مذاکرات حساس ایران و آمریکا در گام آخر
چند هفته پس از آنکه جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، بهطور خصوصی رئیسجمهور ترامپ را از هزینههای یک جنگ تمامعیار ایالات متحده با ایران برحذر داشت، اکنون او در خط مقدم تلاشها برای مذاکره جهت پایان دادن به بزرگترین بحران سیاست خارجی که رئیسجمهور در دوران حضورش در قدرت با آن روبهرو بوده، قرار گرفته است.
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
چند هفته پس از آنکه جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، بهطور خصوصی رئیسجمهور ترامپ را از هزینههای یک جنگ تمامعیار ایالات متحده با ایران برحذر داشت، اکنون او در خط مقدم تلاشها برای مذاکره جهت پایان دادن به بزرگترین بحران سیاست خارجی که رئیسجمهور در دوران حضورش در قدرت با آن روبهرو بوده، قرار گرفته است.
ونس روز جمعه عازم پاکستان شد تا با ایرانیها گفتوگو کند، در حالی که آتشبس میان ایالات متحده و ایران شکننده است. این دیدار میتواند بالاترین سطح ملاقات میان مقامات آمریکایی و ایرانی از سال ۱۹۷۹ باشد. انتظار میرود استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ که در ماه فوریه دور ناموفقی از مذاکرات را رهبری کرده بود، به او بپیوندند.
مخاطرات برای ترامپ و برای ونس بسیار بالاست؛ کسی که برجستهترین مأموریتهایش از سوی ترامپ بیشتر به سیاست داخلی مربوط بوده، از جمله اخیراً در نقش «تزار تقلب» رئیسجمهور.
پیش از آغاز جنگ، معاون رئیسجمهور برنامه داشت تمرکز زیادی بر سفر در سراسر کشور در آستانه انتخابات میاندورهای داشته باشد و با حمله به دموکراتها بهعنوان افرادی دور از واقعیت و افراطگرا در عالم سیاست، نگرانیهای گسترده درباره هزینههای زندگی و توان مالی رو به کاهش شهروندان آمریکایی را خنثی کند. جنگ این پیامرسانی را برهم زده است. کنترل ایرانیها بر تنگه هرمز، یک مسیر کلیدی نفت، باعث جهش قیمت انرژی شده است.
مارک شورت، که بهعنوان رئیس دفتر معاون رئیسجمهور مایک پنس، سلف ونس در دوره اول ترامپ خدمت میکرد، گفت: «با توجه به اینکه امسال، سال انتخابات میاندورهای است، این بزرگترین اهرم فشاری است که ایرانیها در اختیار دارند و خودشان هم این را میدانند.» او افزود: «این موضوع برای تیم مذاکرهکننده رئیسجمهور چالش ایجاد میکند.»
او اضافه کرد: « بهترین سناریو این است که مذاکرات موفق باشد و چرخه خبری مثبتی درباره آن شکل بگیرد. اما آیا ایران نمیداند که میتواند مفاد را نقض کند، همانطور که در گذشته انجام داده است؟»
ونس، ۴۱ ساله، تا حد زیادی در حاشیه دیگر مأموریتهای حساس سیاست خارجی باقی مانده است، از جمله عملیات برای دستگیری نیکولاس مادورو و برکناری او از رهبری ونزوئلا. او در ماه فوریه به جمهوری آذربایجان سفر کرد، زمانی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیشنهادی برای درخواست مشارکت ایالات متحده در جنگ با ایران ارائه داد.
روز سهشنبه گذشته، در حالی که رئیسجمهور در واشنگتن تهدید به نابودی تمدن ایرانی میکرد، ونس در مجارستان بود و برای ویکتور اوربان، نخستوزیر ملیگرای آن کشور، تبلیغ میکرد. اکنون او تلاش برای متقاعد کردن ایرانیها به باز نگه داشتن تنگه هرمز را رهبری خواهد کرد، در حالی که اسرائیلیها به کارزار بمباران خود علیه حزبالله مورد حمایت ایران در لبنان ادامه میدهند؛ درگیری که ایالات متحده گفته بخشی از توافق آتشبس فعلی نیست اما به هرحال از پتانسیل کافی برای تخریب این روند برخوردار است.
مخالفت اولیه ونس با جنگ برای مقامات پاکستانی جذاب بوده است؛ به گفته دو نفر آگاه از این گفتوگوها، آنها از ویتکاف خواستهاند که آقای ونس را وارد این پرونده کند. سپس رئیسجمهور از معاون خود خواست که تلاش برای صلح را رهبری کند.
روزهای پیش رو میتواند برای ونس نوعی موازنهگری ظریف باشد؛ او باید در حالی که تلاش میکند جنگ را پایان دهد، با ویتکاف و کوشنر — دو فرد با ارتباطات عمیق با ترامپ که به نمایندگی از او در سراسر جهان سفر کردهاند — همکاری نزدیکی داشته باشد. متحدان ونس میگویند حضور او به مذاکراتی که توسط ویتکاف و کوشنر هدایت میشود رسمیت و وزن میبخشد؛ مذاکراتی که کار سریع آنها اغلب از طریق تماسهای مداوم با واشنگتن و نوشتن، ویرایش و انتشار موجی از پیشنهادها انجام میشود. ونس همچنین به دو مذاکرهکنندهای میپیوندد که در دور اولیه مذاکرات نتوانستند از وقوع جنگ جلوگیری کنند.
