سوم خرداد سالروز آزادی خرمشهر/ نوای «ممدنبودی ببینی ...» چگونه متولد شد؟

«ممد نبودی ببینی، شهرآزاد گشته». شاید این نوحه، ماندگارترین خاطره صوتی و تصویری همه ایرانی‌ها از آزادسازی شهری است که امام خمینی درباره‌اش گفتند خرمشهر را خدا آزاد کرد، نوحه‌ای که هرساله سوم خرداد در سالروز یکی از افتخارآمیزترین رخدادهای تاریخ ایران بیش از همیشه شنیده می‌شود، اما این نوحه چگونه متولد شد و شاعر آن کیست؟ جواد عزیزی متخلص به «توانا» شاعری است که این شعر را سروده، رزمنده‌ای که در محله نقدی خرمشهر به دنیا آمد و تا پایان عملیات بیت‌المقدس یعنی همان عملیات بزرگ آزادی خرمشهر بعنوان عضو سپاه خونین شهر در زادگاهش حضور داشت. عزیزی از دوستان و دوستداران شهید محمد جهان‌آرا، فرمانده شجاع سپاه خرمشهر است که بعد از شهادت فرمانده اش، شعر معروف «ممد نبودی ببینی» را سرود. این شاعر خرمشهری درباره ماجرای سرودن این نوحه می‌گوید: شهید جهان‌آرا ۱۶ مهر ۱۳۶۰ یعنی ۹ ماه پیش از آزادسازی خرمشهر شهید شد، خرمشهر خرداد ۱۳۶۱ آزاد شد، ۳ ماه بعد از آزادسازی، برای مراسم نخستین سالگرد شهید جهان‌آرا با گروهی از بچه‌های خرمشهر عازم تهران شدیم. در مسیر با درخواست بچه‌ها تصمیم گرفتم یک نوحه بگویم تا وقتی به تهران رسیدیم، آن را سر مزار شهید محمد بخوانیم. نوحه‌خوان گروهمان درعملیات بیت‌المقدس شهید شده بود و به همین دلیل نوحه‌خوان نداشتیم. نزدیکی‌های اراک که بودیم، سرودن نوحه را تمام کردم و خودم با بچه‌ها شروع به خواندن آن کردم. در آن سفر برنامه طوری شد که نتوانستیم این نوحه را سر مزار شهید جهان‌آرا بخوانیم؛ اما چند وقت بعد این نوحه را به حسین فخری دادم و او یک بار این شعر را خواند و بعد هم آن را به غلام کویتی‌پور داد. سال ۶۳ یا ۶۴ در مهران بودم و داشتم لب شط ظرف‌های شب قبل را می‌شستم که متوجه شدم یکی از رزمنده‌ها که از بچه‌های دزفول بود، دارد این نوحه را زیر لب زمزمه می‌کند، به او گفتم «فلانی این نوحه را از کجا شنیده‌ای؟» گفت «دیشب از تلویزیون پخش کرد که کویتی‌پور آن را خوانده بود». نوحه همان شب این نوحه سه مرتبه از تلویزیون پخش شد. بعد از اینکه غلام کویتی‌پور این نوحه را خواند، آقای علیقلی به واسطه یکی از دوستان‌شان در صدا و سیما با من تماس گرفت و گفت که «می‌خواهم این نوحه را به آهنگ تبدیل کنم» و از من خواست یکی دو بیت به آن اضافه کنم؛ بنابراین آهنگ‌هایی که امروز می‌خوانند با نوحه اصلی قدری متفاوت است، ولی کلیاتش همان است.