جنجال در کنگره درباره ایران؛ حملات ادامه دارد؟
رئیسجمهور آمریکا برای انجام حملات به ایران با واکنشی دوگانه در کنگره روبهرو شده و قانونگذاران بر اساس خطوط حزبی دچار اختلاف شدهاند.
تصمیم یکجانبه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا برای انجام حملات به ایران با واکنشی دوگانه در کنگره روبهرو شده و قانونگذاران بر اساس خطوط حزبی دچار اختلاف شدهاند. دموکراتهای کنگره اکنون در پی توقف این کارزار بر اساس «قانون اختیارات جنگی» مصوب ۱۹۷۳ هستند.
شبکه خبری راشاتودی در گزارشی نوشت: واشنگتن و اسرائیل روز شنبه این حمله را آغاز کردند و ترامپ آشکارا اعلام کرد که هدف عملیات، ایجاد تغییر رژیم در ایران برای از میان بردن «تهدیدهای قریبالوقوع» علیه مردم آمریکا است. بنا بر اعلام جمعیت هلالاحمر ایران، این حملات بیش از ۲۰۰ کشته بر جای گذاشت. تهران در پاسخ، حملات تلافیجویانهای علیه اهدافی در اسرائیل و همچنین پایگاههای آمریکا در منطقه انجام داد.
ایران این حمله را نقض آشکار حاکمیت خود خواند. روسیه و چین آن را محکوم کرده و «اقدامی تجاوزکارانه» دانستند. انگلیس، فرانسه و آلمان حملات تلافیجویانه ایران به کشورهای همسایه را مورد انتقاد قرار دادند، اما از تایید صریح اقدامات آمریکا و اسرائیل خودداری کردند.
اقدامی قاطع
جمهوریخواهان ارشد کنگره از ترامپ حمایت کرده و تصمیم او را گامی ضروری دانستند. «جان تون» رهبر اکثریت سنا، ایران را به خودداری از دیپلماسی متهم کرد و گفت ترامپ در حال خنثی کردن «تهدیدهایی» است که به ادعای او از سوی تهران مطرح شده است.
«راجر ویکر» رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، آنچه را «اقدامی قاطع» و یکی از «دشوارترین تصمیمها»ی ترامپ خواند، ستود و حملات را «عملیاتی سرنوشتساز و ضروری برای حفاظت از آمریکاییها و منافع آمریکا» توصیف کرد.
«مایک جانسون» رئیس مجلس نمایندگان نیز گفت دولت ترامپ اخیرا و در حالی که مذاکرات با تهران هنوز ادامه داشت، «گروه هشت» را درباره این حملات توجیه کرده بود. با این حال مدعی شد واشنگتن «تمام تلاش خود» را برای دستیابی به راهحل مسالمتآمیز انجام داده و افزود تهران باید با «پیامدهای شدید اقدامات شرورانه خود» روبهرو شود.
یک جنگ بیپایان و پرهزینه دیگر
رهبران دموکرات در مجلس نمایندگان و سنا ترامپ را به عدم شفافیت درباره اهداف و راهبرد عملیات متهم کرده و هشدار دادند که این اقدام میتواند به جنگی بیپایان تبدیل شود. آنها همچنین خواستار اجرای قانون ۱۹۷۳ شدند که استفاده از نیروهای مسلح بدون تایید کنگره را محدود میکند.
«چاک شومر» رهبر اقلیت سنا، در بیانیهای گفت: «مردم آمریکا خواهان یک جنگ بیپایان و پرهزینه دیگر در خاورمیانه نیستند» و افزود: «دولت ترامپ جزئیات حیاتی درباره دامنه و فوریت تهدید را در اختیار کنگره و مردم آمریکا قرار نداده است.»
«حکیم جفریز» رهبر اقلیت مجلس نمایندگان هم اظهار داشت که هرچند ایران «باید به طور قاطعانه مهار شود»، اما کاخ سفید «باید برای عملیاتی که مصداق اقدام جنگی است، از کنگره مجوز بگیرد.»
سناتور «جک رید» عضو ارشد کمیته نیروهای مسلح، ترامپ را متهم کرد که آمریکا را «بدون برنامه پایانبخش» و «بر خلاف خواست آشکار مردم آمریکا» وارد یک جنگ بزرگ با ایران کرده است. او همچنین وعده «نظارت دقیق» بر این عملیات را داد.
این، آمریکا اول نیست
دموکراتها اکنون در پی رایگیری درباره قطعنامهای هستند که هدف آن خارج کردن نیروهای نظامی آمریکا از «درگیریهای غیرمجاز در جمهوری اسلامی ایران» است. این قطعنامه نخستین بار تابستان گذشته توسط «توماس ماسی» جمهوری خواه ارائه شد، زمانی که واشنگتن در کارزار بمباران دیگری علیه ایران به اسرائیل پیوست.
این قطعنامه بر اساس قانون اختیارات جنگی ۱۹۷۳ تنظیم شده که هرگونه اقدام نظامی بدون مجوز کنگره را به ۶۰ روز محدود میکند و مکانیزمی برای وادار کردن رئیسجمهور به پایان فوری استقرارهای غیرمجاز فراهم میآورد. با این حال، قانونگذاران برای لغو وتوی احتمالی رئیسجمهور به اکثریت دو سوم در مجلس نمایندگان و سنا نیاز خواهند داشت.
«رو خانا» نماینده دموکرات، خواستار تشکیل جلسه مجلس در روز دوشنبه برای رایگیری درباره این قطعنامه شد.
جفریز نیز تاکید کرد دموکراتها «متعهد به وادار کردن مجلس به رایگیری» در این زمینه هستند. مَسی نیز روز شنبه در شبکه اجتماعی ایکس مخالفت خود با حملات را اعلام کرد و گفت با خانا همکاری خواهد کرد تا رایگیری را «تحمیل» کند. او نوشت: «این، آمریکا اول نیست.»
ماده اول قانون اساسی آمریکا اختیار اعلام جنگ را به کنگره و نه رئیسجمهور میدهد. ترامپ از تصمیم خود دفاع کرده و مدعی شده هدف عملیات، حفاظت از مردم آمریکا از طریق از میان بردن «تهدیدهای قریبالوقوع از سوی رژیم ایران» بوده است.
تهران همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده و تاکید دارد برنامهاش اهداف صلحآمیز دارد، هرچند پس از خروج یکجانبه ترامپ از توافق هستهای ۲۰۱۵، سطح غنیسازی اورانیوم را به ۶۰ درصد افزایش داد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی و همچنین تولسی گابارد، رئیس اطلاعات ملی آمریکا، نیز سال گذشته اعلام کردند هیچ مدرکی مبنی بر تلاش تهران برای ساخت سلاح هستهای وجود ندارد.
