توصیههای وزارت بهداشت درباره سالمندان در شرایط جنگی
دفتر سلامت روان اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با انتشار بروشور آموزشی «راهنمای مراقبت روانی–اجتماعی از سالمندان ویژه مراقبان و اعضای خانواده» ضمن تاکید بر ضرورت توجه ویژه به سلامت روان سالمندان در شرایط جنگی، چند توصیه کاربردی برای کاهش اضطراب و ایجاد حس امنیت در این گروه سنی ارائه کرده است.
دفتر سلامت روان اجتماعی و اعتیاد اعلام کرد: در شرایط جنگی، سالمندان به دلیل حساسیت بیشتر نسبت به تغییرات محیطی و نگرانی درباره آینده، ممکن است واکنشهای روانی شدیدتری نشان دهند و به حمایت عاطفی و رفتاری بیشتری نیاز داشته باشند.
بر اساس این دفترچه راهنما، نگرانی مداوم درباره امنیت، پرسشهای تکراری، بیخوابی، تحریکپذیری خفیف، شکایتهای جسمی بدون علت پزشکی مشخص و گوشهگیری از جمله واکنشهای شایع سالمندان در شرایط استرسزا است که اغلب ناشی از فشار روانی بوده و نباید به عنوان لجبازی یا ضعف شخصیت تلقی شود.
همچنین در این رابطه بر ایجاد احساس امنیت از طریق گفتوگو با لحن آرام، استفاده از جملات کوتاه و واضح و پرهیز از بحثهای تنشزا در حضور سالمند تأکید و توصیه شده است مواجهه مداوم با اخبار محدود شود و فضای خانه بهویژه پیش از خواب آرام نگه داشته شود.
حفظ روال منظم روزانه از جمله زمان مشخص برای غذا، خواب و مصرف داروها از دیگر نکات مورد توجه در این خصوص است.
دفتر سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت تأکید کرده حتی در شرایط محدود نیز داشتن برنامهای ساده برای روز میتواند به کاهش اضطراب کمک کند.
در ادامه این توصیهها به مدیریت بیخوابی سالمندان اشاره شده و فراهم کردن محیط خواب آرام، پرهیز از چرت طولانی عصرگاهی و انجام فعالیتهای سبک روزانه مانند قدم زدن در منزل مورد تاکید قرار گرفته است.
همچنین بر اهمیت گوش دادن همدلانه تأکید و پیشنهاد شده به جای جملاتی مانند «چیزی نیست» یا «نگران نباش»، از عباراتی استفاده شود که احساس سالمند را تأیید میکند و حس همراهی ایجاد میکند.
مشارکت دادن سالمندان در فعالیتهای ساده متناسب با تواناییشان مانند کمک در آمادهسازی غذا، رسیدگی به گلها یا همراهی در مراقبت از نوهها نیز از جمله راهکارهای پیشگیری از افسردگی عنوان شده است.
در این دفترچه به مراقبان نیز توصیه شده است برای پیشگیری از فرسودگی، به خواب کافی، تقسیم مسئولیتها و درخواست کمک از سایر اعضای خانواده توجه داشته باشند؛ زیرا استرس مراقب میتواند به سالمند منتقل شود.
دفتر سلامت روان اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت همچنین علائم هشدار جدی از جمله گیجی ناگهانی و شدید، بیقراری شدید، قطع کامل خواب برای چند شب و بیان احساس بیارزشی را نیازمند ارجاع فوری به پزشک دانسته است.
در این گزارش تأکید شده که در شرایط جنگی، «حضور آرام» مهمترین عامل حمایت روانی از سالمندان است و گاه بیش از هر مداخلهای، یک رفتار اطمینانبخش و همراهی صمیمانه میتواند احساس امنیت را در آنان تقویت کند.
