اکنون در بهترین موقعیت برای تصمیم‌گیری قرار نداریم/ در صورت وقوع جنگ، کنترل منطقه دشوار خواهد بود
تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به احتمال وقوع جنگ میان ایران و آمریکا گفت: اکنون در بهترین موقعیت برای تصمیم‌گیری قرار نداریم و باید با در نظر گرفتن مجموعه شرایط، درباره نحوه مواجهه با تحولات پیش‌رو تصمیم‌گیری کنیم.
علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با آوش با اشاره به نامه جی‌دی ونس به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، و طرح موضوع مذاکره میان ایران و آمریکا گفت: شرایط کنونی منطقه و تحولات داخلی کشور ایجاب می‌کند با در نظر گرفتن همه ابعاد سیاسی، اجتماعی و امنیتی از تشدید تنش‌ها جلوگیری و مسیر دیپلماسی برای حل‌وفصل مسائل در پیش گرفته شود.
بیگدلی در ارزیابی خود از نامه ونس و موضوع مذاکره میان ایران و آمریکا اظهار کرد: در شرایط بسیار بحرانی قرار داریم و باید به سمت کاهش تنش‌ها حرکت کنیم. شرایط اجتماعی کشور باید مورد توجه قرار گیرد و موضوع صرفاً به سطح حکومت محدود نمی‌شود. اکنون در بهترین موقعیت برای تصمیم‌گیری قرار نداریم و باید با در نظر گرفتن مجموعه شرایط، درباره نحوه مواجهه با تحولات پیش‌رو تصمیم‌گیری کنیم.
او افزود: آمریکایی‌ها به‌شدت به حل مسئله ایران نیازمند هستند. از سوی دیگر، شرایط داخلی کشور هر روز با تغییراتی همراه است و متأسفانه برخی مسائل و فشارها در حال افزایش است. هرچند در حوزه نظامی موفقیت‌هایی داشته‌ایم و فرمایشات رهبر معظم انقلاب نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است اما باید توجه داشت در آستانه مذاکرات، طرفین معمولاً تلاش می‌کنند با ارسال پیام‌ها و نشان دادن برخی مواضع، بر یکدیگر تأثیر بگذارند که این موضوع در دیپلماسی متعارف است.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل تصریح کرد: در چنین شرایطی باید به‌دنبال راهی برای حل مشکلات باشیم. منطقه توان تحمل یک جنگ فراگیر دیگر را ندارد و در صورت بروز درگیری جدید، ممکن است منطقه با بحرانی مواجه شود که کنترل آن دشوار باشد. در چنین وضعیتی، دیپلماسی باید بتواند مانع گسترش بحران و وقوع مجدد جنگ شود.
بیگدلی در ادامه درباره نقش چین، روسیه و کشورهای منطقه در تحولات مربوط به تهران و واشنگتن و احتمال ایفای نقش میانجی از سوی این کشورها اظهار کرد: پاکستان نیز در این زمینه اقداماتی انجام داده و روسیه هم تحرکاتی داشته است. اخباری نیز درباره احتمال برگزاری نشستی میان آمریکا، روسیه و چین در آسیا منتشر شده که گفته می‌شود این نشست به‌زودی برگزار خواهد شد.
او با اشاره به اهمیت زمان برگزاری چنین نشستی افزود: این نشست باید حتماً در روزهای پیش از انتخابات آمریکا برگزار شود چراکه پس از انتخابات ممکن است تأثیرگذاری آن بر روند تصمیم‌گیری‌ها به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: ما همواره از حق وتوی این کشورها در شورای امنیت سازمان ملل متحد استفاده می‌کنیم و روابط نزدیکی نیز با چین و روسیه داریم. این دو کشور از خریداران عمده نفت ایران بوده‌اند و در تحولات اقتصادی و مناسبات مرتبط با بازار نفت نیز نقش دارند بنابراین، چین و روسیه می‌توانند در شرایط کنونی از مؤثرترین بازیگران در روند تحولات و کمک به مدیریت بحران باشند.
بیگدلی در ارزیابی سناریوهای پیش‌روی ایران و آمریکا گفت: آمریکا و کشورهای منطقه به نوعی نیازمند آشتی و کاهش تنش هستند زیرا اگر جنگ دیگری اتفاق بیفتد، ممکن است دامنه درگیری‌ها گسترده‌تر شود و ویرانی‌های بیشتری به دنبال داشته باشد.
او افزود: وضعیت زیرساخت‌های منطقه و نگرانی‌هایی که در این زمینه وجود دارد، نشان می‌دهد کشورهای منطقه نسبت به وقوع جنگ مجدد نگران هستند. مواضع و تحرکات کشورهای منطقه از جمله امارات و عمان و تلاش برای حفظ روابط نسبتاً آرام‌تر با ایران، همگی نشانه‌هایی از نگرانی منطقه درباره احتمال آغاز دور جدیدی از درگیری‌ها است.
این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با اشاره به مواضع دونالد ترامپ و نشانه‌های مطرح‌شده درباره احتمال حمله نظامی به ایران اظهار کرد: به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها در شرایطی قرار گرفته‌اند که تلاش می‌کنند اقدامی انجام دهند تا ایران را به میز مذاکره بازگردانند. مجموعه تحولات و مواضع مطرح‌شده نشان می‌دهد طرفین به دنبال راهی برای مدیریت شرایط و جلوگیری از تشدید بحران هستند.
بیگدلی تأکید کرد: مذاکرات در چنین شرایطی قاعدتاً باید با واسطه و از طریق میانجی‌ها انجام شود. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که ظرفیت‌ها و زمینه‌هایی برای نقش‌آفرینی کشورهای مختلف در مسیر کاهش تنش وجود دارد و این کشورها می‌توانند در نزدیک کردن مواضع طرفین مؤثر باشند.
او در پایان خاطرنشان کرد: باتوجه به حساسیت شرایط منطقه و پیامدهای احتمالی وقوع جنگی دیگر، استفاده از ظرفیت دیپلماسی و میانجیگری برای جلوگیری از گسترش درگیری‌ها اهمیت زیادی دارد چراکه شکست تلاش‌های دیپلماتیک می‌تواند به تشدید بحران و افزایش خطرات امنیتی در منطقه منجر شود.
