جام جهانی در آستانه بحران؛ از آشوب سیاسی تا سایه «ویروس مرگبار» روی آمریکا
کمتر از یک ماه تا آغاز بزرگترین جام جهانی تاریخ باقی مانده اما تورنمنتی که قرار بود نماد شکوه و توسعه فوتبال باشد، حالا بیش از هر زمان دیگری درگیر حاشیه و نگرانی است؛ از بحرانهای امنیتی و تنشهای سیاسی در آمریکا گرفته تا حالا احتمال شیوع «هانتا ویروس».
جام جهانی ۲۰۲۶ از مدتها قبل بهعنوان متفاوتترین دوره تاریخ این رقابتها شناخته میشد؛ تورنمنتی که قرار است برای نخستینبار با حضور ۴۸ تیم برگزار شود و تعداد مسابقات آن به عدد بیسابقه ۱۰۴ بازی برسد. فیفا مدتهاست روی این پروژه بهعنوان نماد توسعه جهانی فوتبال حساب باز کرده و امیدوار است برگزاری گستردهترین جام جهانی تاریخ، درآمد و نفوذ این ورزش را بیش از همیشه افزایش دهد.
در کنار افزایش تعداد تیمها، یک اتفاق مهم دیگر هم این دوره را خاص کرده؛ میزبانی مشترک سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک. تصمیمی که فیفا سالها از آن فاصله گرفته بود و بعد از تجربه جام جهانی ۲۰۰۲ در کره و ژاپن، تمایلی به تکرارش نداشت. با این حال حالا قرار است بزرگترین تورنمنت تاریخ فوتبال در سه کشور برگزار شود؛ هرچند سهم اصلی این میزبانی به آمریکا رسیده و بخش عمده مسابقات در خاک این کشور انجام خواهد شد.
اما هرچه زمان به آغاز مسابقات نزدیکتر شده، تردیدها درباره آمادگی آمریکا برای میزبانی چنین رویدادی هم بیشتر شده است.
آمریکا؛ میزبان پُرحاشیه جام جهانی؟
جام جهانی باشگاهها اولین هشدار جدی را به فیفا داد. تورنمنتی که قرار بود ویترین آمادگی آمریکا برای جام جهانی ۲۰۲۶ باشد، اما بیشتر به مجموعهای از بینظمیها و حاشیهها تبدیل شد؛ از تأخیرهای طولانی و توقف مسابقات گرفته تا انتقاد از کیفیت زمینها، شرایط آبوهوایی و حتی استقبال نهچندان مطلوب تماشاگران.
در همان مقطع، بسیاری از رسانهها و کارشناسان نسبت به توانایی آمریکا برای مدیریت بزرگترین جام جهانی تاریخ ابراز تردید کردند. نگرانیها فقط ورزشی هم نبود؛ فضای سیاسی و امنیتی آمریکا در ماههای اخیر، نگرانیهای تازهای برای فیفا بهوجود آورده است.
در هفتههای گذشته حتی گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه فیفا از دولت آمریکا خواسته فعالیتهای اداره مهاجرت و گمرک این کشور در زمان جام جهانی محدود شود تا فضای مسابقات تحتتأثیر تنشهای سیاسی و امنیتی قرار نگیرد. همین موضوع نشان میدهد که نگرانیها فراتر از مسائل فوتبالی است و فیفا بهخوبی میداند کوچکترین بحران امنیتی یا اجتماعی میتواند اعتبار این تورنمنت را زیر سؤال ببرد.
از سوی دیگر، تنشهای سیاسی اخیر و حمله نظامی به خاک ایران ــ یکی از تیمهای حاضر در جام جهانی ــ هم انتقادها را نسبت به فضای حاکم بر کشور میزبان افزایش داده است. حالا بسیاری این سؤال را مطرح میکنند که آیا آمریکا در شرایط فعلی، بهترین گزینه برای برگزاری چنین رویداد حساسی بوده یا نه.
ویروسی که جام جهانی را تهدید میکند
در شرایطی که فیفا هنوز درگیر بحرانهای سیاسی و امنیتی است، حالا یک نگرانی تازه هم اضافه شده؛ «هانتا ویروس».
ویروسی خطرناک که طی روزهای اخیر نامش بار دیگر در رسانههای جهان مطرح شده و حالا سایهاش روی جام جهانی ۲۰۲۶ افتاده است. ماجرا از کشتی گردشگری «MV Hondius» آغاز شد؛ کشتیای که پس از رسیدن به جزایر قناری، تعدادی از مسافرانش با علائم مشکوک به هانتا ویروس به قرنطینه منتقل شدند.
گزارشها از افزایش تعداد مبتلایان و حتی مرگ چند نفر بر اثر این ویروس خبر دادند؛ موضوعی که باعث شد سازمان جهانی بهداشت هم نسبت به آن واکنش نشان دهد. اما نگرانی اصلی زمانی آغاز شد که رسانههای آمریکایی اعلام کردند چند شهروند این کشور که در همان کشتی حضور داشتند، به آمریکا بازگشتهاند و دستکم یک مورد ابتلای قطعی هم ثبت شده است.
طبق اعلام وزارت بهداشت آمریکا، فرد مبتلا بلافاصله پس از ورود به کشور به بخش ایزوله منتقل شده و چند مورد مشکوک دیگر هم تحت نظر قرار دارند. از سوی دیگر، گفته میشود دهها شهروند آمریکایی حاضر در آن کشتی به خاک آمریکا بازگشتهاند؛ مسئلهای که نگرانیها درباره احتمال گسترش ویروس را افزایش داده است.
کابوسی برای فیفا؟
شاید هنوز برای صحبت درباره یک بحران جهانی زود باشد اما مسئله اینجاست که جام جهانی ۲۰۲۶ در حساسترین مقطع ممکن قرار دارد. تورنمنتی که قرار است بزرگترین اجتماع فوتبالی تاریخ باشد، طبیعتاً بیش از هر رویداد دیگری نسبت به مسائل امنیتی و بهداشتی آسیبپذیر است.
فیفا هنوز خاطره بحران کرونا و برگزاری مسابقات بدون تماشاگر را فراموش نکرده و حالا هر خبر مرتبط با شیوع یک ویروس جدید، میتواند به نگرانی بزرگی برای مدیران فوتبال جهان تبدیل شود.
در چنین فضایی، جام جهانی ۲۰۲۶ دیگر فقط یک رویداد فوتبالی نیست؛ تورنمنتی است که حالا همزمان با بحرانهای سیاسی، نگرانیهای امنیتی و تهدیدهای بهداشتی تعریف میشود. شاید هنوز هیچکس نداند هانتا ویروس تا چه اندازه جدی است اما همین که نام یک «ویروس مرگبار» در آستانه جام جهانی مطرح شده، برای تبدیل کردن بزرگترین پروژه تاریخ فیفا به یک کابوس کافی به نظر میرسد.
