تحریم تا پشت درهای دانشگاه؛ راه ادامه تحصیل ایرانیان تنگ‌تر شد!
تحریریه آوش/ آزمون های استاندارد زبان معمولا برای دریافت پذیرش دانشگاهی و ادامه تحصیل مورد نیاز است، اما لغو مجوز جی توسط اوفک بر آن مساله هم تاثیر می گذارد
دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا، از سپتامبر امسال اجرای مجوز عمومی جی که به برخی مؤسسات دانشگاهی آمریکایی اجازه می‌داد خدمات آموزشی مشخصی به دانشجویان مستقر در ایران یا افرادی که محل اقامت معمولشان ایران بود ارائه کنند را به حالت تعلیق در آورده است. در نتیجه این تصمیم برگزاری آزمون‌های تافل و جی آر‌ای در ایران متوقف شده و اجازه ثبت نام برای شرکت در این آزمون‌ها به کسانی که ساکن ایران هستند داده نمی‌شود. دولینگو ارایه آزمون زبان به کسانی که در ایران ساکن هستند یا در جای دیگری ساکن هستند اما از مدارک هویتی ایرانی استفاده می‌کنند را متوقف کرده است.
این محدودیت‌های شرکت در آزمون‌های استاندارد زبان انگلیسی به محدودیت‌های قبلی برگزاری آزمون آیتلس در ایران که از ژانویه سال ۲۰۲۶ آغاز شده اضافه شده است. بنا بر این در حال حاضر به غیر از خروج از ایران و شرکت در آزمون آیتلس در خارج از کشور، هیچ راه و البته آزمون زبان دیگری که ایرانیان بتوانند در آن شرکت کنند وجود ندارد.
از توقف آزمون‌های زبان تا بسته شدن مسیر پذیرش دانشگاهی
آزمون های استاندارد زبان معمولا برای دریافت پذیرش دانشگاهی و ادامه تحصیل مورد نیاز است، اما لغو مجوز جی توسط اوفک بر آن مساله هم تاثیر می گذارد. در نتیجه تصمیم جدید اوفک، عملا پرداخت پول اپلیکشن به دانشگاه های آمریکایی ناممکن است و امکان درخواست پذیرش برای دانشجویان ایرانی از بین رفته است. برخی دانشگاه ها از جمله دانشگاه پنسیلوانیا و دانشگاه ایالتی اوهایو رسما اعلام کرده اند که بررسی درخواست های پذیرش از دانشجویان ایرانی را متوقف کرده اند در حالی که برخی دیگر مانند دانشگاه ایندیانا در دستورالعملی داخلی به اعضای هیات علمی خود اعلام کرده اند که بدون بررسی و مجوز لازم، کارکنان نباید درخواست‌های متقاضیان حاضر در ایران یا افراد ساکن معمول ایران را پردازش کنند.
دامنه محدودیت‌ها از آمریکا تا دانشگاه‌های اروپا
محدودیت تازه بر سر راه ادامه تحصیل ایرانیان در خارج از کشور تنها شامل آمریکا که پیش از این هم صدور ویزای دانشجویی برای ایرانیان را متوقف کرده بود نیست. دانشجویان بسیاری در روزهای اخیر در حساب های خود در شبکه های اجتماعی خبر داده اند که پیشنهاد های تحصیلی شان در دانشگاه های اروپایی پس از اعلام مقرارت جدید از سوی آمریکا پس گرفته شده یا بررسی درخواست آنها متوقف شده است. بیتا یک دانشجوی ایرانی که برای یک موقعیت دکتری در دانشگاه دارمستادت آلمان درخواست فرستاده بود با انتشار بخشی از ای میل رد درخواستش نوشته است: « دانشگاه برای این موقعیت با من مصاحبه هم کرده بود، اما در نهایت به من گفتند که نمی توانند دانشجوی ایرانی استخدام کنند» الجزیره برای بررسی این مساله با دانشگاه دارمستادت تماس گرفت اما درخواست توضیح از این دانشگاه بدون پاسخ باقی ماند.
دو سال آمادگی برای آزمونی که دیگر برگزار نمی‌شود
فردوس، یک دانشجوی دختر ۳۶ساله ساکن تهران که برای دریافت پذیرش در مقطع دکتری آماده می‌شد در مورد وضعیت تازه‌ای که برای دانشجویان ایرانی پیش آمده است می‌گوید: «دو سال برای امتحان زبان درس خواندم. حداقل حقوق الان حدود بیست میلیون تومان است و فقط ثبت نام در آزمون زبان بین ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان بسته به آزمون هزینه داشت. یعنی چهار تا شش ماه حقوق‌تان را باید فقط برای آموزن بدهید. هر جلسه کلاس آمادگی برای امتحان زبان بین ۸۰۰ هزار تومان تا دو میلیون تومان است یعنی یک ماه حقوق شما فقط به ده جلسه کلاس آمادگی می‌رسد. اگر بخواهید شش ماه کلاس بروید باید حقوق سه ماه‌تان را فقط برای کلاس پرداخت کنید این به غیر هزینه‌های کتاب و امتحان آزمایشی و چیزهای دیگر است. من دو ماه پیش یک بار امتحان دادم و از نمره‌ام راضی نبودم، با خودم گفتم کمی بیشتر درس می‌خوانم و دوباره امتحان می‌دهم که تحریم‌های جدید را اعلام کردند و کلا امکان شرکت در آزمون را از دست دادم.»
معلمان زبان؛ قربانیان دیگر محدودیت‌های آموزشی
تحریم‌های تازه علیه ادامه تحصیل ایرانیان نه تنها دانشجویان بلکه همچنین معلمان زبان را هم تحت تاثیر قرار داده است، شیوا معلم زبان ۶۳ساله ساکن رشت می‌گوید: «جنگ تاثیر زیادی بر کاهش تعداد زبان آموزان و کمتر شدن درخواست برای کلاس‌های زبان داشت. اما بعد از تحریم‌ها همان کسانی که هنوز کلاس می‌آمدند هم کلاس‌هایشان را لغو کردند. خود من آن قدر تحت فشار بودم که تصمیم گرفتم شغل دیگری برای خودم پیدا کنم، بسیاری از معلمان زبان دیگر هم مثل من هستند.»
آتوسا یک معلم زبان ۵۱ساله که در تهران کار می‌کند هم می‌گوید: «کلاس‌های تافل به کلی تعطیل شده است؛ کلاس‌های آیلتس هم صرفا برای تقویت زبان آموزان برگزار می‌شود چون برای شرکت در امتحان بچه‌ها باید از کشور خارج شوند و در شرایط جنگی این که بخواهید با اتوبوس به کشور دیگری بروید که در امتحان شرکت کنید از همه بر نمی‌اید.»
از نگرانی دانشجویان خارج از کشور تا انگ ایرانی بودن
در حالی که نایاک شورای ملی ایرانیان ساکن آمرکیا در بیانیه‌ای به محدودیت‌های جدید علیه دانشجویان ایرانی اعتراض کرده است، حتی دانشجویانی که قبلا از ایران خارج شده و حالا در حال تحصیل در خارج از کشور هستند امیدوار نیستند که محدودیت‌های جدید زندگی تحصیلی آنها را متاثر نکند. بهار یک دانشجوی ایرانی که در مقطع کارشناسی ارشد در ژنو تحصیل می‌کند و در حال آماده شدن برای درخواست پذیرش برای شرکت در دوره دکتری در اروپاست می‌گوید: «خیلی از بچه‌هایی که در بیرون ایران دانشجو هستند و می‌خواستند بین ارشد و دکتری به خانه بروند حالا مجبور هستند در اروپا بمانند چون می‌دانند که اگر موقع درخواست پذیرش از ایران اقدام کنند شانس زیادی برای قبولی درخواست‌شان وجود ندارد»
بهنام، ۳۴ساله که ساکن اتریش است می‌گوید: «حتی اگر تحریم‌ها تاثیری بر زندگی شخصی ما یا پذیرش و کار دانشگاهی که از قبل داشته‌ایم نداشته باشد هر بار که تحریمی که به مجموعه تحریم‌هایی که علیه ایرانیان وجود دارد اضافه می‌شود، استیگمای ایرانی بودن بیشتر می‌شود و افراد و موسسات بیشتری تصمیم می‌گیرند که با ایرانی کار نکنند یا اگر با ایرانی‌ها کار می‌کردند آن را متوقف کنند. به این ترتیب حتی در جاهایی که قانون مانع همکاری با ایرانی‌ها نیست، این استیگما فضا را برای ادامه حیات ایرانی‌ها تنگ‌تر می‌کند.»
مهاجرت تحصیلی در بن‌بست تحریم و محدودیت ویزا
تحقیقات دانشگاهی متعدد در ایران نشان می‌دهد که بین ۴ تا ۶ نفر از هر ده دانشجوی ایرانی مهاجرت تحصیلی را به عنوان امکانی برای مسیر آینده خود در نظر می‌گیرند.
در کنار محدودیت‌های صدور ویزا مانند مقررات جدید در آمریکا، محدودیت کار سفارت‌های اروپایی در ایران، مانند کاهش تعداد کارکنان و تعطیلی سفارت‌ها در نتیجه نگرانی‌های امنیتی ناشی از جنگ که باعث تاخیر یا توقف صدور ویزا برای دانشجویان ایرانی و از دست رفتن فرصت‌های تحصیلی می‌شود، محدودیت‌های درخواست پذیرش و شرکت در امتحانات استاندارد هم به مشکلات بر سر راه ادامه تحصیل دانشجویان ایرانی در خارج از کشور اضافه شده است.
*ما با دولینگو تماس گرفتیم تا بدانیم آن ها چه برنامه ای برای کمک به دانشجویان ایرانی دارد و آینده مساله دانشجویان ایرانی را چگونه می بینند اما پاسخی از آنها دریافت نکردیم.
