زنگ خطر برای ۴ مربی لیگ برتر؛ یک باخت تا اخراج فاصله دارند!
نیمکت‌های لرزان، چمدان‌های نیمه‌بسته و مدیرانی که دیگر حوصله صبر کردن ندارند؛ موج تغییرات روی نیمکت تیم‌های لیگ برتری ممکن است با پایان هفته نهم دوباره اوج بگیرد. فراز کمالوند، امیر خلیفه‌اصل، قاسم شهبا و وحید رضایی چهار سرمربی‌ای هستند که زیر فشار نتایج قرار گرفته‌اند و مسابقات پیش رو می‌تواند سرنوشت شغلی آن‌ها را تغییر دهد.
لیگ بیست‌وششم هنوز به یک‌سوم مسیر خود هم نرسیده، اما شمار تغییرات روی نیمکت تیم‌ها به عدد چهار رسیده است؛ اتفاقی که نشان می‌دهد در فوتبال ایران، فرصت ساختن یک تیم و اصلاح نقاط ضعف آن گاهی زودتر از آنچه انتظار می‌رود به پایان می‌رسد. مدیران باشگاه‌ها که در آغاز فصل با امید به نتایج بهتر وارد مسابقات شده‌اند، حالا در نخستین بحران‌ها به گزینه تغییر سرمربی فکر می‌کنند؛ تصمیمی که ممکن است برای برخی تیم‌ها راه نجات باشد و برای برخی دیگر، شروع دور تازه‌ای از بی‌ثباتی.
نخستین جدایی لیگ بیست‌وششم در نساجی رقم خورد؛ جایی که مجتبی حسینی از چرخه مربیان شاغل خارج شد و اختلاف با شهاب زندی، مدیرعامل باشگاه، بیش از نتایج فنی در این تصمیم نقش داشت. پس از آن، رسول خطیبی در فجرسپاسی و محمد نوری در صنعت‌نفت آبادان جایگاه خود را از دست دادند و در آخرین تغییر نیز عبدالله ویسی از هدایت ذوب‌آهن کنار رفت. در سوی دیگر، سعید دقیقی، مهدی رجب‌زاده، سیروس پورموسوی و محمد ربیعی به جمع مربیان شاغل اضافه شدند؛ چرخه‌ای که نشان می‌دهد در فوتبال ایران، رفت‌وآمد روی نیمکت‌ها گاهی سریع‌تر از شکل‌گیری یک برنامه فنی پیش می‌رود.
اکنون نگاه‌ها به چهار تیم دوخته شده است؛ چهار تیمی که نتایج هفته نهم می‌تواند فشار روی نیمکت آن‌ها را افزایش دهد. البته هنوز نمی‌توان از برکناری قطعی هیچ‌یک از این مربیان سخن گفت، اما شرایط جدول و حساسیت مسابقات پیش رو، احتمال تصمیم‌های تازه را جدی‌تر کرده است.
کمالوند و خلیفه‌اصل؛ برنده‌ای که نفس راحت می‌کشد؟
یکی از حساس‌ترین مسابقات هفته نهم، تقابل خیبر خرم‌آباد و استقلال خوزستان است؛ دیداری که علاوه بر اهمیت سه امتیاز آن، می‌تواند به آزمونی سرنوشت‌ساز برای دو سرمربی تبدیل شود. فراز کمالوند و امیر خلیفه‌اصل در شرایطی تیم‌های خود را به میدان می‌فرستند که نتایج هفته‌های گذشته نتوانسته خیال مدیران را آسوده کند.
خیبر از هشت مسابقه ابتدایی خود هشت امتیاز گرفته و استقلال خوزستان نیز با شش امتیاز در وضعیت دشوارتری قرار دارد. این اعداد به‌تنهایی تمام واقعیت دو تیم را نشان نمی‌دهند؛ به‌ویژه آنکه خلیفه‌اصل در استقلال خوزستان پروژه جوان‌گرایی را دنبال کرده و ارزیابی عملکرد تیم او بدون در نظر گرفتن شرایط ترکیب، تصویر کاملی ارائه نمی‌کند. با این حال، فوتبال حرفه‌ای معمولاً برای برنامه‌های بلندمدت هم به نشانه‌هایی از پیشرفت در کوتاه‌مدت نیاز دارد.
دیدار دو تیم در ورزشگاه تختی خرم‌آباد از همین منظر اهمیت پیدا می‌کند. کسب پیروزی می‌تواند بخشی از فشارها را از روی نیمکت برنده بردارد، اما شکست احتمالاً بحث درباره آینده سرمربی بازنده را جدی‌تر خواهد کرد.
در فضای اطراف دو باشگاه، صحبت‌هایی درباره احتمال تغییرات و حتی بررسی گزینه‌های جانشینی مطرح شده است؛ با این حال، تا زمانی که تصمیم رسمی اعلام نشود، نمی‌توان این گمانه‌زنی‌ها را به معنای پایان قطعی همکاری دانست. آنچه روشن است، این مسابقه برای هر دو مربی فراتر از یک بازی معمولی خواهد بود.
شهبا؛ پروژه صعود، در آستانه یک پایان زودهنگام؟
قاسم شهبا در شرایطی هدایت مس شهربابک را برعهده دارد که این تیم با پنج امتیاز از هشت مسابقه، هنوز نتوانسته طعم پیروزی در لیگ برتر را بچشد. وضعیت برای سرمربی‌ای که مس را به سطح نخست فوتبال ایران رسانده، به‌مراتب پیچیده‌تر از یک شروع ضعیف معمولی است؛ چراکه حالا باید ثابت کند توانایی رقابت در سطح بالاتر را نیز دارد.
مس در هفته نهم میزبان پرسپولیس است؛ حریفی که روی کاغذ و با توجه به کیفیت نفراتش، آزمونی دشوار برای نماینده شهربابک به حساب می‌آید. در چنین شرایطی، شهبا با دو مأموریت هم‌زمان روبه‌رو است: نخست، متوقف کردن روند ناکامی‌ها و دوم، بازگرداندن اعتماد به تیمی که هنوز نتوانسته از فرصت‌های خود برای رسیدن به پیروزی استفاده کند.
البته رویارویی با پرسپولیس به‌خودی‌خود به معنای محکومیت یک سرمربی نیست. شرایط مسابقه، کیفیت عملکرد و نشانه‌های پیشرفت تیم نیز باید در ارزیابی مدیران نقش داشته باشد. اما وقتی هشت هفته بدون برد سپری شده باشد، طبیعی است که هر مسابقه به آزمونی جدی برای آینده کادر فنی تبدیل شود.
برای شهبا، کسب امتیاز مقابل پرسپولیس می‌تواند فرصتی برای تغییر فضای پیرامون تیم باشد؛ در مقابل، ادامه روند ناکامی‌ها احتمال افزایش فشارها را بیشتر خواهد کرد. او برای حفظ جایگاهش به چیزی بیش از نمایش قابل قبول نیاز دارد و باید نشانه‌ای روشن از توانایی مس برای رقابت در لیگ برتر ارائه کند.
رضایی و شمس‌آذر؛ جوان‌گرایی تا کجا فرصت می‌خرد؟
وحید رضایی نیز در شمس‌آذر قزوین با شرایطی دشوار مواجه است. تیم او با شش امتیاز از هشت بازی در بخش پایینی جدول قرار دارد، اما ارزیابی عملکرد شمس‌آذر بدون توجه به سیاست این باشگاه در استفاده از بازیکنان جوان، منصفانه نخواهد بود.
شمس‌آذر با ترکیبی جوان وارد رقابت‌های این فصل شده و چنین رویکردی معمولاً به زمان نیاز دارد. اشتباهات فردی، نوسان در کیفیت بازی و دشواری حفظ نتیجه از جمله مشکلاتی است که تیم‌های جوان ممکن است با آن مواجه شوند. با این حال، مسئله اصلی آن است که باشگاه تا چه اندازه برای اجرای این برنامه صبر خواهد کرد و آیا مدیران حاضرند هزینه طبیعی جوان‌گرایی را بپذیرند؟
مسابقه پیش رو برابر سپاهان، چالش آسانی برای رضایی نخواهد بود. نماینده اصفهان با توجه به کیفیت فنی و نتایج اخیرش، حریفی دشوار محسوب می‌شود و شمس‌آذر برای کسب امتیاز باید نمایشی کم‌اشتباه و منسجم ارائه کند.
اگر رضایی بتواند مقابل سپاهان نتیجه‌ای امیدوارکننده بگیرد، شاید فرصت بیشتری برای ادامه برنامه خود به دست آورد. اما شکست در کنار نتایج ضعیف هفته‌های گذشته، می‌تواند فشارها را افزایش دهد و مدیران را به بازنگری در وضعیت کادر فنی وادار کند.
در این میان، پرسش مهم‌تر به سیاست باشگاه برمی‌گردد: آیا شمس‌آذر همچنان به پروژه جوان‌گرایی پایبند می‌ماند یا در نخستین بحران جدی، مسیر تغییر سرمربی را انتخاب خواهد کرد؟ پاسخ به این پرسش می‌تواند آینده رضایی را نیز مشخص کند.
هفته نهم؛ پایان انتظار یا آغاز موج تازه اخراج‌ها؟
چهار سرمربی، چهار وضعیت متفاوت و یک نقطه مشترک؛ هیچ‌کدام نمی‌توانند نسبت به نتایج پیش رو بی‌تفاوت باشند. کمالوند و خلیفه‌اصل در یک مسابقه مستقیم برای کسب امتیاز رقابت می‌کنند، شهبا باید مقابل پرسپولیس به دنبال شکستن طلسم ناکامی باشد و رضایی نیز برابر سپاهان با آزمونی دشوار روبه‌رو است.
با این حال، تغییر سرمربی همیشه راه‌حل مشکلات نیست. تجربه هفته‌های ابتدایی لیگ نشان داده که تصمیم‌های شتاب‌زده ممکن است تنها صورت مسئله را تغییر دهند، بدون آنکه ریشه مشکلات فنی، مدیریتی یا ساختاری برطرف شود. در مقابل، ادامه همکاری با مربی‌ای که نتایج ضعیف گرفته نیز بدون ارزیابی دقیق عملکرد او، لزوماً به سود باشگاه نخواهد بود.
هفته نهم می‌تواند برای این چهار نیمکت نقطه عطف باشد؛ هفته‌ای که شاید بعضی مربیان با یک پیروزی از فشار خارج شوند و برخی دیگر بیش از گذشته در معرض تغییر قرار بگیرند. فعلاً هیچ حکمی صادر نشده، اما در لیگ برتر ایران، فاصله میان یک نتیجه ضعیف و طرح جدی موضوع برکناری، گاهی به اندازه سوت پایان یک مسابقه است.
