خون بازی به وقت بورس تهران/ بازار سرمایه در ۷ روز آن‌چه گرفته بود را پس داد

براساس داده‌های بورس تهران شاخص کل بازار طی ۷ روز کاری روز اخیر، سقوط آزادی عجیبی را تجربه کرده است. این روند از ۱۷ تیر با بالا گرفتن مجدد تنش‌ها بین ایران و آمریکا در سواحلی جنوبی کشور آغاز شد. روندی که شاخص کل را از نقطه اوج خود یعنی ۵ میلیون و ۳۱۱هزار و ۵۲۸ واحد در روز ۱۶ تیر به ۵ میلیون ۲۸۶هزار ۷۸۳ واحد پرت کرد. از آن روز این روند ادامه یافت تا اینکه دیروز شاخص کل بورس با کاهش 120 هزار و 584 واحدی، معادل 2.46 درصد افت کرد و روی نقطه ۴ میلیون و 773 هزار و 251 واحد متوقف شد.

عمدتا فشار فروش در نمادهای شاخص‌ساز مقصر اصلی این افت شاخص بود که می توان هیجانات ناشی از ترس از جنگ عامل این فشار فروش است.

در همین حال شاخص هم‌وزن هم با شاخص کل همراهی کرد و با عقب‌نشینی 24 هزار و 312 واحدی به سطح یک میلیون و 301 هزار و 831 واحد رسید؛ موضوعی که نشان می‌دهد ریزش امروز محدود به بزرگان بازار نبوده و کلیت بازار را هم دربر گرفته است.

انفعال در بازار و کاهش ارزش معاملات

ارزش معاملات خرد دیروز به 15 هزار و 89 میلیارد تومان رسید که نسبت به روزهای معاملاتی قبل کاهش محسوسی دارد. همچنین حجم معاملات 28.3 میلیارد برگه سهم ثبت شد که نشان‌دهنده عقب‌نشینی بخشی از معامله‌گران در فضای پرریسک فعلی است.

حقیقی‌ها فرار را بر قرار ترجیح دادند

در جریان معاملات دیروز، چهار هزار و 851 میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد؛ عددی که به ‌وضوح بیانگر کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران خرد و ترجیح آن‌ها برای خروج از بازار سهام است.

ریسک‌های سیاسی، عامل چرخش سرمایه‌ها

افزایش درگیری‌های نظامی در همین ده روز اخیر، سطح نااطمینانی را به‌شدت بالا برد و موجب رشد قیمت دلار شد و همزمان بر جذابیت بازارهای موازی از جمله طلا و صندوق‌های طلا افزود. همین هم باعث شد تا جریان نقدینگی از بازار سهام گریخته و به سمت دارایی‌های امن‌تر پناه ببرد.

بورس تهران به طور سنتی نسبت به ریسک‌های سیستماتیک واکنش سریعی نشان می‌دهد و هرگونه افزایش احتمال تنش‌های ژئوپلیتیک می‌تواند به افزایش عرضه سهام و کاهش تقاضا منجر شود. استمرار خروج سرمایه توسط سرمایه‌گذاران حقیقی در روزهای اخیر نیز بیانگر آن است که نگرانی از گسترش دامنه تنش‌ها، بر متغیرهای بنیادی بازار غلبه کرده و تصمیمات سرمایه‌گذاران را بیش از هر عامل دیگری تحت تأثیر قرار داده است. قطعا وقتی که ریسک‌های سیستماتیک روز به روز افزایش می‌یابد، ادامه فعالیت بازار بدون حمایت موثر منطقی نیست. البته با نگاهی دقیق به معاملات دیروز متوجه میؤویم که از سوی صندوق‌های حمایتی، چندان حمایتی جدی صورت نگرفته و صف‌های فروش بدون مداخله موثر باقی مانده‌اند.

بلاتکلیفی جنگ و ایجاد فضای برای خروج پول

خلاصه که فضای خوف و رجا در اتمسفر کشور باعث اختلال در تصمیم‌گیری در میان تصمیم گیران سازمان بورس شده است و این بلاتکلیفی بر این روند خروج پول حقیقی و سقوط شاخص کل تاثیر زیادی دارد. یعنی وقتی هنوز مشخص نیست که جنگ به‌طور رسمی از سر گرفته شده یانه، مثلا تصمیمی مبنی بر تعطیلی بازار سهام و کنترل خروج پول گرفته نمی‌شود و اینگونه فعالین بازار تلاش می‌کنند تا سرمایه خود را هرچه سریعتر از بازار خارج کنند و در پناه‌گاه‌هایی امن نگه‌دارند.

تا وقتی از شدت ریسک‌های سیاسی کاسته نشود و فضای اطمینان به بازار بازنگردد، احتمال تداوم رفتار محتاطانه سرمایه‌گذاران و استمرار فشار فروش در بورس همچنان وجود خواهد داشت.