بورس در یک‌قدمی قله/ خریداران پیش رفتند، فروشندگان مقاومت کردند

بورس تهران هفته سوم آبان را با صعودی چشمگیر به پایان رساند، اما آخرین معاملات هفته نشان داد که راه عبور از قله به اندازه مسیر رسیدن به آن هموار نیست. شاخص کل در پنج روز معاملاتی بیش از ۵۱۵هزار واحد بالا رفت و به ۸ میلیون و ۴۲۷هزار و ۳۱۴ واحد رسید. هم‌زمان، شاخص هم‌وزن هم حدود ۵.۷۲درصد رشد کرد تا سهم شرکت‌های کوچک و متوسط از رونق معاملات در کنار بزرگان بازار دیده شود. ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی از ۲۲۰هزار میلیارد تومان عبور کرد و خالص ورود پول حقیقی به ۱۸هزار و ۵۱۲ میلیارد تومان رسید. این کارنامه مثبت، حاصل هفته‌ای بدون افت‌وخیز نبود. یکشنبه، فروشندگان دست بالا را پیدا کردند و خروج بیش از سه هزار میلیارد تومان پول حقیقی، بخشی از خوش‌بینی ابتدای هفته را کاهش داد. خریداران اما از دوشنبه دوباره فعال شدند و سه‌شنبه با ورود نزدیک به ۱۱هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان نقدینگی، یکی از پرقدرت‌ترین روزهای معاملاتی بازار را رقم زدند. غلبه نمادهای مثبت و انبوه صف‌های خرید، بورس را تا نزدیکی محدوده تاریخی پیش برد. چهارشنبه، ورق معاملات در میانه راه برگشت. شاخص که در شروع بازار از محدوده ۸ میلیون و ۵۴۰هزار واحد عبور کرده بود، زیر فشار عرضه بخشی از رشد خود را از دست داد. بازار همچنان مثبت بسته شد، اما فاصله گرفتن از اوج روزانه و کاهش محسوس ورود پول حقیقی، پایان محتاطانه‌ای برای این هفته ساخت که در آن خریداران پیشروی کردند، ولی فروشندگان نیز در نزدیکی قله حضور خود را نشان دادند.

صعودی که به چند سهم محدود نماند

شاخص کل بورس تهران، معاملات هفته قبل را در نقطه ۷ میلیون و ۹۱۲هزار واحد به پایان رسانده بود. در پایان چهارشنبه ۲۰ آبان، این رقم به ۸ میلیون و ۴۲۷هزار و ۳۱۴ واحد رسید؛ یعنی افزایشی معادل ۵۱۵هزار و ۳۱۴ واحد که بازدهی حدود ۶.۵درصدی را برای نماگر اصلی بازار رقم زد. در کنار آن، شاخص هم‌وزن از ۲ میلیون و ۲۲۹هزار واحد به ۲ میلیون و ۳۵۶هزار و ۴۳۳ واحد رسید. رشد ۱۲۷هزار و ۴۳۳ واحدی این شاخص، معادل حدود ۵.۷۲درصد بود. نزدیکی بازدهی دو شاخص نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها در بخش گسترده‌ای از بازار جریان داشته و صعود بورس تنها بر دوش شرکت‌های بزرگ نبوده است. البته شاخص کل اندکی جلوتر از هم‌وزن حرکت کرد، اما این فاصله به اندازه‌ای نبود که بتوان هفته را صرفا به نام بزرگان بازار نوشت. سهام‌های کوچک و متوسط هم از جریان تقاضا بهره بردند؛ موضوعی که سه‌شنبه با افزایش چشمگیر تعداد نمادهای مثبت، نمود روشن‌تری پیدا کرد.

به این ترتیب، نتیجه هفتگی فقط افزایش ارتفاع شاخص نبود. گستردگی رشد قیمت‌ها نیز به این صعود وزن داد و نشان داد خریداران در بخش‌های مختلف بازار فعال بوده‌اند.

دادوستد سنگین در روزهای پرنوسان

مجموع ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی در این هفته به ۲۲۰هزار و ۵۷۸ میلیارد تومان رسید. میانگین روزانه معاملات هم حدود ۴۴هزار و ۱۱۵ میلیارد تومان بود که از گردش قابل‌توجه سهام در طول هفته حکایت دارد.

شنبه، ارزش معاملات ۳۳هزار و ۴۲۳ میلیارد تومان بود. این رقم یکشنبه به ۵۱هزار و ۷۱۸ میلیارد تومان افزایش یافت و دوشنبه به ۴۲هزار و ۹۱۹ میلیارد تومان رسید. سه‌شنبه با وجود غلبه محسوس تقاضا، ارزش معاملات ۳۴هزار و ۷۲۸ میلیارد تومان ثبت شد. چهارشنبه هم با دادوستد ۵۷هزار و ۷۹۰ میلیارد تومانی در صدر روزهای هفته قرار گرفت. مقایسه این ارقام با جریان پول، تفاوت روزهای معاملاتی را بهتر نشان می‌دهد. یکشنبه، ارزش معاملات بالا بود، اما پول حقیقی از بازار خارج شد. سه‌شنبه، گردش معاملات پایین‌تر از یکشنبه قرار گرفت، ولی بیشترین ورود نقدینگی هفته ثبت شد.

بنابراین، رونق معاملات در همه روزها معنای یکسانی نداشت. گاهی افزایش معاملات با فشار فروش همراه شد و گاهی خریدهای پرقدرت، بدون ثبت بالاترین ارزش معاملات، بازار را به جلو راند.

شروع پرپول، توقف یک‌روزه

بازار سرمایه هفته را با ورود ۵هزار و ۸۰۷ میلیارد تومان پول حقیقی آغاز کرد. این رقم، شروعی قدرتمند برای خریداران بود و از همان نخستین جلسه، تراز نقدینگی را در سمت مثبت قرار داد. بااین‌حال، ادامه معاملات به همان شکل پیش نرفت. یکشنبه، خالص جریان پول حقیقی منفی شد و ۳هزار و ۲۷۴ میلیارد تومان از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی خارج شد. تغییر جهت نقدینگی در دومین روز هفته نشان داد که بخشی از معامله‌گران، پس از شروع مثبت بازار، فروش را ترجیح داده‌اند. این عقب‌نشینی تنها یک جلسه دوام آورد. دوشنبه، بازار دوباره ورود پول را تجربه کرد و ۳هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی جذب شد. بازگشت منابع به سمت خرید، اجازه نداد خروج پول یکشنبه به ویژگی غالب هفته تبدیل شود.

رفتار سه روز نخست، حاکی از بازاری بود که هنوز بر سر مسیر کوتاه‌مدت آن کشمکش وجود داشت. خریداران در شروع هفته فعال بودند، فروشندگان یک روز میدان گرفتند و سپس تقاضا دوباره جان گرفت؛ این مقدمه‌ای برای معاملات پرشتاب سه‌شنبه بود.

شاخص کل در روز دوم هفته، همه واقعیت را نگفت

در معاملات یکشنبه، شاخص کل رشد محدودی داشت، اما وضعیت بسیاری از نمادها با ظاهر مثبت این نماگر همخوان نبود. تعداد نمادهای منفی به ۵۳۴ رسید و از نمادهای مثبت بیشتر شد. همزمان، خروج پول حقیقی نشان داد که فشار عرضه تنها به نوسان چند سهم محدود نیست. در پایان این روز، ۱۸۸ صف فروش در برابر ۱۸۳ صف خرید قرار داشت. فاصله تعداد صف‌ها اندک بود، اما در کنار برتری نمادهای منفی و خروج نقدینگی، خبر از تغییر توازن معاملات به سود فروشندگان می‌داد.

در داده‌های این روز، شاخص قدرت خرید حقیقی‌ها نیز منفی ۱.۳۹ اعلام شد. مجموعه این ارقام، یکشنبه را به ضعیف‌ترین روز هفته از نظر موقعیت خریداران تبدیل کرد؛ روزی که رشد محدود شاخص کل، فشار واردشده بر بخش بزرگی از بازار را پنهان می‌کرد. این تفاوت، برای خواندن کارنامه هفته اهمیت دارد. بازار در تمام روزهای هفته با قدرت یکسان بالا نرفت و مثبت بودن نماگر اصلی نیز همیشه به معنای همراهی بیشتر سهم‌ها نبود. یکشنبه، روشن‌ترین نمونه این فاصله بود.

بازگشت خریداران پیش از جهش بزرگ

دوشنبه، جریان نقدینگی تغییر کرد. پس از خروج پول در روز قبل، ورود ۳هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی، نخستین نشانه روشن بازگشت خریداران بود. ارزش معاملات هم به ۴۲هزار و ۹۱۹ میلیارد تومان رسید. اگرچه حجم معاملات نسبت به یکشنبه کاهش یافت، اما جهت جریان پول به سود بازار برگشت. همین تغییر، دوشنبه را از روز قبلش متمایز کرد. فروش ادامه داشت، اما برآیند خریدوفروش حقیقی‌ها بار دیگر مثبت شده بود.

اهمیت دوشنبه در مقایسه با سه‌شنبه کمتر به چشم می‌آید، زیرا ارقام روز بعد بسیار بزرگ‌تر بود. بااین‌حال، بازگشت نقدینگی از همین جلسه آغاز شد و بازار پیش از جهش اصلی، توان جذب پول تازه را نشان داد. آن‌چه در آمار این روز دیده می‌شود، پایان یافتن وقفه یک‌روزه ورود نقدینگی و تقویت دوباره سمت تقاضاست که روز بعد با شدت بسیار بیشتری ادامه یافت.

روز چهارم هفته، خریداران تقریبا همه تابلو را گرفتند

سه‌شنبه ۱۹ آبان، پرقدرت‌ترین روز هفته از نظر گستردگی تقاضا بود. شاخص کل بیش از ۲۱۹هزار واحد افزایش یافت و شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۵۵هزار واحد بالا رفت. در همان روز، ۹۱۵ نماد مثبت بودند و فقط ۲۹ نماد در محدوده منفی قرار داشتند. چنین فاصله‌ای میان تعداد نمادهای مثبت و منفی، نشان می‌دهد که صعود قیمت‌ها در سطح وسیعی از بازار جریان داشت. صف‌های خرید هم به ۶۳۵ مورد رسید، درحالی‌که فقط ۶ نماد صف فروش داشتند. ارزش سفارش‌های خرید از ۱۸هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان عبور کرد و قدرت خرید حقیقی‌ها ۱.۶۳ ثبت شد.

اما مهم‌ترین رقم سه‌شنبه ورود ۱۱هزار و ۴۸۹ میلیارد تومان پول حقیقی بود که بالاترین میزان ورود پول حقیقی ثبت‌شده در تاریخ بورس تهران محسوب می‌شود.

در این روز، برخلاف یکشنبه، نشانه‌های اصلی معاملات همسو بودند. شاخص‌ها رشد کردند، بیشتر نمادها مثبت شدند، صف‌های خرید گسترش یافت و جریان نقدینگی نیز به‌وضوح در سمت خرید قرار گرفت. این هم‌زمانی، سه‌شنبه را به نقطه اوج هفته تبدیل کرد.

بازار پرمعامله، اما نه یک‌طرفه در روز آخر هفته

ارزش معاملات روز چهارشنبه به ۵۷هزار و ۷۹۰ میلیارد تومان رسید که بالاترین رقم هفته بود و می توان از آن به‌عنوان یکی از بالاترین ارزش معاملات روزانه تاریخ بورس تهران یاد کرد. این گردش سنگین، هم‌زمان با افزایش عرضه در نزدیکی محدوده تاریخی رخ داد. برخلاف سه‌شنبه که بخش بزرگی از نمادها زیر نفوذ تقاضا قرار داشتند، چهارشنبه خریداران با فروشندگان فعال‌تری روبه‌رو شدند. سرانه فروش از سرانه خرید بالاتر رفت و شاخص اعلام‌شده قدرت خرید حقیقی‌ها به منفی ۱.۲۷ رسید.

ورود خالص ۵۹۰ میلیارد تومان پول حقیقی نشان می‌دهد که تراز نقدینگی همچنان مثبت بود، اما بزرگی ارزش معاملات دیگر با ورود بسیار پرحجم پول همراه نبود. سهم زیادی از دادوستدها در فضایی انجام شد که دو سوی بازار حضور جدی داشتند. از این منظر، چهارشنبه را نمی‌توان صرفا ادامه معاملات سه‌شنبه دانست. بازار هنوز رو به بالا حرکت می‌کرد، اما کیفیت این حرکت تغییر کرده بود. خریداران برای پیشروی، ناچار بودند عرضه بیشتری را پاسخ دهند و همین مسئله در مسیر روزانه شاخص دیده شد.

سهم بزرگ یک روز از پول هفتگی

خالص ورود پول حقیقی در مجموع پنج روز کاری این هفته به ۱۸هزار و ۵۱۲ میلیارد تومان رسید. بخش عمده این برآیند مثبت با ورود سنگین پول در سه‌شنبه شکل گرفت که رقم جذب نقدینگی آن به‌تنهایی از ورود پول شنبه و دوشنبه نیز بیشتر بود. چهارشنبه، ورود پول ادامه پیدا کرد، اما به ۵۹۰ میلیارد تومان کاهش یافت. به همین دلیل، مثبت ماندن تراز نقدینگی در آخرین روز نباید با تداوم قدرت سه‌شنبه یکسان در نظر گرفته شود. فاصله این دو رقم، از کاهش محسوس شدت ورود پول حکایت دارد. در مقیاس هفتگی، بازار توانست خروج نقدینگی یکشنبه را جبران کند و با تراز مثبت قابل‌توجهی به کار خود پایان دهد. در مقیاس روزانه اما تصویر متفاوت بود؛ یک روز خروج پول، یک روز جهش کم‌سابقه ورود نقدینگی و در پایان، کاهش شتاب خرید. این نوسان نشان می‌دهد که تراز مثبت هفتگی، هرچند مهم است، اما برای توضیح تمام رفتار بازار کافی نیست. زمان ورود پول و میزان ماندگاری قدرت خرید نیز در شکل‌گیری مسیر معاملات نقش داشت.

عبور از سقف، پیش از بازگشت عرضه‌ها

محدوده ۸ میلیون و ۵۴۰ هزار واحد، مهم‌ترین نقطه برخورد عرضه و تقاضا در پایان هفته بود. شاخص کل سه‌شنبه به این محدوده نزدیک شد و چهارشنبه در ابتدای معاملات از آن عبور کرد، اما نتوانست بالای این سطح باقی بماند. رشد شاخص در دقایق ابتدایی چهارشنبه از ۱۸۰هزار واحد گذشت. با افزایش عرضه‌ها، بخشی از این پیشروی از دست رفت و در نهایت، نماگر اصلی با رشدی حدود ۶۹هزار واحد بسته شد. بازار مثبت ماند، ولی نتیجه پایانی با آن‌چه در شروع معاملات دیده می‌شد، فاصله داشت.

این عقب‌نشینی با افزایش تمایل بخشی از معامله‌گران به شناسایی سود سازگار است. آن‌چه روشن است، فعال‌تر شدن عرضه در سقف تاریخی است. خریداران توانستند شاخص را از این مرز عبور دهند، اما حفظ جایگاه تازه به مداومت بیشتری در تقاضا نیاز داشت؛ تقاضایی که در ادامه معاملات چهارشنبه، برای خنثی کردن همه عرضه‌ها کافی نبود.

هفته‌ای مثبت با پایانی محتاطانه

بورس تهران در پایان این هفته از نظر بازدهی شاخص‌ها و جذب نقدینگی، کارنامه‌ای مثبت داشت. رشد حدود ۶.۵درصدی شاخص کل، افزایش ۵.۷۲درصدی شاخص هم‌وزن و گردش بیش از ۲۲۰هزار میلیارد تومان معامله، ابعاد این رونق را نشان می‌دهد. بااین‌حال، آخرین روز این هفته یادآور شد که قدرت بازار را نمی‌توان فقط با عدد نهایی شاخص سنجید. کاهش ورود پول حقیقی، پیشی گرفتن سرانه فروش از خرید و بازگشت شاخص از اوج روزانه، نشانه‌هایی بودند که در کنار نتیجه مثبت هفتگی قرار گرفتند. داده‌های هفته از پیشروی خریداران حکایت دارند، اما همزمان نشان می‌دهند نزدیک شدن به محدوده تاریخی با عرضه بیشتری همراه شده است.

بازار سرمایه، هفته اخیر را بالاتر از نقطه شروع تمام کرد و بخش بزرگی از سهام نیز در این صعود همراه شدند. بااین‌همه، آخرین تصویر معاملات نه صف‌آرایی یک‌طرفه خریداران، بلکه دادوستدی سنگین در نزدیکی قله بود؛ جایی که پول جدید هنوز وارد می‌شد، اما فروشندگان دیگر به‌آسانی کنار نمی‌رفتند.