کمبود منابع و فرسودگی زیرساختهای علمی از عوامل اصلی عقبماندگی است
رئیس دانشگاه تهران گفت: کمبود منابع و فرسودگی زیرساختهای علمی از عوامل اصلی عقبماندگی است.
محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، در سومین جشنواره علمی شهید چمران که در دانشگاه تهران برگزار شد، با اشاره به ظرفیت بالای نخبگان دانشگاهی کشور، گفت: امروز در دانشگاهها جمع بزرگی از اساتید و متخصصان متعهد و مشتاق وجود دارند که آمادگی دارند به دولت و کشور برای عبور از بنبستها و نوسانات موجود کمک کنند، اما فاصله میان آنچه در دانشگاهها تولید میشود و آنچه در عرصه اجرا به کار گرفته میشود، بسیار زیاد است.
وی با ابراز نگرانی از افت رتبه دانشگاههای ایران در رتبهبندیهای جهانی افزود: متأسفانه در سال گذشته، در یکی از معتبرترین نظامهای رتبهبندی جهانی، تنها دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران در جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان باقی ماندند و سایر دانشگاههای کشور از این فهرست خارج شدند. این موضوع بسیار نگرانکننده است و اگر اقدام جدی صورت نگیرد، حتی حضور همین دو دانشگاه نیز در سالهای آینده با خطر مواجه خواهد شد.
رئیس دانشگاه تهران کمبود منابع و فرسودگی زیرساختهای علمی را از عوامل اصلی این عقبماندگی دانست و تصریح کرد: بخش مهمی از این وضعیت ناشی از کمبود منابع، فرسودگی آزمایشگاهها و محدودیت ارتباطات علمی بینالمللی است. با زیرساختهایی که مربوط به ۳۰ سال پیش است، امکان رقابت در عرصه بینالمللی وجود ندارد و عقبماندگی امروز یک واقعیت انکارناپذیر است.
امید با اشاره به برنامههای دانشگاه تهران گفت: هدفگذاری کردهایم که ظرف سه سال آینده رتبه دانشگاه تهران را حداقل ۱۰۰ پله ارتقا دهیم و این هدف دستیافتنی است، اما تحقق آن نیازمند حمایت، تأثیرگذاری رسانهای و همراهی نخبگان و اهل قلم است.
وی با اشاره به تحولات علمی نوظهور در جهان از جمله هوش مصنوعی، کوانتوم و فناوریهای پیشرفته خاطرنشان کرد: در برخی حوزهها مانند نانو و زیستفناوری توانستهایم جایگاه مناسبی در جهان پیدا کنیم، اما در موضوعات جدید، با محدودیتهای جدی مواجه هستیم. بسیاری از دانشگاههای غربی مسیر تحصیل دانشجویان ایرانی در حوزههایی مانند هوش مصنوعی را مسدود کردهاند و این محدودیتها تنها مختص ایران نیست، اما شرایط را دشوارتر کرده است.
رئیس دانشگاه تهران ادامه داد: توسعه علمی کشور در مقطعی به توسعه کمّی تبدیل شد و منابع محدود در سطح گستردهای توزیع شد؛ در حالی که امروز برای ورود به حوزههای پیشران توسعه، تمرکز منابع و همافزایی نخبگان ضروری است. به عنوان نمونه، توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی حداقل به هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد، در حالی که سهم دانشگاهها از این منابع بسیار ناچیز است.
امید با تأکید بر ضرورت شبکهسازی علمی گفت: انتظار اینکه هر دانشگاه بهتنهایی بتواند در حوزههایی مانند هوش مصنوعی در سطح بینالمللی رقابت کند، واقعبینانه نیست. راهحل، تجمیع منابع، تمرکز مأموریتها و شبکهسازی میان دانشگاهها و دانشمندان جوان است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: دانشگاه تهران آمادگی دارد محوریت چند حوزه راهبردی جدید را بر عهده بگیرد و با ایجاد شبکهای از نخبگان سراسر کشور، تمرکز منابع و بهرهگیری از ظرفیت قانون جهش تولید دانشبنیان، بخشی از محدودیتهای تحمیلی و کمبود منابع را جبران کند.
