دولت معتقد است، جنگ باید هرچه سریع‌تر تمام شود/ فکر کنیم، مردم تا چه زمانی تاب‌آوری خواهند داشت

علی جنتی، عضو کابینه دولت یازدهم و سفیر پیشین ایران در کویت، در گفت‌وگو با آوش درخصوص شرایط کنونی و بلاتکلیفی حاکم بر کشور گفت: پس از اینکه دو جنگ ویرانگر را پشت سر گذاشته‌ایم، درباره تکلیف سرنوشت جنگ و رفع مشکلات موجود دو تفکر در کشور وجود دارد. گروهی معتقدند ایران اکنون در جنگ دست برتر را دارد و دشمن نتوانسته اهدافی را که دنبال می‌کرد، تحقق ببخشد. دشمن گمان می‌کرد با ترور رهبری، مردم به خیابان‌ها خواهند آمد و علیه نظام شورش خواهند کرد که نهایتاً به سرنگونی نظام خواهد انجامید ولی این اتفاق صورت نگرفت. بعد با توجه به حملات شدیدی که آمریکا و اسرائیل به همه مراکز نظامی، انتظامی، اطلاعاتی و امنیتی کردند با این هدف که نیروهای مسلح زمین گیر و عملاً تسلیم شوند، این هم اتفاق نیفتاد. از طرفی آمریکایی‌ها باور نمی‌کردند که ایران به همه پایگاه‌های نظامی آن‌ها در منطقه حمله کند و این همه خسارت به بار آورد. تعداد زیادی از هواپیماهای آمریکایی سرنگون شد. آنها فکر نمی‌کردند باتوجه به ضعف توان دفاع هوایی کشور هواپیماهای آنها ساقط شود. ما دیدیم چند فروند از هواپیماهای پیشرفته آمریکا از جمله هواپیمای آواکس نابود شد و بسیاری از هواپیماهای سوخت‌رسانشان که بسیار مورد نیاز آمریکا بود در کشورهای منطقه از بین رفت بنابراین احساس می‌شود ما در این نبرد پیروز هستیم، به این معنا که دشمن نتوانسته است به اهداف خود دست پیدا کند.

او افزود: از طرف دیگر، ایران اهرم‌های جدیدی در اختیار گرفته از جمله کنترل تنگه هرمز که موجب فشار فوق‌العاده‌ای بر همه کشورهای دنیا شده است. چنانچه صدور نفت با مشکل روبه‌رو شده، قیمت نفت خام و بنزین در همه کشورها بالا رفته و مواد و‌ محصولات پتروشیمی با کمبود روبه‌رو شده و قیمت‌ همه کالاها گران شده است. برای نمونه ماده‌ای مثل اوره که برای کود شیمیایی موردنیاز دنیا است اکنون با کمبود مواجه شده و تولیدات کشاورزی بسیاری از کشورها دچار مشکل است که آثار آن ظرف ۵ یا ۶ ماه آینده روشن خواهد شد.

جنتی تصریح کرد: همه این موارد نشان می‌دهد نسبت به گذشته ایران در منطقه دست بالا را دارد و آمریکا و اسرائیل دچار آشفتگی و سرگشتگی هستند و نمی‌دانند باید چه کار کنند. به این ترتیب که نمی‌توانند به راحتی تسلیم شوند چراکه به دنبال دستاوردی برای مصرف داخلی هستند. رئیس‌جمهور آمریکا به‌دنبال دستاوردی است که بگوید من در این جنگ پیروز شدم لذا همواره یک سری پیشنهاداتی را دیکته می‌کند که ایران بپذیرد ولی ایران تاکنون این پیشنهادات را نپذیرفته است. با این وضعیت، عده‌ای معتقدند ما باید مقاومت کنیم و اگر مجدداً هم آمریکا حمله کند، ایستادگی خواهیم کرد و دشمن را سر جای خودش می‌نشانیم. گروه دیگری از نخبگان و سیاستمداران کشور که طرفدار مذاکره هستند معتقدند ما باید نیروی نظامی خود را برای پاسخگویی به دشمن تقویت کنیم و نیروها باید در صحنه در آمادگی کامل ‌باشند تا در صورت تعرض دشمن دفاع کنند، همان‌گونه که تا به حال با قدرت دفاع کرده‌اند، نیروهای مردمی هم همان‌گونه که در طول هشتاد روز گذشته در میدان‌ها و خیابان‌ها حضور پیدا کردند، دنیا را به شگفتی واداشتند و دشمن را ناکام گذاشتند، همچنان حضور خود را در صحنه حفظ کنند این هم خود یکی از ارکان دفاعی کشور است و باید باشد.

مذاکره به معنای نفی آمادگی نظامی نیست/ جنگ سرنوشت هیچ کشوری را تعیین نمی‌کند

عضو کابینه دولت یازدهم ادامه داد: کسانی‌که از مذاکره سخن می‌گویند معنای آن نفی آمادگی نظامی و سرکوب دشمن نیست ولی معتقدند تعیین سرنوشت جنگ تنها در صحنه نظامی صورت نمی‌گیرد بلکه باید همراه با آمادگی دفاعی و حضور گسترده مردمی در صحنه سیاسی از جمله تدابیر رهبری و شورای عالی امنیت ملی تعیین تکلیف شود. هیچ کشوری در صحنه جنگ نتوانسته است سرنوشت جنگ را تعیین کند بلکه باید همزمان با کار دیپلماتیک دشمن را وادار به پذیرش خواست‌های خود کنیم. اگر دولت اعتقاد دارد که باید مذاکره کنیم، از این منظر است که علاوه بر مسائل مربوط به جنگ بسیاری از مسائل دیگر را هم در نظر می‌گیرد.

دولت برای حفظ زیرساخت‌های کشور معتقد است که جنگ باید هر چه سریع‌تر تمام شود

جنتی اظهار کرد: دولت مسئول اداره کشور، تأمین مایحتاج، مسئول معاش و تأمین رفاه مردم است؛ این هم جزو مسائل اساسی و سرنوشت‌ساز کشور محسوب می‌شود. دولت خود را مسئول ۹۰ میلیون نفر جمعیت در کشور می‌داند لذا معتقد است که باید هر چه سریع‌تر به این جنگ پایان داده شود تا زیرساخت‌های کشور حفظ شود. باتوجه به پیروزی‌هایی که درصحنه جنگ به دست آمده است از موضع عزت، مصلحت و منافع ملی کشور با طرف مقابل، مذاکره و مسائل کشور را حل کنیم.

مذاکره با دشمن یکی از پایه‌های دفاع از کشور است

سفیر پیشین ایران در کویت بااشاره به وضعیت تنگه هرمز افزود: اگرچه اکنون تنگه هرمز در کنترل ایران است ولی آمریکا هم از دریای عمان کشور را در محاصره دریایی قرار داده است و عملاً ایران نمی‌تواند نفت بفروشد، نفتی که یکی از منابع اساسی درآمد کشور است. از طرفی بسیاری از کالاهای اساسی مانند گندم، برنج، گوشت و نهاده‌های دامی از طریق دریا وارد کشور می‌شده که اکنون جلوی آن گرفته شده است. باید دید این وضعیت تا کِی قرار است ادامه پیدا کند؟ فکر نمی‌کنم این وضعیت به نفع کشور باشد. بنابراین کسانی که به‌دنبال مذاکره هستند راه حل مشکل را در ارتباطات دیپلماتیک می‌دانند ضمن اینکه حضور مردم را هم نفی نمی‌کنند و حضور رزمندگان جان برکف ما در جبهه‌های مختلف جنگی را نیز پاس می‌دارند اما مذاکره با دشمن را یکی از پایه‌ها و ارکان دفاع از کشور می‌دانند.

ادامه وضعیت نه جنگ و نه صلح خسارت‌بارتر از دوران جنگ است/ گرانی‌ها بسیاری از حقوق بگیران را از پا درآورده است

جنتی با اشاره به تاب‌آوری مردم در شرایط فعلی تصریح کرد: ادامه وضعیت نه جنگ و نه صلح، شاید خسارت بارتر از دوران جنگ باشد و اگر این وضعیت تا چند ماه دیگر ادامه پیدا کند، رکود و تورم همچنان ادامه خواهد داشت و تورم وحشتناکی بر کشور حاکم خواهد شد. سال گذشته که جنگی هم در کار نبود تورم نقطه به نقطه از فروردین تا فروردین امسال به ۷۵٫۳ درصد رسید که در طول 5۰ سال گذشته سابقه نداشته است. عموم اقتصاددانان معتقدند اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ما شاهد تورم سه‌رقمی خواهیم بود. کاملاً روشن است در کشوری که تورم به این شکل افزایش پیدا کند بعید است مردم تحمل کنند. هم اکنون که تورم به آن حد نرسیده، گرانی‌هایی که در کشور ما شاهد آن هستیم، بسیاری از حقوق‌بگیران را از پا درآورده و مشکلات فراوانی برای مردم ایجاد کرده است؛ در عین حال ما باید به این موضوع فکر کنیم، مردم تا چه زمانی تاب‌آوری خواهند داشت.

اکثریت مردم می‌خواهند، جنگ تمام شود

جنتی ادامه داد: برخی افراد که مخالف مذاکره هستند معمولا به خواست مردم اشاره می‌کنند. عموماً دیده شده که افراد نظرات خود را به‌عنوان نظر مردم مطرح می‌کنند. من نمی‌توانم بگویم نظر مردم چیست اما برداشت من این است که همه مردم می‌خواهند جنگ تمام شود، مردم می‌خواهند زندگی آرام و مرفه داشته باشند. اکثریت قاطع مردم می‌خواهند کشور به سمت توسعه و پیشرفت حرکت کند و نگران وضعیت موجود هستند، به‌خصوص آثار دو جنگ اخیر صنعت کشور و بسیاری از تأسیسات حیاتی کشور را دچار خسارت کرده است و مردم نمی‌خواهند این خسارت‌ها ادامه پیدا کند. نمی‌توان گفت مردم مذاکره می‌خواهند یا نمی‌خواهند، اکثریت قاطع مردم می‌خواهند این جنگ تمام شود و کشور به رفاه و توسعه برسد و خسارت‌ها جبران شوند. تنها راه آن نیز دفاع در صحنه جنگ، حضور مردمی و کار فشرده دیپلماتیک با کشورهای مختلف است.

این دیپلمات پیشین کشورمان در پاسخ به اینکه باتوجه به اینکه شاهد رفت و آمد مقامات پاکستانی به کشور هستیم فکر می‌کنید این میانجی‌هایی که بین ایران و آمریکا در حال رفت‌وآمد هستند راه به جایی می‌برند؟ خاطرنشان کرد: تلاشی که هم اکنون از سوی میانجی‌ها در حال انجام است مورد استقبال جمهوری اسلامی است. زیرا آنها تلاش می‌کنند جنگ به پایان برسد نه فقط به خاطر منافع ایران بلکه برای منافع خودشان چون منطقه در وضعیت ناآرامی به سر می‌برد که همه در آن زیان می‌بینند و برای هیچ‌کس مطلوب نیست. کشورهای منطقه خلیج فارس هم از نظر صادرات نفت و واردات کالاها دچار مشکل جدی هستند و وضعیت اقتصادی‌شان به هم ریخته است و کل منطقه از این وضعیت رنج می‌برد. پاکستان هم وارد میانجیگری و تبادل اطلاعات بین ما و آمریکایی‌ها شده و این اقدام مثبتی است که ایران از آن استقبال می‌کند.

راهی غیر از مذاکره وجود ندارد

جنتی در پایان یادآور شد: به نظر من این تلاش‌ها نهایتاً به نتیجه خواهد رسید چون راهی غیر از مذاکره وجود ندارد. ما حتماً باید بر سر میز مذاکره با طرف مقابل نظرات خود را به‌صورت قاطع بیان کنیم و نهایتاً به یک توافق برد-برد برسیم. این‌که فکر کنیم باید به توافقی برسیم که فقط همه خواسته‌های ما تأمین شود غیرمنطقی است. مذاکره به این معنا است که طرفین خواست‌ها و خط قرمزهای خود را مطرح کنند و نهایتاً با چانه‌زنی بر روی مواردی توافق کنند که منافع دو طرف را تأمین کند. ما هم باید به‌دنبال تامین منافع ملی خود باشیم از جمله اینکه جنگ برای همیشه تمام شود و اسرائیل، آمریکا و هیچ کشور دیگری جرأت حمله به ما را نداشته باشند، تحریم‌ها برداشته شود، دارایی‌های کشور آزاد شود و خسارت‌های جنگ نیز تامین شود.