بوسنی و هرزگوین؛ دومین حضور در جامجهانی برای اورشلیم اروپا
تحریریه آوش/ بوسنی و هرزگوین، یکی از آن کشورهایی است که شاید بیشتر از هر نمادی با اسم جنگی خونبار به ذهن میآید. جنگی که نتیجه آن پاکسازی قومی و خشونت شدید در این کشور اروپای شرقی بود که به دلیل تنوع مذهبی به اسم «اورشلیم اروپا» نیز شناخته میشود. این مقاله مروری بسیار مختصر از تاریخ این سرزمین است.
بوسنی کشوری کوچک اما با تاریخی سنگین روی نقشه بالکان است. این کشور در جنوبشرقی اروپا واقع شده و مساحتی حدود ۵۱ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۳.۲ میلیون نفر.
این سرزمین در گذشته بخشی از امپراتوری عثمانی و سپس اتریش-مجارستان بود و بعد از جنگ جهانی دوم بخشی از یوگسلاوی شد. در سال ۱۹۹۲ با فروپاشی یوگسلاوی اعلام استقلال کرد، اما خیلی سریع گرفتار جنگ شد.
علت جنگ بوسنی (۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵) تنشهای قومی و سیاسی پس از فروپاشی یوگسلاوی، میان بوسنیاییهای مسلمان، صربهای ارتدوکس و کرواتهای کاتولیک بود. با استقلال بوسنی، صربهای بوسنی با حمایت صربستان با جدایی مخالفت کردند و جنگی گسترده شکل گرفت که با محاصره شهرها، پاکسازی قومی و خشونت شدید همراه بود. این جنگ یکی از خونینترین جنگهای اروپا پس از جنگ جهانی دوم محسوب میشود.
نتیجه جنگ حدود ۱۰۰ هزار کشته، میلیونها آواره و تخریب گسترده زیرساختها بود. در نهایت با مداخله ناتو و فشار بینالمللی، توافق صلح دیتون در سال ۱۹۹۵ امضا شد و جنگ پایان یافت.
اقتصاد بوسنی امروز در حال توسعه است اما نسبت به اروپا ضعیفتر محسوب میشود. تولید ناخالص داخلی آن پایینتر از میانگین اتحادیه اروپا است و اقتصاد بیشتر بر خدمات، صنایع سبک، فلزات، چوب، انرژی آبی و پولهایی که مهاجران از کشورهای دیگه به خونه میفرستن استواره. نرخ بیکاری جوانان در سالهای اخیر گاهی به 30درصد هم رسیده است.
آموزش در مدارس دولتی رایگانه و دانشگاههای دولتی شهریههای پایین دارند.
سهم زنان در پارلمان حدود 20 تا 30درصد است.
خودرو و اتوبوس اصلیترین وسایل حملونقل هستند. زیرساخت ریلی وجود دارد اما توسعهیافته نیست و ترافیک در شهرهای بزرگ مانند سارایوو در حد متوسط است.
غذای بوسنی ترکیبی از سنتهای بالکان و عثمانی است. معروفترین غذای آن چِواپی که تقریباً غذای ملی محسوب میشود.
سارایوو به عنوان پایتخت بوسنی بهخاطر همزیستی ادیان مختلف، گاهی «اورشلیم اروپا» نامیده میشود.
مردم بوسنی معمولاً به مهماننوازی، صمیمیت، تابآوری و زندگیمحوری شناخته میشوند.
فوتبال محبوبترین رشته است و تیم ملی بوسنی و هرزگوین تا حالا دو بار در جام جهانی حضور داشته است.