا، همه نگاه‌ها به روبرتو باجو دوخته شده بود. ستاره‌ای که در آن جام جهانی بارها ناجی تیمش شده بود و با گل‌های سرنوشت‌ساز خود، ایتالیا را تا فینال رسانده بود. باجو در مراحل حذفی مقابل نیجریه، اسپانیا و بلغارستان نقش اصلی صعود ایتالیا را ایفا کرده بود و بسیاری معتقد بودند بدون او، آتزوری هرگز به فینال نمی‌رسید.

اما فوتبال همیشه مطابق فیلمنامه قهرمانان پیش نمی‌رود. در ضربات پنالتی، برزیل یک قدم از حریف جلو افتاد و وقتی نوبت به آخرین ضربه ایتالیا رسید، شرایط کاملاً مشخص بود؛ اگر باجو گل نمی‌زد، جام جهانی به برزیل می‌رسید.

او آرام پشت توپ ایستاد. ورزشگاه رز بول در سکوتی سنگین فرو رفته بود و میلیون‌ها نفر در سراسر جهان چشم به آن لحظه دوخته بودند. باجو چند قدم برداشت و ضربه‌اش را زد، اما توپ از بالای دروازه به بیرون رفت.

همان لحظه همه چیز تمام شد. بازیکنان برزیل برای جشن قهرمانی به زمین دویدند و چهارمین جام جهانی خود را به دست آوردند، اما تصویری که از آن شب در حافظه فوتبال ماندگار شد، شادی برزیلی‌ها نبود.

تصویر روبرتو باجو بود؛ مردی که چند متر دورتر ایستاده بود، با شانه‌هایی افتاده و نگاهی خیره. بازیکنی که تا آستانه قهرمانی پیش رفته بود، اما آخرین ضربه زندگی فوتبالی‌اش در آن جام، به تلخ‌ترین خاطره دوران حرفه‌ای او تبدیل شد.

سال‌ها بعد، باجو اعتراف کرد که اگر می‌توانست یک لحظه را در زندگی‌اش تغییر دهد، همان پنالتی بود. با این حال، شاید دلیل ماندگاری داستان او دقیقاً همین شکست باشد. فوتبال فقط درباره قهرمانانی نیست که جام را بالای سر می‌برند؛ گاهی کسانی در حافظه مردم جاودانه می‌شوند که تا آخرین لحظه برای رؤیای یک ملت جنگیدند و درست در آستانه رسیدن به آن، زمین خوردند.

به همین دلیل است که هنوز هم وقتی نام جام جهانی ۱۹۹۴ به میان می‌آید، بسیاری قبل از آنکه قهرمانی برزیل را به یاد بیاورند، تصویر مردی را به خاطر می‌آورند که توپش را به آسمان فرستاد و به یکی از ماندگارترین قاب‌های تاریخ فوتبال تبدیل شد.