جمعه تاریخی دیپلماسی در«ژنو»؛ گام بلند برای صلح
عراقچی با اشاره به امضای تفاهمنامه روز گذشته بین ایران و آمریکا، اعلام کرد که روز جمعه احتمالاً در کشور سوئیس دیداری بین روسای هیئتهای دو طرف انجام خواهد شد و در این دیدار تفاهمنامه امضا میشود و سپس اولین دور مذاکرات بعدی آغاز خواهد گردید.
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
عباس عراقچی، جزئیات مهمی از روند مذاکرات و توافق اخیر با ایالات متحده آمریکا را تشریح کرد. عراقچی با اشاره به امضای تفاهمنامه روز گذشته بین ایران و آمریکا، اعلام کرد که روز جمعه احتمالاً در کشور سوئیس دیداری بین روسای هیئتهای دو طرف انجام خواهد شد و در این دیدار تفاهمنامه امضا میشود و سپس اولین دور مذاکرات بعدی آغاز خواهد گردید.
عراقچی پس از تشریح موضوعات اقتصادی مرتبط با مذاکرات و سیاست خارجی، تأکید کرد که این توافق میتواند راهگشاییهای اقتصادی برای کشور داشته باشد، اما اقتصاد ملی نباید خود را متکی و موکول به این قبیل توافقات اقتصادی از طریق مذاکره با آمریکا کند.
وی با اشاره به تجربیات گذشته افزود: «ما سابقه بدعهدیها، عدم اجرا و پاره کردن توافقات را داریم؛ بنابراین روند مذاکرات و اجرای توافق را بر اساس بیاعتمادی، بدعهدیها و تجربیات گذشته برنامهریزی میکنیم.»وزیر امور خارجه ادامه داد که تلاش دولت این است که هر چقدر ممکن است از مسیر توافق برای کشور راهگشایی اقتصادی ایجاد کند. «ما در سیاست خارجی هیچ فرصتی را از دست نمیدهیم ولی به هیچ فرصتی هم دل نمیبندیم.» وی با بیان جزئیات اجرایی توافق، گفت: «شب گذشته تفاهمنامهای را با آمریکا به سرانجام رساندیم که بخشی از قسمتهای آن از امروز و بخشی دیگر از روز جمعه و بعد از امضای نهایی و اصلی اجرایی میشود.»
عراقچی خاطرنشان کرد که قرار است روز جمعه احتمالاً در سوئیس، دیدار روسای هیئتهای دو طرف برگزار شود تا تفاهمنامه به طور رسمی امضا گردد و بلافاصله پس از آن، اولین دور مذاکرات بعدی آغاز شود. این توافق به صورت دو مرحلهای طراحی شده است: مرحله اول، تفاهمنامهای که روز گذشته امضا شد و مرحله دوم، یک دور مذاکرات ۶۰ روزه که قابل تمدید نیز خواهد بود.
در توافق نهایی، موضوعات مرتبط با مسائل هستهای و رفع تحریمها مورد بحث و توافق احتمالی قرار خواهد گرفت.
وی با ارزیابی مثبت از پیشرفتها افزود: «ما اکنون نیمی از راه را طی کردهایم و باید اکنون نتایج آن را در راستای منافع کشور نقد کنیم. نیمی دیگر از راه مانده که باید طی کنیم و این نیمه، نیمه سختی خواهد بود.»
عراقچی تأکید کرد که تیم مذاکرهکننده با واقعبینی کامل و با درسگیری از تاریخ، گامهای بعدی را برمیدارد تا از حقوق و منافع ملت ایران دفاع کند.
عباس عراقچی افزود که در طول جنگ و پس از آن، ماموریت وزارت امور خارجه ایجاد راهگشاییهای دیپلماتیک بوده و همواره تلاش شده این ماموریت به بهترین شکل انجام شود. دفاع از حقوق و منافع ملت ایران، رساندن صدای مردم ایران در مجامع بینالمللی و تلاش برای تحقق اهداف در چارچوب سیاستهای نظام و مصوبات نهادهای بالادستی، از مهمترین وظایف این وزارتخانه است.
امضای تفاهمنامه ایران و آمریکا در سوئیس، میتواند نقطه عطفی مهم در کاهش تنشهای منطقهای و حتی برخی چالشهای جهانی باشد. این توافق دو مرحلهای که با دیدار روسای هیئتهای دو طرف در سوئیس تکمیل میشود، فراتر از یک تفاهم دوجانبه، ظرفیت حلوفصل بسیاری از گرههای پیچیده خاورمیانه را داراست.
در سطح منطقهای، تنشهای ایران و آمریکا سالهاست که بر امنیت خلیج فارس، وضعیت سوریه، لبنان، یمن و عراق سایه افکنده است. با کاهش سطح تقابل و آغاز روند رفع تدریجی تحریمها، امکان شکلگیری گفتوگوهای چندجانبه برای ثبات در این مناطق فراهم میشود.
مثلاً در یمن، آرامش حاصل از کاهش تنش میتواند آتشبس پایدارتر و کمکهای انسانی گستردهتری را به همراه داشته باشد.
در سوریه و لبنان نیز، کاهش رقابتهای نیابتی میتواند راه را برای بازسازی و گفتوگوی ملی هموار کند. کشورهای حوزه خلیج فارس نیز از این فضا استقبال خواهند کرد، زیرا امنیت انرژی و تجارت دریایی در آبراههای حیاتی با ثبات بیشتری تضمین میشود.
در بعد جهانی، حلوفصل مسائل هستهای ایران از طریق این تفاهم، به تقویت رژیم عدم اشاعه تسلیحات هستهای کمک شایانی میکند. بازگشت ایران به بازارهای انرژی با حجم قابل توجه، میتواند تعادل قیمت جهانی نفت را برقرار سازد و از نوسانات شدید و تورم ناشی از آن در اقتصادهای مصرفکننده جلوگیری کند.
علاوه بر این، همکاری احتمالی در زمینه مبارزه با ناامنی، تغییرات اقلیمی و امنیت سایبری، از جمله حوزههایی است که هر دو طرف میتوانند منافع مشترکی داشته باشند.این توافق نشان میدهد که حتی در اوج بیاعتمادی، دیپلماسی میتواند راهگشا باشد. البته موفقیت آن نیازمند حسن نیت متقابل، اجرای دقیق تعهدات و پرهیز از بدعهدی است.
اگر این مسیر با جدیت ادامه یابد، نه تنها مشکلات منطقهای کاهش خواهد یافت، بلکه الگویی برای حل سایر بحرانهای جهانی نیز ارائه میدهد.
اقتصاد ایران از گشایشهای تجاری بهرهمند شده و منطقه از بار هزینههای نظامی و امنیتی رها خواهد شد.
امضای این تفاهم در سوئیس میتواند فصل جدیدی از صلح، ثبات و همکاری را برای خاورمیانه و جهان رقم بزند.