دو حریف تکراری، یک آزمون تازه؛ تیم ملی قلعهنویی چه چیزی برای نشان دادن دارد؟
درست در روزهایی که آینده نیمکت تیم ملی بار دیگر به یکی از بحثهای داغ فوتبال ایران تبدیل شده، برنامه فیفادی مهرماه بدون هیچ تغییر خاصی اعلام شد؛ ایران باید ابتدا در فراغنه به مصاف ازبکستان برود و سپس راهی کازان شود تا برابر روسیه قرار بگیرد. دو تیمی که در سالهای اخیر بارها مقابل ایران ایستادهاند و حالا بار دیگر قرار است بخشی از برنامه آمادهسازی تیم ملی را پر کنند.
بر اساس برنامه اعلامشده از سوی فدراسیون فوتبال، اردوی تیم ملی از ۲۵ شهریور در مرکز ملی فوتبال آغاز میشود. ملیپوشان ۳۱ شهریور راهی فراغنه خواهند شد تا دوم مهر برابر ازبکستان قرار بگیرند. پس از آن نیز کاروان تیم ملی چهارم مهر راهی کازان میشود و هفتم مهر دومین دیدار تدارکاتی خود را برابر روسیه برگزار خواهد کرد.
در ظاهر، برنامه مشخص است و تیم ملی دو بازی خارج از خانه در فاصلهای کوتاه خواهد داشت. اما نام حریفان بیش از هر چیز دیگری جلب توجه میکند؛ ازبکستان و روسیه دیگر رقبای ناشناختهای برای فوتبال ایران نیستند و در سالهای اخیر بارها در تقویم تیم ملی ظاهر شدهاند.
این تکرار البته فقط محصول انتخاب فدراسیون فوتبال نیست. محدودیتهای سیاسی و جغرافیایی منطقه، دشواری هماهنگی با برخی تیمهای قدرتمند و شرایط خاص فوتبال روسیه پس از تحریمهای بینالمللی، دامنه انتخابها را محدود کرده است. با این حال، استمرار این وضعیت باعث شده بازیهای تدارکاتی ایران بیش از آنکه فرصتی برای تجربه کردن سبکهای متفاوت باشد، به مجموعهای از تقابلهای آشنا تبدیل شود.
ازبکستان؛ حریفی که دیگر از ایران نمیترسد
شاید میان دو بازی پیشرو، دیدار با ازبکستان جذابیت بیشتری داشته باشد؛ نه به دلیل تازگی این تقابل، بلکه دقیقاً به خاطر تکراری شدن آن.
فوتبال ازبکستان در سالهای اخیر فاصله خود را با ایران کمتر کرده و دیگر آن تیمی نیست که صرفاً برای افزایش تجربه یا محک خوردن مقابل یک قدرت آسیایی به میدان بیاید. آمار تقابلهای اخیر نیز این تغییر را به خوبی نشان میدهد.
ایران در ۱۲ دیدار رسمی برابر ازبکستان ۶ پیروزی، ۲ شکست و ۴ تساوی داشته است. اگر تمام مسابقات دو تیم را در نظر بگیریم، تعداد بردهای ایران در ۱۸ تقابل به ۱۰ میرسد. اما این آمار تاریخی زمانی اهمیت خود را از دست میدهد که به شش بازی اخیر برسیم؛ جایی که ایران حتی یک بار هم موفق به شکست ازبکستان نشده است.
پنج مسابقه با تساوی تمام شده و یک بار نیز ازبکها برنده شدهاند.
بنابراین، بازی مهرماه برای تیم ملی فقط یک دیدار دوستانه دیگر نیست. قلعهنویی در برابر تیمی قرار میگیرد که طی سالهای گذشته بارها مقابل ایران قرار گرفته و حالا به یکی از دشوارترین رقبای منطقهای تبدیل شده است. سؤال مشخص است: آیا ایران بالاخره میتواند این طلسم را بشکند؟
روسیه؛ رقیبی که پای ثابت برنامهها شده است
چهار روز بعد از بازی با ازبکستان، تیم ملی باید در کازان برابر روسیه قرار بگیرد؛ حریفی که آن هم برای فوتبال ایران چندان غریبه نیست.
فوتبال روسیه پس از محرومیت از حضور در بسیاری از رقابتهای بینالمللی، بیش از گذشته به سمت بازی با تیمهایی رفته که امکان هماهنگی با آنها وجود دارد و ایران نیز یکی از گزینههای ثابت این برنامه بوده است. نتیجه، افزایش چشمگیر تعداد تقابلهای دو تیم در سالهای اخیر بوده؛ تا جایی که دیدار مهرماه، هشتمین مسابقه تاریخ ایران و روسیه خواهد بود.
کارنامه این هشت تقابل البته چندان به سود ایران نیست. در هفت مسابقه قبلی، ایران تنها یک بار روسیه را شکست داده، چهار بار بازنده شده و دو دیدار نیز با تساوی تمام شده است. آخرین رویارویی دو تیم نیز پیش از جام جهانی ۲۰۲۶ برگزار شد و روسها توانستند برنده از زمین خارج شوند.
این آمار برای تیم ملی چندان امیدوارکننده نیست، اما یک نکته دیگر نیز وجود دارد که نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
چهارمین دیدار در دوره تاج
دیدار مهرماه برابر روسیه، چهارمین تقابل تیم ملی ایران با این تیم در دوره ریاست مهدی تاج در فدراسیون فوتبال خواهد بود؛ آماری که بار دیگر تکرار یک انتخاب مشخص در برنامهریزی بازیهای دوستانه تیم ملی را به رخ میکشد.
طبیعی است که در شرایط فعلی، داشتن یک حریف قابل دسترس بهتر از خالی ماندن تقویم فیفادی باشد. اما مسئله زمانی ایجاد میشود که انتخابهای مشابه بارها تکرار شوند و تیم ملی فرصت مواجهه با فوتبالهای متفاوت را از دست بدهد.
اگر هدف بازی دوستانه صرفاً پر کردن تاریخهای فیفادی باشد، ازبکستان و روسیه انتخابهایی قابل قبول هستند. اما اگر قرار است این مسابقات بخشی از مسیر آمادهسازی تیم ملی برای رقابتهای مهم آینده باشند، باید مشخص شود این دو بازی دقیقاً قرار است چه چیزی را به کادر فنی نشان دهند که در تقابلهای قبلی دیده نشده است.
این بار نتیجه مهمتر از همیشه است
در شرایطی که وضعیت نیمکت تیم ملی دوباره محل گمانهزنی شده و امیر قلعهنویی نیز در هفتههای اخیر حضور چندانی در ورزشگاهها برای تماشای مستقیم مسابقات لیگ نداشته، دو بازی مهرماه میتواند بیش از یک فیفادی معمولی زیر ذرهبین قرار بگیرد.
قلعهنویی با حریفانی روبهرو خواهد شد که هم شناخت متقابل از تیم ملی دارند و هم در سالهای اخیر مقابل ایران نتایج قابل قبولی گرفتهاند. بنابراین اگر قرار باشد این دو مسابقه سنگ محک تیم ملی باشند، نتیجه و کیفیت نمایش نمیتواند بیاهمیت تلقی شود.
ازبکستان، تیمی که ایران مدتهاست نتوانسته شکستش دهد؛ روسیه، تیمی که ایران در هفت تقابل تنها یک بار از سد آن عبور کرده است. دو حریف تکراری که این بار میتوانند آزمونی جدی برای تیمی باشند که هنوز درباره آیندهاش پرسشهای زیادی وجود دارد.
در نهایت، شاید مسئله اصلی این نباشد که چرا دوباره ازبکستان و روسیه انتخاب شدهاند؛ مسئله مهمتر این است که تیم ملی از این دو بازی تکراری چه دستاورد تازهای خواهد داشت. اگر قرار است مسیر جدیدی برای تیم ملی آغاز شود، اولین نشانههای آن باید در همین بازیهای به ظاهر تکراری دیده شود.
